Một chiếc UAV Lancet của Nga (Ảnh: Tass).
Động thái này được xem là một phần trong chiến lược của Moscow nhằm mở rộng ảnh hưởng quân sự và chiếm lĩnh thị trường vũ khí không người lái (UAV) tại Trung Đông, nơi nhu cầu về các hệ thống tấn công chính xác, chi phí thấp đang tăng vọt.
Rosoboronexport, cơ quan xuất khẩu vũ khí nhà nước Nga, đã trình làng Lancet-E như một giải pháp “kinh tế” để vô hiệu hóa các mục tiêu đắt đỏ với chi phí vận hành tối thiểu. Phiên bản này được kỳ vọng sẽ thu hút các quốc gia Trung Đông đang tìm cách nâng cao năng lực phòng thủ mà không phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ phương Tây.
Từ chiến trường Ukraine đến thị trường xuất khẩu
UAV lảng vảng Lancet, do ZALA Aero Group phát triển, lần đầu tiên được công bố vào năm 2019. Ban đầu, nó được thiết kế như một vũ khí cảm tử để hỗ trợ bộ binh trong các nhiệm vụ trinh sát và tấn công tầm ngắn.
Theo TASS, Lancet đã chứng minh hiệu quả trong Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine từ năm 2022, được sử dụng để phá hủy các hệ thống pháo binh, radar và xe tăng đối phương.
Sự ra đời của Lancet-E là kết quả của những kinh nghiệm thực chiến. Alexander Mikheev, Giám đốc Rosoboronexport, cho biết các nâng cấp được thực hiện dựa trên dữ liệu từ hơn 5.300 lần phóng UAV cảm tử hàng tháng của Nga vào cuối năm 2025.
Các vấn đề như nhiễu điện tử từ hệ thống phòng thủ Ukraine đã thúc đẩy việc tích hợp anten kiểm soát mẫu tiếp nhận (CRPA) và thiết bị Starlink để tăng cường khả năng chống chọi.
Chuyên gia quân sự Anh Justin Bronk từ Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) nhận định, sự phát triển của Lancet phản ánh “sự thích nghi nhanh chóng của Nga với chiến tranh UAV hiện đại”.
Ông nhấn mạnh Lancet không phải là cuộc cách mạng công nghệ, mà là “sự tiến hóa chiến thuật” nhờ tích hợp AI và mạng lưới chỉ huy, giúp giảm chi phí so với tên lửa truyền thống.
UAV Lancet Nga tập kích chính xác, phá hủy tổ hợp pháo tự hành Caesar của Ukraine ở Zaporizhia (Video: Telegram).
Cải tiến dành riêng cho Trung Đông
Theo Sputnik, Lancet-E là một hệ thống trinh sát, tấn công toàn diện, bao gồm UAV trinh sát Z-16E và 2 loại đạn lảng vảng: Izdeliye-51E (nặng hơn, phạm vi 45km, thời gian bay 50 phút) và Izdeliye-52E (nhẹ hơn, phạm vi 35km, thời gian bay 30 phút).
So với phiên bản gốc, Lancet-E có đầu đạn mới với trọng lượng lên đến 5kg (tăng từ 3kg), kết hợp phương thức nổ hình phễu và mảnh văng, cho phép tấn công đa dạng mục tiêu từ xe bọc thép đến sở chỉ huy.
Một trong những cải tiến nổi bật là khả năng kháng nhiễu điện tử, nhờ tích hợp AI để phát hiện mục tiêu tự động và hệ thống dẫn đường kết hợp GPS/GLONASS với quán tính.
Theo RIA Novosti, Lancet-E có thể tiêu diệt cả các trạm tác chiến điện tử (EW) được thiết kế để chống lại nó, với tốc độ bay lên đến 300km/h và khả năng hoạt động trong môi trường khắc nghiệt từ -40°C đến +50°C, lý tưởng cho sa mạc Trung Đông.
Tại WDS 2026, ZALA đã trình diễn Lancet-E với bệ phóng đơn lẻ mới cho Izdeliye-51E, tăng tính cơ động cho các đơn vị bộ binh. Đại tá Saber của Ai Cập mô tả đây là “3 yếu tố thành công: chi phí thấp, linh hoạt chiến thuật và khai thác lỗ hổng phòng không tầm ngắn”.
