Nam bác sĩ giúp phụ nữ ung thư vú bảo tồn bầu ngực

Ít ai biết rằng vị bác sĩ 52 tuổi, đang dành cả sự nghiệp để bảo tồn bầu ngực cho phụ nữ lại từng mơ ước được mổ tim. Tốt nghiệp Đại học Y Dược TP HCM năm 1998, Huỳnh Quang Khánh trở thành bác sĩ nội trú khoa Ngoại lồng ngực và nằm trong nhóm tiên phong phẫu thuật nội soi lồng ngực tại Việt Nam – một lĩnh vực đòi hỏi sự chính xác đến từng milimet. Rồi năm 2018, Bệnh viện Chợ Rẫy thành lập Đơn vị Tuyến vú, giao ông phụ trách với nhiệm vụ chuẩn hóa phác đồ điều trị ung thư vú theo tiêu chuẩn quốc tế.

Ông gác lại mảng chuyên môn đã gắn bó gần hai thập kỷ, xách ba lô lần lượt sang Australia, Hàn Quốc, Pháp, Hong Kong để học lại từ đầu. Điều thúc đẩy ông không chỉ là kỹ thuật. “Tại sao phụ nữ phương Tây bị ung thư vú, ngay cả những người ngoài 70 tuổi vẫn khao khát mổ bảo tồn, ngực chưa đẹp họ sẵn sàng xin làm lại, còn phụ nữ Việt Nam lại luôn nghĩ ‘bác sĩ cứ cắt hết đi cho an toàn?'”. Câu hỏi ấy cứ quẩn quanh trong đầu vị chuyên gia suốt nhiều năm.

Nhận ra rào cản lớn nhất nằm ở tâm lý e ngại và sự thiếu vắng các kỹ thuật ít xâm lấn trong nước, ông lao vào mày mò học hỏi. Từ kỹ thuật sinh thiết vú hút chân không (VABB), đốt u bằng vi sóng, sóng cao tần không để lại sẹo, hay xoay vạt mô nhánh xuyên thành ngực, cho đến phẫu thuật nội soi tuyến vú giấu sẹo vùng nách…, ông liên tục mang những cái “đầu tiên” về áp dụng tại Việt Nam. Kiên trì từng bước, tỷ lệ mổ bảo tồn vú khi điều trị ung thư tại Bệnh viện Chợ Rẫy hiện đã chiếm hơn 30%, kết hợp đoạn nhũ tái tạo hơn 30% – một tỷ lệ cao kỷ lục trong nước.

Bác sĩ Khánh lý giải, về mặt ung thư học, việc phẫu thuật cắt bỏ hoàn toàn hay mổ bảo tồn kết hợp xạ trị đều mang lại tiên lượng sống như nhau. Y khoa thế giới đã chứng minh điều này qua quá trình theo dõi hơn 20 năm. Tuy nhiên, việc thuyết phục bệnh nhân Việt Nam cởi bỏ tâm lý lo âu để giữ lại bầu ngực vẫn là một hành trình dài.

Gắn bó với những “chiến binh K”, ông ngày càng thấu cảm sâu sắc những góc khuất tâm lý mà người bệnh hiếm khi bộc bạch. Người phụ nữ soi gương thấy một nốt mụn đã buồn, huống chi đột ngột mất đi một phần cơ thể mang tính biểu tượng của phái đẹp. Đứng ở góc độ một người đàn ông, vị chuyên gia hiểu rõ tầm quan trọng của sự toàn vẹn hình thể đối với đời sống hôn nhân. Sự thấu hiểu ấy là động lực để bác sĩ kiên nhẫn ngồi lại tư vấn, thuyết phục từng người bệnh.

