Mâm cơm thắp hương mùng 1 nhất định phải có đĩa gia vị này để năm mới ấm no, lộc phúc

Sáng mùng 1 Tết, khi khói hương bắt đầu lan nhẹ trong từng nếp nhà, nhiều gia đình Việt chuẩn bị mâm cơm cúng tổ tiên với đủ món quen thuộc: bánh chưng, gà luộc, canh măng, giò chả… Nhưng có một chi tiết nhỏ thường nằm khiêm tốn ở góc mâm lễ, ít ai để ý mà lại được người xưa xem là “chìa khóa” giữ lộc đầu năm đó chính là đĩa gia vị gồm muối và đôi khi kèm thêm ớt, gừng hoặc tiêu.

Thoạt nghe tưởng chỉ là thói quen bày biện, nhưng đằng sau đĩa gia vị giản dị ấy lại là quan niệm văn hóa lâu đời, gửi gắm nhiều mong ước về sự đủ đầy, ấm no và gắn kết gia đình.

Đĩa muối – biểu tượng của sự bền chặt và no đủ

Trong văn hóa dân gian, muối không chỉ là gia vị quen thuộc trong bữa ăn mà còn mang ý nghĩa biểu tượng rất sâu sắc. Người xưa tin rằng muối đại diện cho sự mặn mà, gắn bó và trường tồn.

Chính vì vậy, trong mâm cơm cúng mùng 1, đĩa muối được đặt lên như một lời cầu chúc cho gia đình năm mới thuận hòa, vợ chồng con cái gắn bó, tình thân không phai nhạt theo thời gian. Ông bà vẫn hay nói vui: “Nhà còn muối là còn ấm bếp”, ý chỉ sự đủ đầy, không lo thiếu thốn.

Đặc biệt, nhiều vùng còn giữ thói quen sau khi thắp hương xong sẽ cất lại đĩa muối trong bếp hoặc giữ đến hết ngày mùng 1 với quan niệm giữ lộc, giữ phúc cho cả năm.

Khi đĩa gia vị mang theo ước vọng xua điều xui, đón điều lành

Không ít gia đình ngoài muối còn đặt thêm vài lát gừng, quả ớt hoặc chút tiêu. Theo quan niệm dân gian, những loại gia vị cay nồng tượng trưng cho sự ấm áp, giúp xua tan lạnh lẽo, đẩy lùi điều không may.

Người lớn tuổi thường giải thích rằng đầu năm phải có vị mặn, vị cay để cuộc sống thêm đậm đà, mạnh mẽ, đủ sức vượt qua khó khăn. Đó cũng là cách gửi gắm mong muốn gia đình luôn có sinh khí, làm ăn thuận lợi, tài lộc bền lâu.

Nhiều người tin rằng, dù mâm cỗ có thịnh soạn đến đâu mà thiếu đĩa gia vị này thì vẫn chưa trọn vẹn ý nghĩa tinh thần của ngày đầu năm.

Phong tục nhỏ nhưng gắn với triết lý sống của người Việt

Thực tế, mâm cơm ngày Tết không chỉ để dâng cúng mà còn là dịp thể hiện quan niệm sống của cả một nền văn hóa. Việc đặt đĩa muối, gừng hay ớt lên mâm lễ cho thấy người Việt luôn coi trọng sự hài hòa – vừa đủ đầy vật chất, vừa trọn vẹn tình cảm.

Đó cũng là cách nhắc nhở con cháu rằng cuộc sống không chỉ có vị ngọt. Có những lúc mặn mòi, cay nồng, nhưng chính những hương vị ấy lại làm nên chiều sâu và sự bền chặt của gia đình.

Giữa nhịp sống hiện đại, phong tục vẫn âm thầm được giữ lại

Ngày nay, nhiều gia đình trẻ chú trọng bày mâm cúng gọn gàng, hiện đại hơn, thậm chí có thể thay đổi món ăn theo khẩu vị. Thế nhưng, đĩa muối nhỏ vẫn thường xuất hiện, đôi khi chỉ là một chén muối tinh giản dị.

Với nhiều người, đó không chỉ là phong tục mà còn là sợi dây kết nối với ký ức Tết xưa – nơi có hình ảnh bà tỉ mỉ bày mâm cỗ, mẹ cẩn thận đặt thêm đĩa muối trước khi thắp hương, và cả niềm tin rằng năm mới sẽ luôn đủ đầy nếu giữ được sự ấm áp trong gia đình.

Một chi tiết nhỏ, giữ trọn hơi ấm ngày đầu năm

Mâm cơm mùng 1 có thể thay đổi theo thời gian, theo vùng miền hay điều kiện mỗi nhà. Nhưng đĩa gia vị nhỏ bé ấy vẫn tồn tại như lời nhắc rằng hạnh phúc không nằm ở sự cầu kỳ, mà nằm ở việc giữ được sự gắn bó và niềm tin vào những điều tốt đẹp.

Bởi với nhiều người, Tết trọn vẹn không phải là mâm cao cỗ đầy, mà là khi cả gia đình quây quần, thắp nén hương đầu năm, và tin rằng một năm mới ấm no, lộc phúc sẽ bắt đầu từ những điều giản dị nhất.