So sánh với đối thủ, Lancet-E rẻ hơn Switchblade của Mỹ (60.000 USD/chiếc so với 6.000 USD của Lancet) và có phạm vi xa hơn Hero-30 của Israel. Tuy nhiên, chuyên gia Samuel Bendett từ Trung tâm Phân tích Hải quân Mỹ (CAN) lưu ý, Lancet-E vẫn phụ thuộc vào liên kết dữ liệu, có thể bị xâm nhập trong môi trường tác chiến không gian mạng trình độ cao.
UAV Lancet (phiên bản Izdeliye-51E) được tập đoàn Rosoboronexport của Nga trưng bày trong Triển lãm Quốc phòng Thế giới 2026 tại Riyadh (Ảnh: Army Recognition).
Chiến lược xuất khẩu
WDS 2026 là sân khấu hoàn hảo cho Nga, với hơn 50 công ty của nước này tham gia triển lãm, trưng bày gần 1.000 sản phẩm vũ khí.
Rosoboronexport nhấn mạnh Lancet-E như một “sản phẩm đã được kiểm chứng thực chiến”, nhắm đến các nước như Ả rập Xê út, UAE và Ai Cập, nơi nhu cầu UAV tăng 120% đến năm 2030.
Chuyên gia Dmitry Shugayev, Giám đốc Cơ quan Hợp tác Kỹ thuật – Quân sự Liên bang Nga, xác nhận đã có đơn đặt hàng từ hàng chục quốc gia, chủ yếu ở Trung Đông.
Bối cảnh khu vực được cho là đang tạo thuận lợi cho Nga. Các cuộc tập kích bằng UAV của lực lượng Houthis đã buộc Ả rập Xê út phải chi hàng tỷ USD cho phòng thủ, trong khi Lancet-E cung cấp giải pháp tấn công giá rẻ.
Theo Defense Mirror, Nga đang thảo luận hợp tác sản xuất chung với các đối tác Trung Đông, bao gồm tích hợp Lancet-E vào hệ thống chỉ huy địa phương. Tuy nhiên, cấm vận phương Tây có thể cản trở quá trình này.
Chuyên gia Paul Iddon từ Forbes nhận xét rằng Trung Đông đang trở thành “sân thử nghiệm” cho phòng thủ UAV chi phí thấp và Lancet-E có thể lật ngược bất lợi chi phí so với tên lửa Patriot. Ông dự báo Nga sẽ cạnh tranh gay gắt với Trung Quốc và Iran tại khu vực.
Tác động chiến lược
Lancet-E đại diện cho xu hướng vũ khí tự hành, nơi UAV trở thành “công cụ tiêu chuẩn” trong chiến tranh hiện đại. Trong báo cáo tháng 1/2026 của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), chuyên gia Douglas Barrie cảnh báo rằng sự phổ biến của UAV như Lancet có thể dẫn đến “chiến tranh tiêu hao” ở Trung Đông, nơi các bên yếu thế sử dụng số lượng lớn để bù đắp chất lượng.
Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev nhấn mạnh Lancet-E góp phần vào “ổn định chiến lược”, nhưng cảnh báo nếu không hợp tác, các nước khác có thể theo đuổi vũ khí hạt nhân.
Ngược lại, chuyên gia người Ukraine từ trang Defense Express cho rằng Nga đang sử dụng Triển lãm Quốc phòng Thế giới 2026 để bù đắp thiệt hại từ cấm vận, nhưng hiệu quả thực tế của Lancet-E vẫn cần kiểm chứng ngoài Ukraine.
Đại tá Saber bổ sung: “Thách thức không phải là UAV mà là công nghệ chống UAV. Các nước Trung Đông cần đầu tư vào hệ thống như Pantsir-S1 để đối phó”.
Chuyên gia Bendett từ CNA đồng tình, nhấn mạnh rằng Lancet-E có thể thúc đẩy cuộc đua vũ trang về UAV, nhưng Nga có lợi thế từ kinh nghiệm thực chiến.
Với sự ra mắt tại WDS 2026, Lancet-E không chỉ là sản phẩm xuất khẩu mà còn là biểu tượng cho sự chuyển dịch trong chiến tranh hiện đại: từ vũ khí đắt đỏ sang hệ thống thông minh, giá rẻ.
Rosoboronexport báo cáo các cuộc đàm phán sơ bộ với nhiều đối tác Trung Đông, dự kiến sản xuất hàng loạt vào cuối năm. Tuy nhiên, thách thức từ cấm vận và cạnh tranh toàn cầu có thể hạn chế tiềm năng xuất khẩu của dòng UAV này.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/nga-ra-mat-phien-ban-uav-lancet-cai-tien-nham-vao-thi-truong-trung-dong-20260212103843507.htm

