Từ “mũi giáo” trong chiến lược trấn áp nhập cư của ông Trump, chỉ huy Bovino trở thành gánh nặng chính trị sau những vụ nổ súng gây tranh cãi ở Minneapolis.
Gregory Bovino, 55 tuổi, suốt nhiều tháng qua được xem là gương mặt đại diện cho “Metro Surge”, chiến dịch truy quét nhập cư lớn chưa từng có mà chính quyền Tổng thống Donald Trump phát động ở bang Minnesota. Bovino hiện diện ở bất cứ nơi nào lực lượng Thực thi Di trú và Hải quan cùng các đặc vụ liên bang mở chiến dịch vây bắt người nhập cư trái phép ở thành phố Minneapolis thuộc bang này.
Tần suất xuất hiện dày đặc cùng những phát biểu cứng rắn khiến Bovino được xem là “mũi giáo” sắc bén nhất trong chiến lược trấn áp nhập cư của chính quyền Trump. Lực lượng liên bang do Bovino chỉ huy đã bắt hàng nghìn người tại các thành phố mà họ triển khai đặc vụ.
“Metro Surge” từng được kỳ vọng là nhiệm vụ tham vọng nhất của Bovino, mở đường cho một mô hình mới để lực lượng hành pháp liên bang kiểm soát vấn đề an ninh và nhập cư ở các địa phương do phe Dân chủ lãnh đạo. Nhưng nó cuối cùng lại biến thành những cuộc đối đầu gay gắt giữa ICE với người dân địa phương, khi các đặc vụ sử dụng bình xịt hơi cay, lựu đạn khói và thậm chí cả nổ súng để đối phó với người phản đối.
Chiến dịch truy quét nhập cư ở Minneapolis trở thành cuộc khủng hoảng chính trị, buộc chính quyền liên bang phải xử lý cẩn trọng. Từ một ngôi sao đang lên, Bovino giờ đây đã bị gạt khỏi tâm điểm quyền lực, đối mặt tương lai bấp bênh.
Gregory Bovino, chỉ huy chiến dịch trấn áp nhập cư của chính quyền Tổng thống Donald Trump, tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota ngày 7/1. Ảnh: AFP
Bovino sinh năm 1970, trong một gia đình người Mỹ gốc Italy ở bang California. Gia đình Bovino chuyển đến sinh sống tại Blowing Rock, Bắc Carolina khi ông hai tuổi.
Bovino tốt nghiệp Đại học Western Carolina năm 1993 và nhận bằng thạc sĩ tại Đại học Appalachian State năm 1996. Được truyền cảm hứng từ tự truyện của các cựu đặc vụ, Bovino gia nhập lực lượng tuần tra biên giới cùng năm, phục vụ tại các khu vực từ California cho đến bờ Vịnh Mexico.
Năm 2020, Bovino trở thành chỉ huy biên phòng El Centro, khu vực hẻo lánh của California, nơi rất ít người tìm cách vượt biên. Trong suốt nhiệm kỳ của tổng thống Joe Biden, Bovino cảm thấy sự nghiệp chững lại và muốn tìm thêm việc cho đặc vụ.
“Chúng tôi không muốn các đặc vụ tuần tra biên giới nhàn rỗi”, Bovino cho biết. “Chúng tôi muốn họ tham gia vào cuộc chiến. Vì thế tôi đã nhiều lần đề xuất cho họ bắc tiến”.
Ngay sau khi ông Trump đắc cử năm 2024, Bovino có một động thái táo bạo. Ông điều đặc vụ biên phòng vào thực hiện nhiệm vụ sâu trong nội địa California, tiến hành các đợt truy quét người nhập cư trái phép kéo dài ba ngày, nhắm vào trang trại và cả các bãi đỗ xe của siêu thị. Bovino gọi chiến dịch là “Return to Sender” (trả về nơi gửi), tuyên bố sẽ giúp bảo vệ người Mỹ “khỏi những kẻ xấu và điều xấu”.
Các đặc vụ của Bovino lái xe không gắn còi đèn khi làm nhiệm vụ, một số còn bịt mặt, khiến cộng đồng địa phương hoang mang. Ngày càng nhiều phụ huynh giữ con ở nhà không cho đến trường, công nhân nông trại không dám đi làm vì lo bị lực lượng tuần tra của Bovino bắt giữ.
Bovino đăng những đoạn video được biên tập kỹ lưỡng về chiến dịch truy quét nhập cư như vậy lên mạng xã hội và được Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ (DHS) Kristi Noem cùng cố vấn hàng đầu Corey Lewandowski chú ý. Hai người này muốn triển khai chiến dịch truy quét nhập cư tương tự nhưng với quy mô lớn hơn tại các “thành phố trú ẩn”, cụm từ chỉ nơi chính quyền địa phương, thường thuộc đảng Dân chủ, từ chối hợp tác với lực lượng thực thi luật nhập cư liên bang.
Theo các nguồn tin, Bovino đã gửi cho bà Noem và Lewandowski dự thảo kế hoạch sử dụng lực lượng tuần tra biên giới để trấn áp nhập cư tại đô thị, đồng thời tự đề xuất mình là người phù hợp để lãnh đạo chiến dịch.
Tháng 6/2025, sự nghiệp Bovino có bước đột phá khi bà Noem quyết định chọn ông làm chỉ huy chiến dịch truy quét nhập cư ở Los Angeles. Các đặc vụ dưới quyền Bovino khi đó thực hiện những “cuộc tuần tra cơ động”, bắt giữ người ngay trên đường phố.
“Một chiến dịch di chuyển từ thành phố này sang thành phố khác, một chiến dịch hoạt động trong nội địa”, Bovino trả lời phỏng vấn tháng 10/2025. “Hãy mang nó đến khắp mọi nơi trên nước Mỹ”.
Sau Los Angeles, Bovino tiếp tục lãnh đạo chiến dịch truy quét nhập cư tại Chicago. Người dân địa phương bất ngờ khi thấy các đặc vụ biên phòng lái xuồng tuần tra trên sông ở thành phố.
“Một phần công việc của cảnh sát là ngăn chặn tội phạm bằng chính sự hiện diện của họ. Chúng tôi sao phải làm khác đi chứ”, Bovino lý giải.
Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bovino khiến nhiều quan chức kỳ cựu trong DHS, đặc biệt là ICE, đơn vị chịu trách nhiệm bắt giữ và trục xuất người nhập cư trái phép, tỏ ra khó chịu.
Họ cho rằng chiến thuật của Bovino “hung hăng một cách không cần thiết, kích động làn sóng phản đối và khiến đặc vụ đối mặt với rủi ro cao hơn”. Một số chỉ ra rằng lực lượng của Bovino làm việc cẩu thả, bắt hàng loạt người khi truy quét trên đường phố, nhưng sau đó phải thả vì họ có tình trạng pháp lý hợp lệ, thậm chí có người còn là công dân Mỹ.
Nổi bật nhất trong phe chỉ trích Bovino là “ông trùm biên giới” Tom Homan, người chủ trương thực thi chiến thuật truy quét một cách thận trọng hơn, chỉ bắt người sau khi đã theo dõi, xác định mục tiêu cụ thể, thay vì bắt bớ tràn lan trên đường phố.
Nhưng những tiếng nói ôn hòa như của Homan đã bị phớt lờ, khi cỗ máy truy quét nhập cư vận hành hết công suất. Nhiều quan chức ICE đang chỉ huy các chiến dịch tại nhiều khu vực bị thay thế bằng sĩ quan biên phòng dưới quyền Bovino. Không lâu sau đó, các đặc vụ ICE bắt đầu áp dụng chiến thuật cứng rắn tương tự những gì Bovino đã phổ biến.
Ông Gregory Bovino dẫn đầu một đợt truy quét nhập cư trái phép ở Kenner, bang Louisiana ngày 5/12/2025. Ảnh: AFP
Minneapolis là mục tiêu kế tiếp của chính quyền Tổng thống Trump. Thành phố này trở thành biểu tượng của phong trào phản đối bạo lực và phân biệt chủng tộc từ sau vụ người da màu George Floyd bị cảnh sát ghì chết năm 2020.
Hơn 3.000 đặc vụ liên bang được điều động đến Minneapolis dưới quyền chỉ huy của Bovino, vượt xa lực lượng cảnh sát địa phương. Tuy nhiên, thành phố này đã phản ứng với chiến dịch theo cách mà Nhà Trắng và cả Bovino đều không lường trước được.
Người dân địa phương đã tổ chức mạng lưới cảnh báo, thổi còi báo động mỗi khi đặc vụ ICE xuất hiện ở một khu vực nào đó. Họ còn sử dụng ứng dụng nhắn tin để thông báo sự xuất hiện của ICE, ghi hình mọi hoạt động của đặc vụ và tổ chức biểu tình quy mô lớn.
Bovino phản ứng lại bằng cách yêu cầu các đặc vụ tăng cường truy quét và sẵn sàng sử dụng vũ lực trấn áp những người cản trở. Căng thẳng nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát, khi đặc vụ liên bang liên tiếp nổ súng bắn chết hai công dân Mỹ trong tháng 1, châm ngòi cho làn sóng biểu tình phản đối ICE trên khắp nước Mỹ.
Cách Bovino mô tả hai nạn nhân bị bắn chết là “kẻ tấn công lực lượng hành pháp” khiến Nhà Trắng rơi vào khủng hoảng truyền thông. Các quan chức Nhà Trắng đã đưa ra những thông điệp trái ngược nhau và phải mất ba ngày mới có thể hạ nhiệt tình hình.
Ngày 26/1, hai ngày sau khi đặc vụ liên bang bắn chết công dân Mỹ thứ hai ở Minneapolis, Bovino bị tước quyền chỉ huy và được gọi trở về El Centro, bang California, khu vực biên giới mà ông từng công tác. Homan đến tiếp quản chiến dịch của ICE ở Minneapolis với kỳ vọng có thể thương lượng với giới chức Minnesota để chiến dịch truy quét người nhập cư phi pháp diễn ra thuận lợi hơn.
“Bovino rất giỏi, nhưng ông ấy khá khác thường”, Tổng thống Trump nói ngày 27/1. “Trong một số trường hợp, điều đó là tốt. Nhưng có lẽ ở đây thì không”.
Như Tâm (Theo WSJ, Los Angeles Times, The Times)
Nguồn: https://vnexpress.net/mui-giao-nhap-cu-cua-ong-trump-that-the-o-minneapolis-5012635.html
