Ngoại trưởng Rubio: Mỹ sẽ không điều hành Venezuela

Ngoại trưởng Marco Rubio ngày 4/1 cho biết Mỹ sẽ không can thiệp vào việc điều hành Venezuela, song tiếp tục thực thi lệnh phong tỏa dầu mỏ vốn áp dụng với các tàu chở dầu bị trừng phạt, và sẽ sử dụng điều này làm “đòn bẩy gây sức ép thúc đẩy các thay đổi chính sách tại Venezuela”.

“Và đó là kiểu kiểm soát mà Tổng thống Donald Trump ám chỉ khi ông ấy nói như vậy”, Ngoại trưởng Mỹ phát biểu trên chương trình “Face the Nation” của đài CBS, đề cập đến tuyên bố trước đó của ông Trump rằng Mỹ sẽ “điều hành Venezuela” trong giai đoạn chuyển tiếp.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa đó và kỳ vọng về những thay đổi, không chỉ trong cách ngành dầu mỏ Venezuela vận hành vì lợi ích của người dân, mà còn để chấm dứt hoạt động buôn bán ma túy”, ông Rubio nói thêm.

Giới quan sát nhận định Ngoại trưởng Rubio đưa ra tuyên bố này nhằm xoa dịu hoài nghi về khả năng Mỹ có thể thay đổi chế độ hoặc tổ chức bầu cử ở Venezuela sau khi phát động chiến dịch không kích, bắt vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro rạng sáng 3/1.

Trong cuộc họp báo sau vụ đột kích, ông Trump không nêu thời hạn cụ thể hay cơ chế giám sát cho khả năng “điều hành Venezuela”. Ông thậm chí còn tuyên bố Mỹ sẽ triển khai quân đến bảo vệ các mỏ dầu ở Venezuela, điều sẽ mở đường cho các công ty dầu khí Mỹ đầu tư khôi phục hạ tầng năng lượng ở nước này.

Tuyên bố “điều hành Venezuela” của ông Trump khiến nhiều thành viên đảng Dân chủ và một bộ phận phe Cộng hòa lo ngại, trong đó có phong trào “Nước Mỹ trên hết” vốn phản đối can thiệp quân sự ở nước ngoài. Nhiều nhà quan sát từng chứng kiến những nỗ lực “tái thiết” gây tranh cãi của Mỹ ở Iraq và Afghanistan cũng tỏ ra hoài nghi về việc Mỹ can dự vào tình hình Venezuela.

Ngoại trưởng Rubio bác bỏ những lời chỉ trích này, nói rằng ý định của ông Trump “bị hiểu sai”. “Cả bộ máy đối ngoại nhìn đâu cũng thấy giống Libya, Iraq hay Afghanistan. Đây không phải Trung Đông. Nhiệm vụ của chúng ta ở đây rất khác. Đây là Tây bán cầu”, ông Rubio nói.

Ông cũng gợi ý rằng Mỹ sẽ cho đội ngũ nhân sự cấp dưới của ông Maduro thời gian để điều hành, nhấn mạnh “Washington sẽ đánh giá mọi thứ dựa trên những gì họ làm”.

Dù không loại trừ khả năng Mỹ triển khai lực lượng trên bộ tại Venezuela, ông Rubio khẳng định hiện diện quân sự của Washington đã được tăng cường trong khu vực và đủ khả năng chặn tàu buôn ma túy và tàu chở dầu bị trừng phạt.

Tòa án Tối cao Venezuela đã chỉ định Phó tổng thống Delcy Rodriguez làm Tổng thống lâm thời sau khi Mỹ bắt ông Maduro. Hiến pháp Venezuela quy định khi Tổng thống vắng mặt tạm thời hoặc vĩnh viễn, Phó tổng thống sẽ tiếp nhận vai trò lãnh đạo đất nước và chính quyền sẽ phải tổ chức bầu cử trong vòng 30 ngày.

Ông Trump ban đầu khen ngợi bà Rodriguez, cho biết bà sẽ sớm hợp tác với Mỹ. Tuy nhiên, sau khi bà Rodriguez chỉ trích chiến dịch bắt vợ chồng ông Maduro và không cho thấy dấu hiệu hợp tác, ông Trump đã cảnh báo bà “phải trả giá rất đắt nếu không làm điều đúng đắn”.

Đức Trung (Theo AP, WSJ, Washington Post)