Chùa Viên Giác tọa lạc trên đường Út Tịch, khu quy hoạch Bàu Vá, phường Thủy Xuân, thành phố Huế. Theo tài liệu Phật giáo, ngôi chùa này do Tổ sư Liễu Quán xây dựng trong thời gian tu tập, truyền bá đạo Phật tại Phú Xuân (1722-1742). Lúc đầu, người sáng lập Thiền phái Liễu Quán, một dòng thiền thuần Việt ra đời vào đầu thế kỷ XVIII tại Đàng Trong, đặt tên nơi đây là thảo am Cát Tường, sau để lại cho các đệ tử.
Dưới triều đại vua Minh Mạng, có đại sư Long Hưng đến trùng hưng, trụ trì và đổi tên thành Viên Giác tự. Năm Mậu Thân (1848), công chúa Diên Phước Nguyễn Phước Tĩnh Hảo, trưởng nữ của vua Thiệu Trị (chị gái vua Tự Đức) phát tâm cúng dường xây dựng chùa lớn hơn.
Chùa Viên Giác xưa kia là một trong những ngôi cổ tự trang nghiêm, có danh tiếng. Tuy nhiên, do thời cuộc, ngôi chùa này cũng trải qua nhiều lần trùng tu, suy tàn rồi được xây dựng lại. Đặc biệt, sau năm 1945, Viên Giác tự từng có giai đoạn trở thành chùa tư ít người biết tới.
Năm 2013, ngôi chùa có tuổi đời hơn 300 năm này được giao lại cho Giáo hội Phật giáo tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) quản lý. Hòa thượng Thích Hải Ấn, đời thứ 10 pháp phái Liễu Quán được giao làm trụ trì và trùng tu chùa tổ.
Công cuộc đại trùng tu chùa Viên Giác bắt đầu từ lễ đặt đá vào tháng 4/2023. Sau thời gian xây dựng, công trình hoàn thành, mở cửa chào đón người dân, du khách tham quan, chiêm bái từ dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Trong khuôn viên chùa Viên Giác hiện nay có một ngôi mộ cổ nhưng không rõ của ai, từ thời nào do tấm bia trên bảo tháp đã bị mất.
Phía sau chánh điện chùa Viên Giác hiện nay được xây dựng một tòa bảo tháp cao 3 tầng.
Tầng 1 là không gian thờ tự xá lợi, tro cốt của những người có liên quan đến chùa Viên Giác.
Theo vị sư quản lý chùa, nơi đây còn lưu giữ được bức hoành Viên Giác tự làm từ thời vua Minh Mạng. Tuy nhiên, tấm bảng chưa được treo trở lại trên chánh điện mà đang để tạm dưới bàn thờ Phật ở tầng 2 của tòa bảo tháp.
Trên tầng cao nhất của tòa bảo tháp đang thờ tượng Phật Thích Ca Mâu Ni, chất liệu bằng gỗ sơn son thếp vàng được chế tác dưới thời nhà Nguyễn. Ngoài ra, chùa còn có các hiện vật quý là 5 long vị cổ thờ Thiền sư Liễu Quán và những người kế nhiệm ông quản lý, trụ trì ngôi chùa cổ.
Ngôi chùa được trùng tu lại khang trang, quy mô lớn hơn, nổi bật với việc sử dụng hệ mái ngói liệt truyền thống đặc trưng của Cố đô. Không gian mới vừa giữ được nét trang nghiêm của chốn thiền, vừa mang hơi thở kiến trúc đương đại qua ngôn ngữ thiết kế tinh tế.
Các nhà sư cho biết Viên Giác tự được trùng tu khang trang, trở thành ngôi chùa tổ do Thiền sư Liễu Quán để lại cho hậu thế.
Những ngày đầu Xuân, chùa Viên Giác đã đón tiếp nhiều người đến tham quan chụp ảnh và chiêm bái.
Vị trí chùa Viên Giác trên bản đồ (Ảnh: Google Maps).
Nguồn: https://dantri.com.vn/du-lich/ngoi-chua-co-kien-truc-doc-dao-va-ngoi-mo-co-khong-ro-lai-lich-20260225223047623.htm
