Người Lạng Sơn chi hàng trăm triệu làm cỗ mời khách lạ

Đã duy trì truyền thống này 10 năm, anh Liêm cho biết: “Sau một năm kinh doanh thuận lợi, việc mời mọi người, kể cả khách lạ đến ăn cỗ là cách chúng tôi tán lộc, mong cầu vạn sự hanh thông và thể hiện lòng hiếu khách của người xứ Lạng”.

Rạp nhà anh Nguyễn Từ Liêm (43 tuổi), ở Lạng Sơn, ngày 14/3. Ảnh: Nga Thanh

Sự “bạo chi” của anh Liêm không phải ngoại lệ. Dọc tuyến đường Trần Đăng Ninh dài hơn 2 km, khoảng 40 hộ dựng rạp có diện tích trên 100 m2. Tại các tuyến phố quanh khu vực rước kiệu như Bắc Sơn, Đông Kinh, Trần Phú, hàng trăm rạp khác cũng mọc lên san sát. Rạp lớn đa phần thuộc về doanh nghiệp, rạp nhỏ do hộ kinh doanh lẻ hoặc người dân tận dụng vỉa hè, tầng một tổ chức. Theo chia sẻ của các chủ rạp, chi phí cỗ bàn mời khách lạ đến ăn chiếm phần lớn, sau đó đến phần trang trí, thiết kế rạp.

Không làm rạp bạt truyền thống, anh Trần Trung Thành, 31 tuổi, trưởng phòng một công ty logistics chi 60 triệu đồng làm cổng hoa kết hợp mô hình ngựa vàng cao hơn 2 mét. Tính cả chi phí âm thanh và hàng chục mâm cỗ đãi khách, tổng số tiền đầu tư khoảng 150 triệu đồng. “Sự tỉ mỉ này không nhằm quảng cáo mà để tri ân nhân viên, đồng thời lan tỏa sự nồng hậu của người địa phương”, anh Thành nói.

Với những người dân lao động, họ có cách chơi hội rộn ràng không kém. Tại tổ liên gia Dốc Đồn (phố Trần Đăng Ninh), 30 hộ dân tận dụng khoảng không trước nhà để dựng rạp chung. Kinh phí khoảng 30 triệu đồng do các hộ tự nguyện đóng góp. Người lo đặt cỗ, người trang trí mâm lễ, người lo loa đài. Ông Đinh Văn Quang, 68 tuổi, đại diện tổ dân phố cho biết sau khi rước lễ từ đền về, hàng trăm cư dân và khách vãng lai sẽ tập trung phá cỗ, ca hát xuyên đêm.

Anh Trần Trung Thành, 31 tuổi, ở phường Kỳ Lừa, chi hơn 60 triệu đồng thiết kế rạp và mua linh vật ngựa, ngày 14/3. Ảnh: Quỳnh Nguyễn

Một hộ dân ở phường Kỳ Lừa chuẩn bị nấu cỗ mời người lạ đến ăn.

Hàng trăm du khách ghé ăn tại một rạp trên phố Trần Đăng Ninh.

Rạp của tổ liên gia Dốc Đồn, gồm 30 hộ dân trên phố Trần Đăng Ninh đang chuẩn bị phần lễ.

Rạp rộng chừng 300m2 của anh Nguyễn Từ Liêm, 43 tuổi, kinh doanh tại Lạng Sơn.

Một người đang chuẩn bị phần lễ cho chính hội.

Du khách đến các rạp phá cỗ, chung vui

Lý giải nét văn hóa này, ông Lưu Bá Mạc, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn, cho biết lễ hội đền Kỳ Cùng – Tả Phủ có từ thế kỷ 17. Lễ hội diễn ra vào 26-27 tháng Giêng, nhưng không khí chuẩn bị diễn ra từ 10 ngày trước.

Điểm nhấn đặc sắc nhất của lễ hội là phong trào dựng rạp, làm cỗ mời khách. Theo ông Mạc, trước đây người dân chủ yếu bày mâm lễ trước cửa nhà đón đoàn rước kiệu rồi cùng nhau thụ lộc. Gần đây, hoạt động này mở rộng hơn, các gia đình dựng rạp, mời bạn bè, đối tác và cả du khách cùng chung vui.

“Việc mỗi gia đình tùy điều kiện kinh tế mà dựng rạp tạo ra một không gian lễ hội mở, thể hiện sự cởi mở, tinh thần hiếu khách của người xứ Lạng. Nét đẹp này còn gắn kết cộng đồng, mang theo ước vọng về một năm mới thuận hòa, sung túc”, ông Mạc đánh giá.

Nhớ về sự đổi thay này, bà Trần Lạng, 71 tuổi, cho biết trước năm 1980, người dân chỉ dâng hoa quả lên đền. Cuối những năm 1990, kinh tế khấm khá, các hộ rủ nhau sắm lợn quay dâng lễ rồi dựng rạp trước nhà thụ lộc. Lâu dần, việc “cả thành phố ăn cỗ” lan ra khắp các tuyến phố, trở thành thông lệ đặc trưng.

Sự cuồng nhiệt và hào sảng này đã biến Lạng Sơn thành điểm đến hấp dẫn. Chị Phạm Mai, 35 tuổi, du khách từ Hải Phòng, cho biết chị phải đặt phòng trước hai tuần. Tối 14/3, khi đang đi dạo, nhóm chị bất ngờ được một chủ rạp kéo vào mời dự tiệc với lợn quay nguyên con, xôi, gà và lẩu.

Đặc biệt, nữ du khách càng ngỡ ngàng hơn khi biết trong những ngày cao điểm, nhiều người dân sẵn sàng mở cửa cho khách lạ ngủ nhờ khi nhà nghỉ quá tải. “Phải trực tiếp hòa mình vào không khí này mới thấy người Lạng Sơn chịu chơi đến mức nào”, chị Mai nói.

Hàng trăm rạp được dựng để mời người lạ tới chung vui ở Lạng Sơn. Video: Quỳnh Nga