Ngọn sào bay trên dải thiên hà

Ở tuổi 26, nhà vô địch người Thụy Điển Armand Duplantis bước qua mùa giải 2025 mà chính anh thừa nhận là “hoàn hảo nhất có thể”, đồng thời khẳng định hành trình chinh phục những cột mốc mới vẫn chưa dừng lại.

Armand Duplantis – “Mozart làng nhảy sào”

Tại hố nhảy sào ở bất cứ nơi đâu trên thế giới, Armand “Mondo” Duplantis gần như không có đối thủ. Anh phá kỷ lục thế giới tới bốn lần, bảo vệ thành công cả danh hiệu vô địch thế giới trong nhà lẫn ngoài trời, đồng thời toàn thắng cả 16 giải tham dự trong năm qua. Chuỗi thành tích ấy giúp ngôi sao sinh năm 1999 được World Athletics bầu chọn là “Vận động viên nam xuất sắc nhất năm” trước khi tiếp tục nhận danh hiệu “Nhân vật thể thao quốc tế của năm” do hãng tin BBC trao tặng.

Duplantis thẳng thắn bộc bạch: “Không hẳn tồn tại một mùa giải hoàn hảo tuyệt đối. Nhưng nếu nói mức độ hoàn hảo cao nhất có thể đạt tới, thì năm 2025 vừa rồi chính là như vậy”. Sự thống trị thường khiến thể thao trở nên nhàm chán nhưng Duplantis lại mang đến cảm giác hoàn toàn khác. Mỗi lần anh tăng tốc trên đường chạy đà, cắm sào rồi tung người bay qua mức xà cao hơn nóc một ngôi nhà trung bình, khán giả luôn phải kinh ngạc dù đoán biết kết quả ra sao.

Armand Duplantis không chỉ chiến thắng – anh tạo ra những khoảnh khắc thực sự kỳ vĩ, hào hùng.

Những cột mốc và… nụ hôn gây sốt

Một trong những hình ảnh được lan truyền mạnh nhất về Armand Duplantis chính là tại Olympic Paris 2024. Sau khi tự phá kỷ lục thế giới, Duplantis chạy thẳng về phía khán đài để trao nụ hôn đầy cảm xúc cho vị hôn thê Desiré Inglander.

Khoảnh khắc đáng nhớ ấy nhanh chóng bùng nổ trên mạng xã hội, đưa chàng trai Thụy Điển trở thành ngôi sao toàn cầu bên cạnh danh xưng nhà vô địch Olympic hai lần. “Tôi không hề có ý tưởng gì trước về hành động này. Có lẽ chính vì vậy mà mọi người cảm nhận được sự chân thật”, Duplantis chia sẻ.

“Kịch bản” tương tự lặp lại tại Giải Vô địch thế giới 2025 ở Tokyo khi anh chinh phục mức xà 6,30 m – lần thứ 14 phá kỷ lục thế giới. Thành tích này càng củng cố vị thế “độc cô cầu bại” của Duplantis trong làng nhảy sào.

“Nhích từng centimet” có tính toán

Một trong những câu hỏi được nhắc đến nhiều nhất là việc Duplantis thường chỉ nâng kỷ lục thế giới từng centimet. Chính anh cũng thừa nhận tồn tại yếu tố tài chính trong những lần lên kế hoạch công phá khoảng không cao vời vợi. “Tôi không có gì phải dấu diếm. Mỗi lần phá kỷ lục, tôi đều nhận được một khoản tiền thưởng và tất cả đều được tính toán kỹ lưỡng”, anh nói. “Nhưng đó không phải lý do duy nhất”.

Theo Duplantis, mỗi kỷ lục thế giới là một khoảnh khắc đặc biệt dành cho khán giả. Điều quan trọng không phải là tăng 1 cm hay 10 cm, mà là việc mọi người được chứng kiến điều chưa từng có. Ngôi sao người Thụy Điển cũng bác bỏ quan điểm cho rằng anh cố tình “giữ bài”. Trong tập luyện, anh thường nhảy thấp hơn mức kỷ lục khoảng 20 cm vì thiếu nguồn năng lượng từ khán giả – yếu tố mà anh xem là cực kỳ quan trọng để đạt tốc độ tối đa trên đường đà.

