Một vệ tinh được chụp tại Căn cứ Không gian Pituffik ở Greenland (Ảnh: Reuters).
Bộ Tư lệnh Phòng không Bắc Mỹ (NORAD) ngày 19/1 thông báo quân đội Mỹ sẽ triển khai máy bay tới Căn cứ Không gian Pituffik ở Greenland trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump để ngỏ khả năng kiểm soát hòn đảo.
“Máy bay của Bộ Tư lệnh Phòng không Bắc Mỹ (NORAD) sẽ sớm đến Căn cứ Không gian Pituffik, Greenland”, thông báo của NORAD cho biết.
NORAD xác nhận việc triển khai này là một phần của nhiều hoạt động đã được lên kế hoạch từ lâu, nhằm tăng cường hợp tác quốc phòng giữa Mỹ, Canada và Đan Mạch.
Bộ Tư lệnh Phòng không Bắc Mỹ nhấn mạnh việc triển khai được phối hợp với Đan Mạch và tất cả lực lượng đều hoạt động với đầy đủ thủ tục ngoại giao cần thiết. Greenland cũng đã được thông báo về các hoạt động này.
Theo NORAD, các máy bay này sẽ hỗ trợ các hoạt động thường lệ nhằm bảo vệ Bắc Mỹ.
Là cơ sở quân sự ở cực bắc của quân đội Mỹ, Pituffik đảm nhiệm các hoạt động như nghiên cứu khoa học, giám sát không gian và phát hiện tên lửa.
Căn cứ Không gian Pituffik, trước đây có tên là Căn cứ Không quân Thule, được chính thức thành lập năm 1951 theo một hiệp ước phòng thủ thời Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Đan Mạch. Căn cứ nằm tại Pituffik, Greenland, cách Vòng Bắc Cực khoảng 1.207km về phía bắc.
Là căn cứ quân sự của Lầu Năm Góc ở cực bắc, Pituffik đóng vai trò là tiền đồn phòng thủ Bắc Cực then chốt. Nhờ vị trí ở “đỉnh của thế giới”, căn cứ này là điểm quan sát lý tưởng để theo dõi các vụ phóng tên lửa của những đối thủ của Mỹ, đồng thời thiết lập ưu thế trong không gian.
Căn cứ là nơi đặt radar mảng pha có khả năng phát hiện tên lửa đạn đạo phóng từ biển và tên lửa đạn đạo liên lục địa, cùng với hệ thống tên lửa đất đối không để đánh chặn các mối đe dọa.
Pituffik cũng có hệ thống Chỉ huy và Điều khiển Vệ tinh nhằm duy trì liên lạc thời gian thực và truyền dữ liệu với các vệ tinh quân sự và tình báo.
Do nhiệm vụ chính là giám sát không gian và cảnh báo tên lửa, căn cứ này không có đội tiêm kích hay hạm đội hải quân thường trực.
Thay vào đó, Pituffik đóng vai trò trung tâm hậu cần và phòng thủ chiến lược cho các nhiệm vụ Bắc Cực và hoạt động dưới lớp băng. Từ địa điểm này, ở cảng nước sâu ở cực bắc thế giới, các tàu mặt nước và tàu ngầm của Hải quân Mỹ cùng lực lượng đồng minh tiến hành tuần tra Bắc Cực và huấn luyện trong điều kiện giá lạnh.
Máy bay quân sự thường xuyên ra vào căn cứ, bao gồm máy bay vận tải, tiếp dầu trên không và máy bay tuần tra biển. Thỉnh thoảng, tiêm kích và máy bay ném bom tầm xa cũng bay tới đây để thực hiện các đợt triển khai răn đe và huấn luyện tại Bắc Cực.
Một số nhà phân tích cho rằng không có lý do thuyết phục nào để Mỹ phải tiếp quản Greenland, bởi Washington có thể bảo vệ vùng lãnh thổ này thông qua các thỏa thuận quốc phòng hiện có, như thỏa thuận bao gồm NORAD.
Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị trong Vương quốc Đan Mạch, đã thu hút sự quan tâm của Tổng thống Trump do vị trí chiến lược ở Bắc Cực, trữ lượng khoáng sản khổng lồ và những lo ngại được cho là ngày càng tăng từ Nga và Trung Quốc. Ông Trump tuyên bố muốn kiểm soát Greenland vì lý do an ninh quốc gia.
Cả Đan Mạch và Greenland đều kiên quyết bác bỏ mọi đề xuất chuyển giao vùng lãnh thổ này cho Mỹ, tái khẳng định chủ quyền của Đan Mạch đối với Greenland.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Đan Mạch gần đây tuyên bố tăng cường hiện diện quân sự ở Greenland và đưa các binh sĩ tới hòn đảo này.
Một số nước châu Âu cũng triển khai lực lượng tới Greenland để tham gia tập trận. Mỹ đã chỉ trích động thái này của Đan Mạch và các đồng minh châu Âu.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/my-dua-may-bay-toi-can-cu-quan-su-chien-luoc-o-greenland-20260120114321181.htm
