Năm 2025 ngành y tế TP.HCM chịu áp lực rất lớn

Ngày 10.1, Sở Y tế TP.HCM tổ chức hội nghị tổng kết hoạt động năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026.

Tại hội nghị, PGS-TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, nhìn nhận năm 2025 là giai đoạn ngành y tế TP.HCM chịu áp lực rất lớn khi vừa mở rộng quy mô sau hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ), vừa phải sắp xếp lại hệ thống theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời vẫn bảo đảm công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân ổn định, an toàn.

TP.HCM có hơn 14 triệu dân, năm 2025, các cơ sở y tế TP.HCM tiếp nhận hơn 50,4 triệu lượt khám chữa bệnh (tăng hơn 8 triệu lượt so với năm 2024), khám bảo hiểm y tế chiếm hơn 24 triệu lượt.

Trong đó, cơ sở y tế cấp chuyên sâu chiếm hơn 46,2% (hơn 23,3 triệu lượt); cấp cơ bản chiếm hơn 45,7% (23 triệu lượt) và cấp cơ bản chỉ chiếm gần 5% (hơn 2,4 triệu lượt).

Bước sang năm 2026, TP.HCM tổ chức hệ thống y tế theo cấu trúc đa tầng – đa cực – đa trung tâm. Đây không còn là định hướng, mà trở thành nguyên tắc bắt buộc, nhằm khắc phục tình trạng “làm thay, làm vượt hoặc làm không hết chức năng”.

Người đứng đầu ngành y tế TP.HCM khẳng định, việc phân định rạch ròi giữa các tầng không nhằm chia cắt hệ thống, mà để tăng cường liên thông, phối hợp và hỗ trợ lẫn nhau. Bảo đảm người bệnh được tiếp cận dịch vụ y tế phù hợp ngay từ đầu. Hạn chế chuyển tuyến không cần thiết, đồng thời giải phóng nguồn lực cho các cơ sở tuyến trên tập trung vào các nhiệm vụ kỹ thuật cao.

Đa tầng trong hệ thống y tế TP.HCM ra sao?

Theo PGS-TS Tăng Chí Thượng, hệ thống y tế TP.HCM được tổ chức thành ba tầng chăm sóc sức khỏe.

Tầng chăm sóc sức khỏe ban đầu, gồm 168 trạm y tế phường, xã, đặc khu, 296 điểm trạm y tế và các phòng khám đa khoa. Tầng này giữ vai trò sàng lọc, quản lý và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân tại cộng đồng.

Tầng chăm sóc sức khỏe cơ bản, gồm 25 bệnh viện đa khoa (bệnh viện quận huyện cũ, bệnh viện khu vực… ). Tầng này có nhiệm vụ giải quyết phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh của người dân khi vượt quá khả năng của tầng chăm sóc sức khỏe ban đầu. Đồng thời liên thông chặt chẽ với cả tuyến dưới và tuyến trên.

Tầng chăm sóc sức khỏe chuyên sâu, gồm 17 bệnh viện chuyên khoa và ca bệnh viện đa khoa tuyến cuối, 2 bệnh viện tư nhân. Tầng này được xác định là động lực phát triển của toàn hệ thống y tế TP.HCM.

“Ngành y tế tập trung đầu tư cho tầng chăm sóc sức khỏe chuyên sâu để phát triển kỹ thuật cao, điều trị các bệnh lý phức tạp, củng cố niềm tin của người dân và từng bước giảm nhu cầu ra nước ngoài chữa bệnh”, Giám đốc Sở Y tế nói.

Và trong bối cảnh TP.HCM mở rộng, các bệnh viện tầng chuyên sâu không chỉ phát triển kỹ thuật tại chỗ mà còn phải giữ vai trò hạt nhân lan tỏa năng lực chuyên môn xuống các tầng dưới thông qua đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ chuyên môn, cơ sở 2.

Đa cực – đa trung tâm là gì?

Bên cạnh đó, trong giai đoạn phát triển mới, TP.HCM xác định tổ chức hệ thống y tế theo cấu trúc đa cực – đa trung tâm. Đây là yêu cầu tất yếu nhằm đáp ứng không gian đô thị mở rộng và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân.

Theo đó, các bệnh viện cửa ngõ được xác định là hạt nhân của từng cực y tế, giữ vai trò “điểm chặn chiến lược” của toàn hệ thống, không chỉ về vị trí địa lý mà quan trọng hơn là về chức năng và năng lực tiếp nhận, xử trí ban đầu.

Bệnh viện cửa ngõ có nhiệm vụ chủ động đón bệnh nhân từ sớm, phân luồng từ xa, giải quyết phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh, cấp cứu và hồi sức tại chỗ cho người dân khu vực. Đồng thời đóng vai trò trung chuyển thông minh, kết nối kịp thời với các cơ sở chuyên sâu khi vượt quá năng lực chuyên môn.

Mô hình này giúp giảm tải bền vững cho các bệnh viện tuyến cuối, rút ngắn thời gian, chi phí và khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cho người dân ở khu vực xa trung tâm.

“Trong năm 2026, thành phố sẽ rà soát, quy hoạch lại hệ thống bệnh viện cửa ngõ, ban hành các chính sách đầu tư và cơ chế vận hành đủ mạnh để các cơ sở này phát huy đúng vai trò”, Giám đốc Sở Y tế nói.

Song song đó, TP.HCM định hướng phát triển y tế chuyên sâu theo cấu trúc đa trung tâm. Theo đó, hình thành các trung tâm điều trị bệnh lý phức tạp gắn với đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật.

Mô hình “campus y tế” (một khu tổ hợp viện – trường hiện đại) tại khu y tế Tân Kiên (huyện Bình Chánh cũ) là cấu phần chiến lược, giúp rút ngắn chu trình đào tạo – thực hành – nghiên cứu – ứng dụng.

“Việc tăng cường phối hợp liên viện, liên chuyên khoa và lan tỏa năng lực chuyên môn từ các trung tâm chuyên sâu được xác định là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng điều trị, khẳng định vị thế y tế của TP.HCM trong khu vực”, PGS-TS Tăng Chí Thượng kết luận.