Ngành thuế khai thác dữ liệu ngân hàng, hải quan để đối chiếu dòng tiền

Thu ngân sách từ nhà, đất tăng đột biến

Theo thông tin Bộ Tài chính công bố tại Hội nghị tổng kết đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ tài chính – ngân sách năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 chiều 6.1, thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt khoảng 2,65 triệu tỉ đồng, bằng 134,74% so dự toán (tăng gần 683.300 tỉ đồng), tăng 30,3% so với năm 2024.

Trong đó, thu nội địa (không kể dầu thô) đạt 2,28 triệu tỉ đồng, bằng 136,66% dự toán, tăng 33,93% so cùng kỳ; thu ngân sách từ dầu thô đạt 90,13% dự toán, giảm 18,24% so cùng kỳ; thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 136,1% dự toán, tăng 17,66% so cùng kỳ.

Đáng chú ý, trong thu nội địa, một số khoản đạt khá như: các khoản thu từ nhà, đất ước đạt 575.500 tỉ đồng, bằng 196,4% dự toán năm. Các địa phương đẩy mạnh đấu giá đất, cho thuê đất đã góp phần huy động kịp thời nguồn lực từ đất đai cho ngân sách.

Cạnh đó, thu hồi vốn, thu cổ tức, lợi nhuận, lợi nhuận sau thuế, chênh lệch thu – chi của Ngân hàng Nhà nước ước đạt 158.300 tỉ đồng, bằng 138,0% dự toán năm nhờ phát sinh tăng số nộp ngân sách một số khoản cổ tức được chia.

Tổng chi ngân sách nhà nước năm 2025 ước đạt hơn 2,4 triệu tỉ đồng, bằng 93,2% dự toán năm và tăng 31,2% so với năm trước.

5 năm qua, cơ cấu thu theo hướng bền vững, chủ yếu là từ sản xuất kinh doanh. Bội chi, nợ công trong ngưỡng an toàn, bình quân 5 năm lần lượt đạt khoảng 3,1 – 3,2% GDP và 35 – 36% GDP.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh: “Trong 2025, ngành đã điều hành chính sách tài khóa có trọng tâm, trọng điểm; thực hiện giảm, gia hạn thuế, phí để hỗ trợ sản xuất kinh doanh. Đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thu gắn với chuyển đổi số để thu đúng, thu đủ; triệt để thực hiện tiết kiệm chi thường xuyên để tăng chi cho đầu tư phát triển, cho an sinh xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh”.

Đối chiếu chéo thông tin quản lý thuế, chống thất thu thuế

Năm 2026, dự báo Việt Nam tiếp tục phải đối mặt với không ít khó khăn từ bên ngoài và cả những vấn đề về chất lượng tăng trưởng, các hạn chế nội. Các yếu tố an ninh phi truyền thống, già hóa dân số, thiên tai, biến đổi khí hậu… đặt ra nhiều thách thức.

Dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2026 là hơn 2,52 triệu tỉ đồng, tăng 28,6% so với dự toán năm 2025. Trong đó, thu nội địa là gần 2,2 triệu tỉ đồng, chiếm 87%. Dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2026 là hơn 3,15 triệu tỉ đồng. Bội chi ngân sách nhà nước là 605.800 tỉ đồng, tương đương 4,2% GDP. Tổng nhu cầu vay của ngân sách nhà nước là 985.800 tỉ đồng.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính đặt mục tiêu thu ngân sách nhà nước năm 2026 tăng ít nhất 10% so với ước thực hiện năm 2025.

Một trong những giải pháp đáng chú ý được Bộ Tài chính đẩy mạnh là tăng cường quản lý thu, cơ cấu lại nguồn thu bảo đảm tính bền vững, mở rộng cơ sở thu.

Tăng cường phối hợp các bộ, ngành, địa phương trong công tác kết nối, khai thác, đối chiếu chéo thông tin quản lý thuế, chống thất thu thuế, chống chuyển giá, thu hồi nợ thuế; quản lý hiệu quả các nguồn thu phát sinh từ các giao dịch thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, kinh doanh qua mạng; tập trung quản lý đối với hoạt động chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản, hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản, thuế thu nhập cá nhân của cá nhân có nhiều nguồn thu nhập; kiểm soát chặt chẽ hoàn thuế giá trị gia tăng.

Liên quan tới chống thất thu thuế, đại diện Cục Thuế (Bộ Tài chính) chia sẻ rõ hơn, toàn ngành sẽ tập trung khai thác dữ liệu từ sàn thương mại điện tử, ngân hàng, hải quan để đối chiếu dòng tiền và tờ khai; hình thành cơ chế phối hợp thường xuyên với các cơ quan chức năng để đấu tranh chống tội phạm thuế, rửa tiền, chuyển giá và chuyển lợi nhuận, xử lý kịp thời các hành vi chiếm đoạt tiền thuế.

Cùng đó, nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để cảnh báo tự động hành vi mua bán, xuất khống hóa đơn ngay từ khâu lập hóa đơn; mở rộng quản lý rủi ro đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên cơ sở kết nối dữ liệu hóa đơn, thanh toán và dữ liệu liên ngành.