‘Người Việt đã đổi cách mua xe ô tô, tạo nên những cú sốc chưa từng có’

Trong chương trình Trên Ghế ngày 17-1, anh Đinh Văn Nam – nhà báo ngành xe – đã đưa ra những nhận định sâu sắc về thị trường ô tô Việt Nam cũng như gu mua xe ô tô của người tiêu dùng năm 2025.

Xe điện bùng nổ

* VinFast Limo Green đã bán tới 27.127 chiếc chỉ sau 3 tháng ra mắt. Anh nghĩ sao về điều này?

– “Cú sốc” này không hoàn toàn bất ngờ mà đã được nhen nhóm từ nhiều năm trước, khi VinFast bắt đầu theo đuổi xe điện. Với bất kỳ xe mới nào, thị trường luôn cần thời gian để thích nghi, từ hạ tầng đến thói quen sử dụng. Khi các điều kiện đủ chín, điều còn thiếu chỉ là một điểm bùng nổ.

Limo Green chính là ngòi nổ đó, buộc toàn bộ thị trường phải nhìn nhận lại một “bệ phóng” mới với quy mô doanh số rất lớn. Chỉ trong vài tháng, lượng xe Limo Green giao đã tương đương nửa năm doanh số của Xpander, cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt sang xe điện ở nhóm khách hàng phổ thông.

Điều này cũng phản ánh thay đổi trong động cơ mua xe. Nếu trước đây người dùng đến với xe điện vì công nghệ hay trải nghiệm mới, ở thời điểm hiện tại, yếu tố thuyết phục họ là chi phí sử dụng thấp và tính kinh tế lâu dài.

Xe Hàn đi xuống?

* Top 10 mẫu xe bán chạy nhất năm 2025 vắng bóng Hyundai. Anh nghĩ sao về điều này?

– Những gì Hyundai và Kia đang gặp phải có nhiều điểm tương đồng. Cả hai đều ghi nhận mức sụt giảm doanh số hai chữ số trong năm 2025 – một con số mang tính cảnh báo rõ ràng.

Xe Hàn hiện bị kẹp giữa công nghệ và độ bền. Trước đây, xe Hàn được lựa chọn nhờ giá hợp lý, nhiều công nghệ, thiết kế thời trang hơn xe Nhật, thương hiệu đáng tin cậy hơn xe Trung Quốc. Tuy nhiên, lợi thế này đang dần mờ nhạt.

Hiện tại, công nghệ trên xe Hyundai và Kia không còn nổi trội so với xe Nhật, chưa nói đến xe Trung Quốc. Trong khi đó, nhóm khách hàng trẻ ngày càng cởi mở hơn và sẵn sàng thử nghiệm xe Trung Quốc. 

Thứ hai, cả Hyundai và Kia đều tỏ ra chậm chân với điện hóa. Đến nay, thị trường mới chỉ ghi nhận Santa Fe Hybrid và Sorento Hybrid, nhưng doanh số và mức độ truyền thông đều khá thấp. 

Thứ ba, Hyundai vẫn đang loay hoay chưa tìm ra được DNA trong các thiết kế mới, vốn từng là bản sắc của hãng trước đây.

* Hyundai cần làm gì để cải thiện tình hình hiện tại?

– Tôi chỉ chia sẻ góc nhìn của một người từng sở hữu hai mẫu xe Hyundai. Ở thời điểm đó, lựa chọn xe Hàn đơn giản vì tiêu chí “tiền ít, thịt nhiều”.

Vì thế, theo tôi, Hyundai và Kia cần nghiêm túc xem xét lại bài toán giá. Xe của họ tốt, nhưng nếu soi kỹ, trang bị đã thực sự tối ưu cho thị trường Việt Nam hay chưa, mức giá đã đủ cạnh tranh chưa? 

Tiếp theo là điện hóa. Thị trường Việt Nam đã được VinFast “giáo dục” về xe điện, trong khi các hãng Nhật và Trung Quốc cũng đã làm rất tốt với hybrid. Vậy tại sao Hyundai vẫn ngần ngại với việc đưa các sản phẩm điện hóa về Việt Nam?

Tôi đã trải nghiệm Santa Fe Hybrid và khá ấn tượng với khả năng vận hành. Đây là sản phẩm cho thấy Hyundai hoàn toàn có cơ hội nếu đẩy mạnh đúng lúc, đúng cách.

Hyundai không nhất thiết chỉ bám vào các mẫu xe toàn cầu. Những sản phẩm phát triển cho thị trường mới nổi như Creta khi về Việt Nam lại tỏ ra phù hợp và thực tế đã trở thành điểm sáng hiếm hoi, duy trì doanh số ổn định trên 1.000 xe/tháng vào cuối năm.

Điều này cho thấy Hyundai không phải không có cơ hội, mà vấn đề nằm ở việc hãng vẫn đang loay hoay trong chiến lược tổng thể.

Sedan thoái trào

* Top 10 xe bán chạy nhất năm 2025 chỉ có một mẫu sedan là Toyota Vios. Anh từng nhận định sedan đang thoái trào tại Việt Nam. Nhận định của anh nay có thay đổi?

– Tôi vẫn bảo lưu quan điểm sedan hạng B và sedan phổ thông đang thoái trào. Chính làn sóng CUV giá rẻ đã giết chết sedan.