Thực tế điều trị đã mang lại những thay đổi ngoạn mục. Một nữ bệnh nhân ngoài 40 tuổi ban đầu nằng nặc xin cắt bỏ toàn bộ ngực, sau khi được ông thuyết phục mổ và tái tạo ngực đã lấy lại sự tự tin rạng rỡ. Chị đăng ký tham gia giải chạy marathon trong trang phục thể thao tôn dáng, tập yoga và tự hào khoe vết sẹo nhỏ xíu vùng nách.

Không chỉ cầm dao mổ, bác sĩ Khánh còn nỗ lực biến khoa Tuyến vú thành một không gian chữa lành. Thấy người bệnh nằm viện bức bối, ông sắm xe đạp thể dục đặt tại khoa cho người bệnh tập. Vị chuyên gia cùng với Phòng Công tác xã hội cũng tạo không gian mở với tủ sách, góc âm nhạc để người nhà, bệnh nhân đàn guitar, hát giúp vơi đi nỗi đau thể xác.

Theo Tổ chức Ung thư toàn cầu (GLOBOCAN), ung thư vú hiện chiếm gần 29% tổng số ca bệnh ung thư ở nữ giới Việt Nam. Bệnh đã vượt qua ung thư gan, trở thành loại ung thư có số ca mắc mới nhiều nhất nước ta với gần 25.000 trường hợp mỗi năm. Đáng lo ngại, tuổi mắc bệnh đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Trước những bệnh nhân ở độ tuổi đôi mươi, PGS Khánh lại đau đáu thêm bài toán bảo tồn thiên chức làm mẹ. Ông cẩn trọng tư vấn, lập kế hoạch trữ trứng cho các cô gái trẻ trước khi bước vào đợt hóa, xạ trị.

Điều trị ung thư vú hiện nay là quá trình đa mô thức và mang tính cá thể hóa rất cao. Khoảng 70% bệnh nhân thuộc nhóm tiên lượng tốt. Nếu phát hiện sớm, chi phí điều trị rất nhẹ nhàng, chủ yếu là phẫu thuật bảo tồn, hóa xạ trị và uống thuốc nội tiết dài ngày (chi phí rất rẻ), phần lớn được bảo hiểm y tế chi trả. Tuy nhiên, với nhóm bệnh nhân mắc thể tam âm hoặc HER2 dương tính, chi phí có thể lên tới hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng cho các loại thuốc nhắm trúng đích hoặc thuốc miễn dịch.

PGS.TS.BS Huỳnh Quang Khánh, Trưởng khoa Tuyến vú, Bệnh viện Chợ Rẫy. Ảnh: Hạnh Quyên

Y học đã có nhiều tiến bộ giúp tỷ lệ sống sau 5 năm ở giai đoạn sớm đạt tới 98%, bác sĩ Khánh vẫn xót xa trước những trường hợp đến viện khi khối u đã lở loét, di căn do trót tin vào các bài thuốc nam truyền miệng. Lúc này, mục tiêu không còn là chất lượng cuộc sống hay giữ gìn bầu ngực, mà là liệu pháp cấp cứu để giành giật sự sống.

Dù áp lực với khoảng 1.000 ca mổ mỗi năm, bác sĩ Khánh chưa bao giờ cho phép mình dừng lại việc cập nhật y khoa. Vị chuyên gia liên tục mở lớp chuyển giao kỹ thuật cho hàng trăm bác sĩ trên cả nước và mời các chuyên gia hàng đầu từ Anh, Pháp, Hàn Quốc, Đài Loan về Việt Nam hội chẩn, huấn luyện, với mong muốn người bệnh khắp nơi có thể tiếp cận những kỹ thuật mới nhất.

“Nếu người thầy thuốc không nỗ lực đi trước một bước, phụ nữ Việt Nam sẽ là người chịu thiệt thòi”, bác sĩ Khánh nói, thêm rằng chữa ung thư vú hiện đại không chỉ là dọn sạch tế bào ác tính, mà đó là sứ mệnh bảo vệ tuổi xuân, giữ gìn tổ ấm và chữa lành trọn vẹn tâm hồn cho phái đẹp.