Nam Bộ, TP.HCM bước vào cao điểm nắng nóng, bà con cần lưu ý gì?

Tuổi Trẻ Online đã có cuộc trao đổi ông Lê Đình Quyết, Trưởng phòng dự báo Đài khí tượng thủy văn Nam Bộ, về diễn biến nắng nóng, khô hạn và mùa mưa năm nay.

* Thưa ông, dự báo tình hình xâm nhập mặn, khô hạn ở các tỉnh phía Nam sẽ diễn ra trọng tâm nhất ở địa phương nào?

– Tính đến thời điểm này, ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cũng đã xuất hiện xâm nhập mặn và có xu hướng tăng, độ mặn 4g/lít đã đi sâu vào trong nội đồng. Tại những cửa sông như cửa Hàm Luông, Cổ Chiên hay sông Hậu xâm nhập mặn đã đi sâu vào khoảng 40-50km và sẽ tiếp tục tăng trong tháng 3. Sang tháng 4 độ mặn tiếp tục tăng.

Về tình hình khô hạn, nắng nóng, hiện tại miền Nam đang trong giai đoạn cao điểm mùa khô. Gió mùa Tây Nam chưa xuất hiện, các ngày xuất hiện mưa chỉ mang tính chất trái mùa nên lượng nước của Đồng bằng sông Cửu Long tương đối thấp. Giai đoạn cuối tháng 3, đầu tháng 4 sẽ là cao điểm khô hạn.

Khu vực nắng nóng xảy ra nhiều nhất, nhiệt độ cao nhất là Đông Nam Bộ, TP.HCM khi có những đợt nắng nóng nhiệt độ lên mức mức 37 – 38 độ C. Thậm chí ở Biên Hòa (Đồng Nai) có khả năng lên trên 38 độ C.

* Trước tình hình xâm nhập mặn hiện nay, ông có lưu ý gì cho bà con?

– Hiện nay, nguồn nước trên thượng nguồn sông Mekong còn đang cao. So với những năm trước, thì nguồn nước thượng nguồn năm nay tương đối ổn.

Nguồn nước phụ thuộc vào 2 yếu tố là phải có mưa ở thượng nguồn hoặc mưa tại chỗ.

Nguồn nước thượng nguồn đang ở mức cao nhưng mưa tại chỗ ở thời điểm đến cuối tháng 3 và sang thứ 4 chỉ có vài ngày mưa. Vì vậy chúng ta cần tranh thủ tích trữ nước ngọt sẵn có. Nếu có trận mưa trái mùa trong tháng 3, tháng 4 thì hãy tranh thủ tích trữ để phục vụ cho sản xuất. 

Bà con cần lưu ý năm nay thời điểm này cũng là pha La Nina nhẹ đang chuyển sang trung tính. Mưa cũng sẽ rất ít, trong khi đó nắng nóng gia tăng. Vì vậy sẽ có khả năng xảy ra thiếu nước ngọt trong cao điểm nắng nóng.

* Với việc đổi pha thời tiết, mùa mưa năm nay có trễ hơn so với năm 2025, dự báo mùa mưa các tỉnh Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ sẽ vào thời điểm nào?

– Năm nay, chúng tôi nhận định mùa mưa sẽ diễn ra ở thời điểm tương đương trung bình nhiều năm. Ngày bắt đầu mùa mưa có thể những ngày đầu tháng 5.

Tháng cao điểm mùa mưa (tháng 8 đến tháng 10), lượng mưa ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm hoặc có thể thấp hơn. Thời điểm có mưa nhiều và nhiều trận mưa lớn sẽ rơi vào tháng 9, tháng 10.

* Trong giai đoạn cao điểm mùa khô cũng như giao mùa giữa mùa mưa – mùa khô, ông có lưu ý gì về thời tiết cực đoan như hiện tượng nắng nóng, dông sét?

– Thời tiết Nam Bộ thường có những yếu tố bất thường xảy ra vào trong thời điểm giao mùa.

Thứ nhất, hiện tượng xâm nhập mặn năm nay, chúng tôi nhận định tình hình xâm nhập mặn có thể sẽ không gay gắt như năm 2019 – 2020, 2015 – 2016 nhưng cũng sẽ là năm có độ mặn cao.

Thứ hai, nắng nóng khó thể xảy ra hiện tượng cực đoan, nắng nóng 39 độ C đến 40 độ C nhưng sẽ có những ngày nắng nóng ở mức 38 – 39 độ C. 

Thứ ba, thời gian chuyển mùa (nửa cuối tháng 4, sang những ngày đầu tháng 5) khi bắt đầu vào mùa mưa, chuẩn bị kết thúc mùa khô thường xuất hiện dông lốc, gió giật.

Hiện tượng này rất nguy hiểm và sẽ xảy ra tương đối nhanh, bất ngờ.