Sedan hạng B phục vụ hai nhóm chính: người mua xe lần đầu với ngân sách vừa phải và khách hàng chạy dịch vụ. Tuy nhiên, bây giờ, nhóm mua xe chạy dịch vụ đã có lựa chọn mới là xe điện nhờ chi phí tối ưu.

Với nhóm người mua xe lần đầu và gia đình trẻ, Hyundai chưa đáp ứng tốt. Giá bán Accent chưa thực sự cạnh tranh, trong khi hình ảnh “xe dịch vụ” vẫn còn tồn tại. Khi đã xác định mua xe chạy dịch vụ theo đúng nghĩa “ăn chắc, mặc bền”, người dùng vẫn ưu tiên Vios.

Trong khi đó, mẫu sedan gia đình hơn, chín chắn hơn là Honda City đang chiếm ưu thế. Ngay cả khi toàn bộ phân khúc đi xuống, City vẫn ghi nhận xu hướng tăng trưởng. 

Khi thị phần xe kinh doanh dịch vụ bị gặm nhấm, người mua gia đình không còn, Accent đương nhiên bị lạc lõng và mất thị phần.

* Skoda Slavia là một mẫu sedan mới ra mắt thị trường. Liệu đây có phải là nước đi sai hay không?

– Đây là một nước đi rất táo bạo của Skoda. Thực tế, tôi mới gặp một chiếc Slavia lăn bánh trên đường mà không phải xe hãng khi mang biển số màu vàng.

Dù chỉ là quan sát cá nhân và không đại diện cho toàn bộ, nhưng nếu Skoda lựa chọn phân khúc này thì tệp khách dịch vụ gần như là lựa chọn khả dĩ nhất. Tuy nhiên, nếu muốn mở rộng quy mô và tạo bứt phá về doanh số, hãng buộc phải hướng tới nhiều nhóm khách hàng hơn.

Ở phân khúc sedan hạng B, phần lớn người mua hiện nay vẫn đặt nặng tiêu chí “tiền ít, thịt nhiều”. Ngược lại, nếu muốn xây dựng hình ảnh sedan gia đình, điều này khó khi đang chịu sức ép rất lớn từ các dòng xe gầm cao.

Xe hybrid tăng trưởng

* Thị trường Việt Nam ghi nhận doanh số xe hybrid tăng trưởng mạnh hơn 30%. Anh nghĩ sao?

– Việt Nam không nằm ngoài xu thế phát triển của xe hybrid, bởi chuyển đổi xanh đã trở thành yêu cầu chung trên toàn cầu. 

Với hybrid, người dùng xe xăng có thể chuyển đổi gần như không gặp bất tiện nào trong quá trình sử dụng. Cách vận hành không thay đổi, trong khi hiệu quả thấy rõ ngay: mức tiêu thụ nhiên liệu giảm đáng kể, mang lại lợi ích môi trường và tác động trực tiếp tới chi phí sử dụng.

Yếu tố thứ hai là sự kiểm chứng của thị trường. Các thương hiệu như Lexus hay Toyota đã đưa xe hybrid vào Việt Nam từ khá sớm, đủ lâu để người dùng trải nghiệm và hình thành niềm tin. Những lo ngại trước đây về sự phức tạp của hệ thống xăng – điện, chi phí bảo dưỡng hay rủi ro hỏng hóc đã giảm đi rõ rệt.

Bên cạnh đó, sự hoàn thiện của công nghệ pin cùng các chính sách ưu đãi dành cho xe hybrid áp dụng năm 2026 sẽ giúp thu hẹp chênh lệch giá giữa phiên bản thuần xăng và hybrid.

Tôi cho rằng xe hybrid và xe điện sẽ phát triển song song và cùng tăng trưởng trong khi xe xăng sẽ thu hẹp dần.

* Trước đây, nhắc đến PHEV nhiều người sẽ nghĩ đến xe sang. Nhưng hiện nay, nhiều hãng Trung Quốc đã mang các mẫu xe rẻ hơn về Việt Nam. Đây có phải là “chìa khóa” của các hãng này?

– PHEV như một “chìa khóa” của xe Trung Quốc tại thị trường Việt Nam.

BYD và nhiều thương hiệu khác gặp không ít khó khăn khi phát triển xe điện do hạn chế về hạ tầng. Nhưng nếu quay lại xe xăng truyền thống, họ khó cạnh tranh với các hãng Nhật Bản và Hàn Quốc.

PHEV trở thành nước đi ở giữa: vừa có điện, vừa có xăng, hàm lượng công nghệ cao nhưng giá bán vẫn cạnh tranh. 

Xe PHEV cũng phù hợp với giao thông thường xuyên tắc đường tại Việt Nam khi giúp tối ưu mức tiêu thụ nhiên liệu.

Một yếu tố khác là hạ tầng sạc khi chỉ có VinFast thực sự làm tốt. PHEV vì thế trở thành giải pháp “dễ thở” hơn, khi không đòi hỏi hạ tầng khắt khe như xe thuần điện. 

Rào cản còn lại chủ yếu nằm ở giá bán và sự e dè về thương hiệu. 

* Cảm ơn anh về những chia sẻ này.