Tốc độ – chìa khóa vượt mốc 6,40 m

Duplantis tin rằng điểm khác biệt lớn nhất giữa anh và “phần còn lại” của làng nhảy sào nằm ở tốc độ tiếp cận xà. Ngôi sao 26 tuổi đang thử vài mẫu giày mới, trong đó có phiên bản anh gọi vui là “The Claw”. Việc thử nghiệm này phần lớn do người bạn thân, kỷ lục gia 400 m chạy rào Karsten Warholm, cùng HLV Leif Olav Alnes thực hiện.

“Năng lượng vào và năng lượng ra – vật lý rất đơn giản. Nếu tôi chạy nhanh hơn, tôi sẽ bật cao hơn”, Duplantis phân tích và tự tin mục tiêu 6,40 m hoàn toàn khả thi trong tương lai gần.

Armand Duplantis- Cậu bé Louisiana thành biểu tượng toàn cầu

Sinh năm 1999 tại Mỹ nhưng chọn thi đấu cho Thụy Điển – quê hương của mẹ – Duplantis có nền tảng đặc biệt. Anh lớn lên ở Lafayette (bang Louisiana), nơi cha anh, cựu VĐV nhảy sào Greg Duplantis, dựng hẳn một sân tập sau nhà. Biệt danh “Mondo” cũng ra đời từ đây, khi một người bạn gốc Sicilia của cha anh gọi thân mật “Armando” thành “Mondo” từ lúc anh mới 4 tuổi.

Dù gần như không có đối thủ, Duplantis vẫn đặc biệt cảnh giác với sự tự mãn. Với anh, thể thao luôn tồn tại cả đồng minh lẫn các thế lực chống đối, sẵn sàng quật ngã bạn nếu cái tôi quá lớn. Theo nhà vô địch Olympic, ranh giới giữa VĐV giỏi và vĩ đại nằm ở khả năng kiểm soát nỗi sợ. Anh cho rằng mình có đủ “chất điên” để bứt phá nhưng vẫn đủ tỉnh táo để không vượt khỏi giới hạn an toàn. Triết lý này giúp Duplantis duy trì phong độ ổn định suốt nhiều năm, đồng thời xây dựng hình ảnh một nhà vô địch điềm tĩnh hiếm thấy.

Cuộc sống ngoài đường piste

Ngoài điền kinh, Duplantis còn dành nhiều tâm huyết cho âm nhạc. Hai ca khúc đầu tay của anh đã thu hút hàng triệu lượt nghe trên Spotify, và ngôi sao Thụy Điển khẳng định đây không phải cuộc chơi cho vui. “Âm nhạc là lối thoát của tôi khỏi điền kinh. Trong phòng thu, tôi chỉ tập trung hoàn thiện bài hát”, anh cho biết.

Bên cạnh đó, Duplantis cũng từng úp mở khả năng tham gia quản lý thể thao trong tương lai, thậm chí đùa rằng mình có thể trở thành “Sebastian Coe mới” (cựu tuyển thủ Anh, hiện là chủ tịch Liên đoàn Điền kinh quốc tế – World Athletics).

Ở tuổi 26, Duplantis vẫn tin mình còn có thể tiến bộ về mọi mặt – từ tốc độ, sức mạnh đến kỹ thuật. Khi được hỏi liệu có tồn tại giới hạn nào không, anh trả lời dứt khoát: “Giới hạn do tôi đặt ra”.

Với phong độ hiện tại và khát khao còn nguyên vẹn, “ngọn sào bay” của điền kinh thế giới rõ ràng vẫn chưa chạm tới giới hạn cao nhất của mình. Và nếu mọi thứ tiếp diễn như hiện tại, người hâm mộ có lẽ sẽ còn nhiều lần nữa được chứng kiến Mondo Duplantis tự viết lại lịch sử – vượt từng centimet trên khoảng không bao la của bầu trời.