Nên đặt loại máy tạo nhịp tim nào?

Trả lời:

Rối loạn nhịp nhanh nhịp chậm còn gọi là suy nút xoang, xảy ra khi nút xoang – “máy tạo nhịp tự nhiên” của tim suy yếu, không thể tạo ra các xung điện đều đặn hoặc đủ để duy trì nhịp tim đáp ứng nhu cầu sinh lý của cơ thể. Điều này dẫn đến tình trạng lúc thì tim đập quá nhanh, lúc lại đập quá chậm khiến người bệnh có thể xuất hiện triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, hụt hơi, mệt mỏi, đánh trống ngực, ngất xỉu hoặc gần ngất xỉu… Yếu tố nguy cơ của suy nút xoang gồm tăng huyết áp mạn tính, bệnh mạch vành, bệnh cơ tim, suy giáp, tuổi tác.

Đặt máy tạo nhịp tim là một trong những phương pháp điều trị nhằm phát xung điện thay thế hệ thống dẫn truyền bị rối loạn, giúp duy trì nhịp tim ổn định và cải thiện chức năng tuần hoàn. Hiện, máy tạo nhịp tim được chia thành 4 nhóm chính dựa trên cấu tạo và chức năng. Máy không dây là công nghệ hiện đại, nhỏ gọn, không cần dây dẫn. Ngược lại, dòng máy cổ điển sử dụng dây điện cực để truyền tín hiệu. Trong đó, máy một buồng kích thích thất phải, máy hai buồng phối hợp nhịp nhàng giữa nhĩ phải, thất phải. Máy ba buồng với chức năng tái đồng bộ tim có thêm điện cực đi qua xoang vành để hỗ trợ cả thất trái, tối ưu hóa lực co bóp cho toàn bộ quả tim.

Việc chọn loại máy phụ thuộc vào độ tuổi và bệnh lý của bệnh nhân. Máy một buồng thường dùng cho trường hợp không phức tạp nhưng hạn chế về tính đồng bộ. Với người trẻ hoặc người có nhu cầu vận động cao, máy hai buồng là ưu tiên nhờ khả năng mô phỏng nhịp sinh lý tự nhiên giữa nhĩ, thất. Đối với bệnh nhân suy tim nặng, máy ba buồng giúp điều chỉnh sự mất đồng bộ giữa hai tâm thất, từ đó cải thiện hiệu suất bơm máu. Máy tạo nhịp không dây phù hợp với người bệnh có hệ miễn dịch yếu, nguy cơ cao nhiễm trùng, suy thận mạn tính hoặc đang chạy thận nhân tạo, người có bất thường về mạch máu…

Về mặt kỹ thuật, máy có dây yêu cầu thủ thuật rạch da vùng ngực để tạo túi chứa máy dưới cơ hoặc dưới da. Phương pháp này tiềm ẩn rủi ro tụ máu, nhiễm trùng hoặc hư hỏng dây điện cực theo thời gian. Việc thay thế hoặc đặt thêm dây mới khi gặp sự cố không chỉ phức tạp về mặt phẫu thuật, có nguy cơ làm tăng số lượng dây trong tĩnh mạch, gây cản trở dòng máu trở về tim.

Máy tạo nhịp không dây thế hệ mới có kích thước siêu nhỏ như viên thuốc hình con nhộng, nặng khoảng 2 g, nhẹ hơn 93% so với máy tạo nhịp tim có dây thông thường (28 g). Thiết bị được cấy trực tiếp vào buồng tim thông qua đường ống thông mà không cần dây điện cực hay túi máy dưới da giúp giảm đáng kể các biến chứng liên quan. Thiết bị còn có khả năng đồng bộ nhĩ – thất tự động và chính xác hơn, giúp nhận diện sớm rối loạn nhịp tim, phát xung điện kịp thời khi tim đập quá chậm hoặc ngừng đập.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, thủ thuật cấy máy tạo nhịp không dây được thực hiện bởi chuyên gia đầu ngành, trong khoảng 30-45 phút, thay vì 90-120 phút đối với máy tạo nhịp có dây, ít xâm lấn, giảm đau tối đa và đảm bảo tính thẩm mỹ. Loại máy mới này còn có tuổi thọ pin lên tới khoảng 16,7 năm, trong khi dòng máy không dây thế hệ cũ và máy tạo nhịp có dây khác có độ bền khoảng 8-12 năm.

Bạn có triệu chứng mệt mỏi kéo dài kèm chóng mặt, nên khám chuyên sâu tim mạch, bác sĩ có thể chỉ định đeo máy Holter ECG 24h (máy đo điện tâm đồ liên tục 24h) để xác định chính xác kiểu rối loạn nhịp. Từ đó, bác sĩ lựa chọn dòng máy có tính năng phù hợp nhất với mức độ vận động hàng ngày của bạn.

BS.CKII Nguyễn Văn Dương
Trung tâm Tim mạch Can thiệp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM