Tên lửa AIM-120 AMRAAM trên boong tàu USS Kitty Hawk của Mỹ (Ảnh: Reuters).
Nhà Trắng cho biết ngày 6/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp nhằm tái sắp xếp thứ tự ưu tiên trong danh sách khách hàng mua vũ khí của Mỹ, theo hướng ưu ái các quốc gia, vùng lãnh thổ có mức chi tiêu quốc phòng cao hơn và có tầm quan trọng chiến lược trong khu vực của họ.
Sắc lệnh hành pháp thiết lập “Chiến lược chuyển giao vũ khí nước Mỹ trên hết” đánh dấu một sự thay đổi đáng kể trong chính sách bán vũ khí của Mỹ.
Theo chiến lược mới, Bộ trưởng Quốc phòng, Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Thương mại Mỹ được giao nhiệm vụ xây dựng một danh mục bán hàng gồm các nền tảng và hệ thống được ưu tiên, đồng thời xác định các cơ hội bán vũ khí phù hợp với các mục tiêu của chiến lược.
Sắc lệnh chỉ đạo các cơ quan liên bang ưu tiên các thương vụ bán vũ khí quân sự ra nước ngoài cho những đối tác đã đầu tư đáng kể vào năng lực tự vệ của chính họ và giữ các vai trò hoặc vị trí địa lý then chốt.
Động thái này nhằm đẩy nhanh việc bàn giao các loại vũ khí do Mỹ sản xuất cho các đồng minh được coi là thiết yếu đối với an ninh khu vực, đồng thời tận dụng các đơn đặt hàng từ nước ngoài để mở rộng năng lực sản xuất trong nước. Sắc lệnh hành pháp không nêu đích danh bất kỳ quốc gia, vùng lãnh thổ nào.
Trong nhiều thập niên, các thương vụ bán vũ khí của Mỹ được thực hiện theo nguyên tắc “ai đến trước được phục vụ trước”. Cách làm này chỉ có thể bị thay đổi sau khi vượt qua những rào cản đáng kể và khi một quốc gia, vùng lãnh thổ cụ thể được trao quyền ưu tiên.
“Các thương vụ bán vũ khí trong tương lai sẽ ưu tiên lợi ích của Mỹ bằng cách sử dụng các đơn mua sắm và nguồn vốn từ nước ngoài để xây dựng năng lực và công suất sản xuất của Mỹ”, Nhà Trắng cho biết trong bản thông tin đi kèm sắc lệnh.
Sắc lệnh hành pháp cũng kêu gọi tinh giản các quy trình hành chính, bao gồm việc tăng cường giám sát mục đích sử dụng cuối cùng và các thủ tục chuyển giao cho bên thứ ba, nhằm giảm chậm trễ và nâng cao tính minh bạch.
Nhà Trắng cho biết cách tiếp cận “đặt đối tác lên trước” trước đây đã dẫn tới tình trạng tồn đọng trong sản xuất và chậm trễ giao hàng, do các đơn đặt hàng không phù hợp với năng lực sản xuất của Mỹ.
Bằng cách ưu tiên các quốc gia có mức chi tiêu quốc phòng cao hơn và tầm quan trọng chiến lược, chính quyền Mỹ tìm cách bảo đảm rằng xuất khẩu quốc phòng của Mỹ vừa phục vụ an ninh quốc gia, vừa thúc đẩy quá trình phục hồi ngành công nghiệp trong nước.
Năm 2025, các nhà lãnh đạo NATO đã ủng hộ mục tiêu chi tiêu quốc phòng mới ở mức 5% GDP và tái khẳng định cam kết bảo vệ lẫn nhau trước các cuộc tấn công.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/my-thay-doi-dang-ke-chinh-sach-ban-vu-khi-20260207095309045.htm
