Mạng xã hội X đang đối mặt cuộc điều tra lớn tại Pháp với loạt cáo buộc nghiêm trọng, từ lạm dụng dữ liệu đến buông lỏng kiểm soát nội dung độc hại.
Văn phòng công tố Paris ngày 3/2 thông báo đã triệu tập tỷ phú Elon Musk, chủ sở hữu Tesla và mạng xã hội X, đến tham gia cuộc thẩm vấn tự nguyện diễn ra vào ngày 20/4. Cựu giám đốc điều hành (CEO) Linda Yaccarino cùng một số nhân viên khác cũng bị triệu tập trong khuôn khổ cuộc điều tra quy mô lớn nhằm vào mạng xã hội X.
Trước đó, lực lượng hiến binh, với hỗ trợ từ Europol, đã đột kích, khám xét văn phòng công ty này tại Pháp. Cuộc điều tra không chỉ liên quan đến hoạt động nội bộ của X mà còn nhắm vào hoạt động thu thập dữ liệu cá nhân và các công cụ kiểm duyệt nhằm ngăn chặn nội dung lạm dụng tình dục trẻ em.
Elon Musk tham dự một diễn đàn đầu tư tại Washington hồi tháng 11/2025. Ảnh: AP
Cuộc điều tra bắt nguồn từ hai báo cáo do nghị sĩ Pháp Eric Bothorel nộp ngày 12/1/2025, chỉ trích những thay đổi của Musk đối với phương thức vận hành nền tảng X, đặc biệt là thuật toán đề xuất. Theo đó, các thuật toán đã bị thay đổi để ưu tiên một số loại nội dung nhất định và điều này có thể cấu thành tội “cản trở hoặc làm sai lệch hoạt động” của hệ thống công nghệ thông tin, cáo buộc thường thấy trong các vụ tấn công mạng.
Sau báo cáo của nghị sĩ Bothorel, giới chức Pháp tháng 7/2025 bắt đầu cuộc điều tra sơ bộ và giao cho lực lượng hiến binh xử lý. Các công tố viên sau đó nhận thấy nền tảng X thường xuyên bị sử dụng để thực hiện nhiều loại hành vi phạm tội khác, nên đã bổ sung thêm cáo buộc mới là “điều hành nền tảng trực tuyến bất hợp pháp dưới hình thức nhóm tội phạm có tổ chức”.
Cáo buộc trên thường được sử dụng để nhắm vào quản trị viên của những nền tảng phát tán sản phẩm, dịch vụ hoặc nội dung trái phép hay vi phạm các nghĩa vụ pháp lý. Nó từng được viện dẫn trong vụ án chống lại trang web trò chuyện Coco liên quan đến các vụ án ấu dâm. Người phạm tội này có thể bị kết án 10 năm tù.
Các công tố viên còn bổ sung một cáo buộc khác vào vụ án, liên quan đến việc xử lý dữ liệu cá nhân của nền tảng X và các công ty đối tác. Vào tháng 6/2025, một báo cáo từ tổ chức phi chính phủ AI Forensics tiết lộ X đã cho phép các công ty quảng cáo nhắm mục tiêu người dùng dựa trên dữ liệu cá nhân cực kỳ nhạy cảm, trong đó có khuynh hướng chính trị, tôn giáo hoặc xu hướng tình dục. Các công tố viên cũng cho biết họ đang xem xét kỹ lưỡng việc bảo mật tin nhắn riêng tư của người dùng trên nền tảng này hiệu quả đến đâu.
Những tháng gần đây, cuộc điều tra tiếp tục mở rộng sang các tội danh khác. Nội dung lớn và nhạy cảm nhất liên quan đến việc bảo vệ trẻ em. Theo văn phòng công tố Paris, X đã thay đổi các công cụ phát hiện nội dung lạm dụng tình dục trẻ em vào năm 2025, từ bỏ hệ thống Safer do tổ chức Thorn cung cấp để chuyển sang sử dụng hệ thống nội bộ.
Các công tố viên cho rằng thay đổi này được thực hiện nhằm làm giảm số lượng báo cáo về những nội dung vi phạm trên nền tảng. Văn phòng công tố Paris cho biết từ tháng 6 đến tháng 10/2025, số báo cáo liên quan đến tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em mà X gửi cho Trung tâm Quốc gia về Trẻ em Mất tích và Bị lạm dụng Pháp đã giảm 81,4%.
Từ tháng 11/2025, cuộc điều tra được mở rộng thêm các cáo buộc “tiếp tay tàng trữ hình ảnh trẻ vị thành niên có tính chất lạm dụng tình dục” và “tiếp tay phát tán, chào mời hoặc cung cấp” những nội dung đó “dưới hình thức nhóm tội phạm có tổ chức”.
Vào tháng 1, cuộc điều tra lại mở thêm các khía cạnh mới khi Grok, chatbot AI trên X, bị cáo buộc tạo và phát tán ảnh khỏa thân giả mạo của người thật, chủ yếu là phụ nữ, theo yêu cầu từ người dùng mà không có đồng thuận từ người bị giả mạo.
Nghiêm trọng hơn, theo báo cáo từ AI Forensics, một số hình ảnh phản cảm do Grok tạo ra dường như còn mô tả cả trẻ vị thành niên. Chúng khiến cơ quan chức năng mở cuộc điều tra về cáo buộc xâm phạm hình ảnh cá nhân. Một cuộc điều tra khác về tội “phủ nhận tội ác chống lại loài người” cũng được khởi xướng sau khi tài khoản của Grok công khai phát tán nội dung phủ nhận nạn diệt chủng Holocaust.
Cuộc đột kích vào văn phòng X tại Paris có khả năng làm trầm trọng thêm căng thẳng giữa Mỹ và Pháp về quy định kỹ thuật số. Suốt nhiều tháng qua, chính quyền Mỹ đã chỉ trích gay gắt các quốc gia châu Âu về việc sử dụng các biện pháp kiểm duyệt khắt khe, đặc biệt là những quy định áp đặt nghĩa vụ lên các nền tảng kỹ thuật số lớn, trong đó có Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) của Liên minh châu Âu (EU).
Việc Ủy ban châu Âu (EC) quyết định phạt X gần 142 triệu USD theo DSA đã khiến Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phẫn nộ. Ông gọi đây là “một cuộc tấn công vào tất cả các nền tảng công nghệ Mỹ và người dân Mỹ”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng nhiều lần đe dọa áp thuế lên các nước châu Âu nếu EU không rút lại quy định quản lý nền tảng kỹ thuật số. Ngay trước Giáng sinh năm ngoái, chính quyền Mỹ thậm chí đã áp lệnh cấm nhập cảnh đối với những người tham gia nỗ lực kiểm soát các nền tảng số, trong đó có Thierry Breton, một trong những người soạn thảo DSA.
Vũ Hoàng (Theo Le Monde, Reuters, AFP, AP)
Nguồn: https://vnexpress.net/ly-do-phap-trieu-tap-elon-musk-kham-xet-van-phong-cua-x-5014003.html
