Nhà của cha mẹ chồng từ trước 1975, giờ có thể làm lại giấy tờ không?

Bác tôi đang sống tại căn nhà ở TP.HCM cùng con ruột. Căn nhà này đứng tên cha mẹ chồng của bác từ trước 1975. Cha mẹ chồng cùng các anh chị em bên chồng đã ra nước ngoài sống từ sau 1975, chỉ có bác, chồng bác và 2 con ruột của bác ở trong căn nhà này từ mấy chục năm nay.

Hiện cha mẹ chồng và chồng bác đều đã qua đời. Do thời gian trôi qua lâu và trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, giấy tờ sở hữu nhà đứng tên cha mẹ chồng đã bị mất. Hiện chỉ có hộ khẩu do con trai lớn của bác làm chủ hộ.

Vậy xin hỏi trường hợp này có thể làm lại giấy tờ sở hữu nhà không?

– Luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) trả lời:

Trường hợp gia đình bác của bạn vẫn có thể làm lại giấy tờ về nhà và đất, tuy nhiên cần xem xét theo 2 trường hợp sau:

1) Nếu nhà, đất đã từng được cấp giấy chứng nhận (sổ hồng/sổ đỏ) rồi nhưng bị mất:

Khi đó làm thủ tục cấp lại giấy chứng nhận do bị mất. Trình tự thủ tục hiện hành được quy định tại Điều 39 Nghị định 101/2024/NĐ-CP.

Nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai/Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Trung tâm phục vụ hành chính công theo thủ tục cấp lại giấy chứng nhận do bị mất.

2) Nếu nhà, đất chưa từng được cấp giấy chứng nhận theo hệ thống hiện nay, giấy tờ trước 1975 đã thất lạc:

Khi đó không gọi là cấp lại mà là xin cấp giấy chứng nhận lần đầu.

Luật Đất đai 2024 có cơ chế xem xét cấp cho trường hợp đang sử dụng đất nhưng không có giấy tờ, tùy điều kiện cụ thể (thời điểm sử dụng ổn định, không tranh chấp, được xác nhận…) căn cứ theo Điều 138 Luật Đất đai 2024.

Điểm then chốt trong hồ sơ nhà của bác bạn là nhà đứng tên cha mẹ chồng (đã mất) và có nhiều người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông bà (các người con, trong đó có chồng của bác). Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới việc ai có tư cách đứng tên xin cấp, cấp lại.

Hàng thừa kế thứ nhất được xác định theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015. Vì vậy thông thường gia đình phải xác lập thừa kế, ủy quyền của các đồng thừa kế trước (nhất là các anh chị em ở nước ngoài) rồi mới xử lý việc cấp, cấp lại và đứng tên hợp pháp.

Bác của bạn nên đến Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai nơi có nhà ở TP.HCM để tra cứu hồ sơ địa chính xem thửa đất đã từng được cấp giấy chứng nhận chưa, đang đứng tên ai.

Nếu đã từng cấp thì xin cấp lại do mất theo Điều 39 Nghị định 101/2024/NĐ-CP. Nếu chưa từng cấp thì làm các thủ tục xin cấp lần đầu theo Điều 138 Luật Đất đai 2024.

Mời bạn đọc gửi câu hỏi để được luật sư tư vấn

Với đội ngũ các luật sư và chuyên gia pháp lý dày dạn kinh nghiệm trên tất cả các lĩnh vực như hôn nhân – gia đình, kinh doanh – thương mại, mua bán đất đai, sở hữu trí tuệ, lao động, hộ tịch, thừa kế…, chuyên mục Tư vấn pháp luật trên Tuổi Trẻ Sao sẽ giải đáp thắc mắc của bạn một cách nhiệt tình, nhanh chóng, chính xác, hiệu quả.

Bạn đọc vui lòng gửi câu hỏi (gõ bằng tiếng Việt có dấu, font chữ UNICODE) về Tuổi Trẻ Sao qua địa chỉ [email protected].