Người Trung Quốc khâm phục cờ tướng vỉa hè Việt Nam ‘là cái nôi sinh ra thiên tài’

“Cờ tướng Việt Nam thực sự đã vươn lên đẳng cấp hàng đầu thế giới từ phong trào chơi cờ vỉa hè, nơi đã tạo ra hàng triệu kỳ thủ”, báo Thể thao trí tuệ Hàng Châu nhận định. 

Một bài viết trên Zhuanlan Zhihu cũng đồng ý với quan điểm này khi bình luận: “Cờ tướng được du nhập vào Việt Nam trong giai đoạn cuối triều Minh – đầu triều Thanh, rồi bén rễ sâu rộng qua nhiều thế kỷ. 

Ở Việt Nam, chúng ta luôn có thể thấy nhiều người chơi cờ ở các quán trà, quán cà phê, thậm chí cả ngoài đồng ruộng. Đây được gọi là văn hóa cờ tướng vỉa hè.

Chính văn hóa này đã sản sinh nên rất nhiều kỳ thủ huyền thoại Việt Nam, từ thế hệ Trềnh A Sáng, Mai Thanh Minh cho đến Lại Lý Huynh, Nguyễn Thành Bảo sau này. Việt Nam đã vươn lên vị trí số 2 thế giới từ văn hóa cờ tướng vỉa hè”.

Chính văn hóa chơi cờ tướng vỉa hè, hay giải cờ thế vỉa hè ở Việt Nam cũng từng được đặc cấp đại sư Vương Bân của Trung Quốc khen ngợi hết lời khi ông sang giao lưu. 

Văn hóa cờ tướng vỉa hè thật ra tồn tại song song ở cả Trung Quốc lẫn Việt Nam. Nhưng trong nhiều năm trở lại đây, văn hóa này lại mai một ở làng cờ đại lục vì tệ nạn lừa đảo, cụ thể là ở phong trào giải cờ thế.

Kịch bản phổ biến là bày ra một thế cờ có vẻ “cửa thắng”, cho vài người trong nhóm đóng vai “cao thủ” thắng vài ván đầu để tạo niềm tin, sau đó khuyến dụ người qua lại đặt cược.

Khi các nạn nhân cầm chắc việc thắng cược, họ bị dẫn vào bẫy và thua sạch. Trong 1 năm qua, báo chí lẫn cơ quan chức năng Trung Quốc liên tục cảnh báo và đưa tin về các vụ bịp bợm kiểu này.

Các thủ pháp này ngày càng tinh vi và tổ chức có hệ thống. Nổi bật nhất là vụ ở thành phố Chiêu Thông (Zhaotong), tỉnh Vân Nam, nơi cảnh sát triệt phá một đường dây gia đình chuyên bày “cờ thế” để lừa trong giai đoạn 2020-2024.

13 nghi phạm bị bắt, với tiền án tổng cộng 34 vụ, chiếm đoạt hơn 1,5 triệu nhân dân tệ (khoảng 5,5 tỉ đồng). 

1 năm trước đó, lực lượng trị an Trung Quốc đã bắt giữ các đối tượng lừa đảo ở Thanh Đảo, Lỗ Châu và những nơi khác, với thủ đoạn “làm lồng, làm mồi” (tổ chức kịch bản, dùng người đóng vai) để dụ người qua đường cá cược.

Truyền thông Trung Quốc thừa nhận rằng đây mới chỉ là một phần của thực trạng lừa đảo qua việc chơi cờ tướng vỉa hè. 

Cũng vì vậy, văn hóa cờ tướng vỉa hè ở Trung Quốc bị hoen ố đáng kể, phần nào ảnh hưởng lớn đến việc duy trì truyền thống chơi cờ tướng của người đại lục.

Trong các bài viết trên Baijiahao, làng cờ tướng Trung Quốc từng nhiều lần tranh luận rằng chính vì sợ xu thế lừa đảo, nhiều gia đình đã cho con em học chơi cờ vua trong những trung tâm bài bản. 

Đó cũng là lý do quan trọng khi kỳ đàn đại lục “chạnh lòng” khi thấy văn hóa cờ tướng vỉa hè vẫn được duy trì và nở rộ ở Việt Nam, góp phần đáng kể vào việc tạo ra những cao thủ quốc tế như Lại Lý Huynh.