“Nên tiếp tục cấm giáo viên dạy thêm học sinh mà mình dạy chính khoá”

Sau hơn một năm triển khai Thông tư 29/2024 quy định về quản lý dạy thêm, học thêm, những “điểm nghẽn” về pháp lý và thực tế vận hành đang đòi hỏi một sự thay đổi căn bản.

Theo thầy giáo Trần Mạnh Tùng, việc sửa quy định về dạy thêm, học thêm không nên quay lại việc để nhà trường, giáo viên “vừa đá bóng, vừa thổi còi”. Nếu không giữ nguyên nguyên tắc giáo viên không được dạy thêm học sinh chính khoá của mình, rất khó giải quyết tận gốc các tiêu cực trong dạy thêm, học thêm.

Mục đích tốt nhưng kết quả “chưa tới”

Thưa ông, sau hơn một năm triển khai Thông tư 29 quy định hiện hành về quản lý dạy thêm, học thêm, ông đánh giá thế nào về những chuyển biến thực tế?

– Phải thừa nhận rằng, các quy định thời gian qua đã tạo ra sự thay đổi tích cực, đưa việc dạy thêm, học thêm vào quản lý chặt chẽ hơn. Mục đích chính là minh bạch hóa hoạt động này, đặc biệt là trong nhà trường. Nhờ đó, những câu chuyện tiêu cực, phân biệt đối xử giữa học sinh học thêm và không học thêm đã ít xuất hiện hơn trước.

Tuy nhiên, tôi cho rằng những thay đổi này vẫn “chưa tới”. Mục tiêu đúng nhưng cách làm chưa đủ sâu, chưa đủ rõ, dẫn tới nhiều vướng mắc trong thực tế. Hệ quả là nảy sinh những “điểm nghẽn” gây khó khăn cho cả giáo viên lẫn người học.

Thầy giáo Trần Mạnh Tùng, giáo viên toán tại Hà Nội (Ảnh: NVCC).

Thứ nhất là trong nhà trường, quy định không được thu tiền dạy thêm khiến nhiều nơi lúng túng trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu hay ôn thi.

Thứ hai là ngoài nhà trường, hành lang pháp lý chưa đầy đủ. Giáo viên muốn dạy thêm hợp pháp nhưng không biết phải đăng ký theo hình thức nào, vận hành ra sao, ai quản lý, kiểm tra thế nào…

Việc đăng ký thành hộ kinh doanh hay trung tâm dạy thêm còn nhiều lúng túng, khiến giáo viên muốn làm đúng cũng không biết phải bắt đầu từ đâu, dẫn đến tình trạng phải “mày mò”, bươn chải một cách khổ sở.

Nói cách khác, chính sách đã “siết”, nhưng phần “mở đường” thì chưa rõ.

“Trả lại đúng vị trí cho nhà trường”

“Điểm nóng” nhất trong dư luận hiện nay khi sửa đổi Thông tư 29 là việc có nên cho phép giáo viên dạy thêm chính học sinh của mình hay không. Quan điểm của ông về vấn đề này thế nào?

– Tôi rất bảo lưu quan điểm: Cần tiếp tục cấm giáo viên dạy thêm học sinh mà mình đang dạy chính ở trên lớp. Tại sao lại như vậy? Chúng ta cần nhìn thẳng vào sự thật là những bức xúc, tiêu cực bấy lâu nay phần lớn bắt nguồn từ việc “lẫn lộn” vai trò này.

Khi giáo viên vừa là người chấm điểm, đánh giá trên lớp, vừa là người tổ chức dạy thêm thu tiền sau giờ học, ranh giới giữa sự tận tâm và trục lợi rất mong manh. Điều này dễ dẫn đến tình trạng chèn ép, ép buộc ngầm khiến phụ huynh phải cho con đi học vì sợ bị phân biệt đối xử.

Dư luận tranh luận gay gắt việc quản lý giáo viên dạy thêm học sinh của chính mình (Ảnh minh họa: Huyên Nguyễn).

Việc giữ nguyên lệnh cấm này là cách tốt nhất để trả lại đúng vị trí, trách nhiệm và sự tôn nghiêm của người thầy. Nhà trường nên là nơi thực hiện các nhiệm vụ công ích, bồi dưỡng và hỗ trợ học sinh trong giờ hành chính.

Nhiều phụ huynh cho rằng nếu không tổ chức dạy trong trường, họ sẽ vất vả hơn trong việc đưa đón và chi phí ngoài trung tâm rất đắt đỏ. Ông có thấy đây là một mâu thuẫn khó giải quyết?

– Đây là một thực tế, nhưng chúng ta phải chọn một “thước đo” chuẩn xác nhất: Đó là sự minh bạch. Dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường cần được hiểu là một dịch vụ giáo dục theo quy luật cung – cầu. Chất lượng cao thì chi phí cao và ngược lại.