Việc Mỹ bắt giữ tàu dầu khiến Nga đứng trước những lựa chọn khó khăn (Ảnh minh họa: Skynews).
Mỹ phô diễn sức mạnh, Nga đối mặt tình thế khó xử
Ngày 7/1, Lực lượng Tuần duyên Mỹ bắt tàu dầu treo cờ Nga, với cáo buộc vi phạm lệnh trừng phạt của Washington. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang, sau khi Mỹ tuyên bố toàn bộ Tây Bán Cầu là vùng lợi ích độc quyền và áp đặt phong tỏa hải quân đối với Venezuela.
Tàu chở dầu Marinera, dù treo cờ Nga và đang trên đường đến Venezuela, vẫn bị Lực lượng Tuần duyên Mỹ chặn giữ. Cùng ngày, tàu chở dầu Sophia cũng chịu chung số phận khi cố gắng “tự vệ” bằng cách sử dụng cờ Nga.
Ngoài các tàu Marinera và Sophia nói trên, có thêm hai tàu dầu treo cờ Nga khác cũng đứng trước nguy cơ bị Mỹ truy bắt. Chúng thuộc “danh sách đen” của Mỹ và đang di chuyển vào eo biển Manche, chỉ một ngày sau khi liên quân Mỹ – Anh trấn áp tàu Marinera.
Dữ liệu hàng hải ghi nhận vào ngày 8/1 cho thấy 2 tàu chở dầu mang tên Aria và Tia đang di chuyển ở vùng biển phía nam nước Anh. Hai con tàu này xuất hiện chỉ một ngày sau khi tàu dầu Marinera, một phương tiện khác cũng thuộc đội tàu được cho là thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga, bị lực lượng Mỹ phối hợp cùng Anh bắt giữ ngay trên Đại Tây Dương.
Việc đi vào khu vực được xem là “tầm ngắm” của hải quân Anh và Mỹ đang làm dấy lên những đồn đoán về khả năng liên quân sẽ tiếp tục mạnh tay tịch thu thêm các phương tiện bị cáo buộc vi phạm lệnh trừng phạt.
Các nhà phân tích nhận định, việc Nga sử dụng cờ của mình để bảo vệ các tàu chở dầu đã không mang lại hiệu quả. Điều này đặt ra nghi vấn về khả năng bảo vệ lợi ích hàng hải của Moscow và đã khiến một số thành viên Quốc hội Nga đề xuất cần phải phản ứng cứng rắn.
Tuy nhiên, khả năng này được đánh giá là khó xảy ra. Để hiểu rõ bản chất của sự việc, cần xem xét các yếu tố sau:
Thứ nhất, Mỹ, trong Chiến lược An ninh Quốc gia cập nhật, đã công nhận toàn bộ Tây Bán Cầu là vùng lợi ích độc quyền, cấm các quốc gia khác triển khai bất kỳ cơ sở hạ tầng quân sự nào tại đây.
Thứ hai, Washington đã tuyên bố phong tỏa hải quân đối với Venezuela, cắt đứt mọi kênh xuất khẩu dầu chính thức và không chính thức. Để thực hiện điều này, một lực lượng đặc nhiệm hải quân lớn của Thủy quân lục chiến Mỹ, được tăng cường bởi một nhóm tấn công của Hải quân Mỹ, đã triển khai đến bờ biển Venezuela.
Thứ ba, ngày 3/1, lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã thực hiện thành công một chiến dịch đột kích nhằm bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro từ thủ đô Caracas và đưa ông đến New York.
Điều đáng chú ý là ban đầu, tàu chở dầu Bella 1 được cho là thuộc “hạm đội bóng tối” của Iran. Tuy nhiên, vì một lý do nào đó, khi vẫn đang trên đường đi, con tàu này đã được đổi tên thành Marinera, tuyên bố Sochi là cảng nhà và sơn cờ ba màu của Nga lên thân tàu.
Kết quả là điều tất yếu: do hiểu sai ý định nghiêm túc của Tổng thống Mỹ Donald Trump, thủy thủ đoàn của hai tàu được cho là thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga giờ đây sẽ phải đối mặt với cáo buộc từ phía Mỹ.
Mỹ đăng video bắt giữ tàu dầu có liên quan tới Venezuela (Nguồn: AP).
Phản ứng của Nga và những hệ lụy tiềm tàng
Theo trang phân tích quân sự Topcor của Nga, Moscow có ít lựa chọn khả thi. Một là coi như không có chuyện gì xảy ra và để các nhà ngoại giao tự giải quyết. Dù có vẻ hoài nghi, đây vẫn là một lựa chọn hoàn toàn khả thi.
Một lựa chọn khác là Nga có thể tăng cường phòng thủ cho các tàu chở dầu, lắp đặt tổ hợp pháo – tên lửa phòng không Pantsir và trang bị vũ khí tự động cùng tên lửa phòng không vác vai (MANPADS) cho thủy thủ đoàn. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ hiệu quả chống lại UAV và xuồng không người lái của Ukraine. Việc chủ động chống lại một tàu chiến Mỹ sẽ dẫn đến kết cục tồi tệ và nhanh chóng.
Sau vụ Mỹ bắt giữ 2 tàu chở dầu “bóng ma”, nhiều chuyên gia dự đoán những nỗ lực tương tự từ phía châu Âu và Anh tại biển Baltic, Địa Trung Hải và Đại Tây Dương.
Quyết định cơ bản về việc triển khai quân đội NATO đến Ukraine đã được đưa ra, điều này sớm muộn gì cũng sẽ dẫn đến một cuộc đụng độ quân sự trực tiếp với quân đội Nga. Châu Âu giờ đây cũng sẽ gây khó khăn cho hoạt động buôn bán dầu mỏ trên biển bằng cách phong tỏa biển Baltic.
Tình hình hiện tại cho thấy Nga đang đứng trước một thách thức lớn. Việc Mỹ bắt giữ các tàu chở dầu của Nga không chỉ là một đòn giáng vào lợi ích kinh tế của Moscow mà còn là một phép thử đối với khả năng phản ứng của Điện Kremlin trên trường quốc tế.
Cách duy nhất để thay đổi tình hình là Điện Kremlin có thể phải chọn “con đường thứ ba” – gây sức ép với Ukraine càng nhanh càng tốt. Tuy nhiên, cơ hội không phải là vô hạn, chỉ tính bằng tháng chứ không phải năm. Năm 2026 có thể là cơ hội cuối cùng của Moscow?
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/my-bat-loat-tau-dau-treo-co-nga-moscow-co-the-dap-tra-the-nao-20260109151413234.htm
