Nga – Ukraine quyết liệt so kè trong cuộc đua thiết giáp “nồi đồng cối đá”

“Xe tăng nhím” của Nga (Ảnh: Forbes).

Dù UAV đã định hình đáng kể cục diện chiến sự Nga – Ukraine, xương sống của cả 2 quân đội vẫn là các phương tiện bọc thép, bao gồm xe tăng, xe chiến đấu bộ binh và pháo tự hành. Thực tế, phương tiện bọc thép giữ vai trò trung tâm trong việc tấn công hoặc phòng thủ địa hình, trong khi UAV chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ trong các hoạt động này.

Tuy nhiên, hiệu quả của các cuộc tấn công bằng UAV đã hạn chế việc sử dụng phương tiện bọc thép, góp phần tạo ra tình trạng giằng co hiện nay trên chiến trường.

Để đối phó, cả Nga và Ukraine đã cải tiến phương tiện bọc thép nhằm bảo vệ trước các đòn đánh từ UAV. Biến thể mới nhất, được gọi là “xe tăng nhím” hoặc “xe tăng bồ công anh” sử dụng số lượng lớn dây thép hoặc thanh kim loại nhô ra từ thân xe để làm gián đoạn UAV khi chúng tiếp cận. Phương pháp này đã cho thấy hiệu quả nhất định, khiến cả 2 bên phát triển các chiến thuật UAV mới và loại đạn chuyên dụng để xuyên phá những phương tiện này.

Xe tăng “nồi đồng cối đá” của Nga và Ukraine

Thiết kế xe tăng “nhím” là bước phát triển mới nhất trong chuỗi biện pháp vật lý nhằm bảo vệ phương tiện bọc thép khỏi UAV. Giai đoạn đầu xung đột, hai bên thử nghiệm “lồng chống đạn”, các khung kim loại đơn giản gắn trên nóc tháp pháo để làm lệch hướng vũ khí tấn công từ trên cao.

Khi UAV ngày càng chính xác và sát thương hơn, Nga mở rộng các lồng này thành cấu trúc được gọi phổ biến là “xe tăng rùa”, gần như bao bọc toàn bộ xe bằng khung thép và tấm kim loại. Những xe này rất nặng, tăng khả năng sống sót nhưng giảm đáng kể khả năng cơ động.

Xe tăng “nhím” là bước tiếp theo. Thay vì lồng hoặc vỏ bọc kín, xe được phủ dày các chùm gai kim loại, dây thép hoặc cáp thép xòe ra mọi hướng, trông giống gai của con nhím. Trong hầu hết trường hợp được quan sát, các “gai” này dài khoảng 30-60cm tính từ bề mặt xe; một số phiên bản tự chế còn dài hơn để tăng khoảng cách kích nổ. Một số biến thể còn có mái che lớn để tạo khoảng cách an toàn trước các loại đạn thả từ UAV ném bom.

Thiết kế này tỏ ra hiệu quả với cả UAV FPV và UAV ném bom cỡ nhỏ. Khi UAV FPV lao tới, nó thường va vào gai trước, khiến đạn nổ sớm, vỡ tung hoặc mất kiểm soát. Với UAV ném bom, đạn rơi trúng mái che hoặc gai thay vì thân xe, nổ ở khoảng cách xa hơn và giảm hiệu quả của đầu đạn nhỏ.