Một giờ săn lùng những tinh binh cuối cùng của người đàn ông 10 năm vô sinh

Anh N.N.T., 33 tuổi, sống tại Quảng Ninh, đã có một thập kỷ mong con. Những kết quả di truyền anh cầm trên tay khi đến bệnh viện giống như bản án sinh học.

Anh T. mang hội chứng Klinefelter, một rối loạn nhiễm sắc thể khiến tinh hoàn không phát triển bình thường. Đồng thời, anh còn mất đoạn gen AZF, vùng gen then chốt quyết định khả năng sinh tinh. Trong ngôn ngữ của y học sinh sản, hai bất thường này cùng xuất hiện gần như đóng chặt cánh cửa làm cha.

“Chúng tôi chỉ có thể tiên lượng khả năng tìm được tinh trùng khoảng 50%, thậm chí thấp hơn”, ThS.BS Đinh Hữu Việt, Trưởng khoa Nam học, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội nói.

Trong suốt 10 năm qua, gia đình và họ hàng anh T. mong mỏi có con, song người đàn ông này đã nhiều lần thăm khám tại các cơ sở y tế khác nhau mà vẫn không tìm thấy tinh trùng. Quá trình điều trị kéo dài khiến bệnh nhân bỏ lỡ nhiều thời gian nhưng chưa đạt được kết quả như mong đợi. Với thể tích tinh hoàn chỉ bằng chưa tới 1/10 so với bình thường, kèm theo tình trạng suy sinh dục nặng, nhiều trường hợp tương tự từng được ghi nhận không thành công trong việc tìm tinh trùng.

Các bác sĩ cho biết khả năng tìm thấy tinh trùng của bệnh nhân là rất mong manh. Dù vậy, anh T. vẫn quyết định thực hiện phẫu thuật Micro TESE, một kỹ thuật vi phẫu được sử dụng trong điều trị các trường hợp vô tinh không do tắc nghẽn, tại Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội.

Kỹ thuật này sử dụng kính hiển vi phẫu thuật với độ phóng đại lớn, giúp bác sĩ quan sát và lựa chọn các ống sinh tinh còn hoạt động, khác với các phương pháp truyền thống như PESA hay TESE.

Với những bệnh nhân có tinh hoàn xơ hóa như anh T., đây là con đường duy nhất. Bác sĩ ví quá trình này như “đãi cát tìm vàng”, lật từng mảng mô còn sống hiếm hoi giữa một cấu trúc đã bị sa mạc hóa.

Ở phòng thủ thuật bên cạnh, vợ anh T. đang trải qua chọc hút noãn IVF. Kết quả cho thấy 13 noãn trưởng thành đã sẵn sàng. 13 cơ hội mong manh đang chờ đợi một phép màu từ phòng mổ của người chồng.

“Chỉ cần còn một tế bào có thể truyền sự sống, chúng tôi sẽ không bỏ cuộc”, BS Việt nói trước khi ca mổ bắt đầu.

10h30, ca mổ bắt đầu.

Dưới kính hiển vi, tinh hoàn được mở ra. Những dải mô hiện lên mờ đục, thưa thớt. BS Việt cùng ê kíp dùng kẹp vi phẫu nhẹ nhàng lật từng lớp. Không có những ống sinh tinh căng tròn thường thấy ở người khỏe mạnh, chỉ là các mảng xơ hóa chai cứng.

20 phút trôi qua. Màn hình vẫn chỉ hiện một màu trắng xám lạnh lẽo. Chưa một tín hiệu cho thấy nơi đây còn sản xuất tinh trùng. Không khí trong phòng mổ lặng đi. Với một tinh hoàn nhỏ như vậy, mỗi phút trôi qua là một phần hy vọng bị bào mòn.

Khoảng phút thứ 40, một mảnh mô khác biệt xuất hiện dưới kính hiển vi. Nó có sắc độ tươi hơn, các ống sinh tinh lộ rõ hơn một chút. “Có dấu hiệu của sự sống”, BS Việt thông báo cho ê kíp. Mảnh mô lập tức được lấy ra, đặt vào khay vô khuẩn và chuyển sang phòng lab.

Ở đó, kỹ thuật viên bắt đầu nghiền nhỏ mẫu mô và soi tìm tinh binh. Bên bàn mổ, BS Việt vẫn tiếp tục thăm dò, không bỏ lỡ bất kỳ vùng mô nào còn có cơ hội.

Từ bàn soi dưới kính hiển vi, kỹ thuật viên thông báo: Tinh trùng đã xuất hiện, nhưng số lượng rất ít, thưa thớt. Quá ít để có thể thụ tinh với 13 noãn đang chờ ở phòng bên. Nếu dừng lại, cơ hội làm cha của anh T. có thể tan biến.

Ê kíp quyết định tiếp tục, tìm kiếm sâu hơn, rộng hơn. Dưới kính hiển vi, những vùng mô còn lại lần lượt được kiểm tra. Từng mảnh nhỏ được lấy ra, gửi đi, rồi lại chờ đợi.

Một mảnh mô mới được lấy ra và chuyển sang lab. Chỉ vài phút sau, kỹ thuật viên quay lại với giọng nói không giấu được xúc động: tinh trùng xuất hiện với số lượng nhiều ngoài mong đợi. Không chỉ đủ để thụ tinh cho toàn bộ noãn của người vợ, mà còn có thể trữ đông cho những lần IVF tiếp theo.

Bác sĩ Việt khép lại vết mổ. Trên bàn phẫu thuật, một tinh hoàn có thể tích 1,5ml đã trao đi điều quý giá nhất: cơ hội nảy mầm sự sống. “Có những ca mà chỉ một tế bào tinh trùng thôi cũng đủ để thay đổi số phận của cả một gia đình”, BS Việt nói.

Trong khoảnh khắc ấy, hơn một giờ căng thẳng được giải tỏa. Ca mổ tưởng như tuyệt vọng đã được lật ngược hoàn toàn.