Nhà di động đầu tiên của nhân loại trên Mặt trăng, có khả năng tự lái khi không có người điều khiển

Trong khi nhiều người vẫn hình dung căn cứ trên Mặt trăng là những khối công trình kiên cố, cố định một chỗ, dự án Multi-Purpose Habitation (MPH) lại mở ra hướng tiếp cận khác với ý tưởng về một “nhà di động” có thể lăn bánh trên bề mặt thiên thể này.

MPH đang được công ty vũ trụ châu Âu Thales Alenia Space nghiên cứu, với mục tiêu trở thành “tài sản lưu trú chuyên dụng đầu tiên trên bề mặt Mặt trăng” trong khuôn khổ Artemis Accords. Theo kế hoạch, mô-đun này có thể được triển khai sớm nhất vào năm 2033, phục vụ hoạt động tác nghiệp, nghiên cứu khoa học và thử nghiệm khả năng sinh sống lâu dài trên Mặt trăng.

Điểm đặc biệt của MPH nằm ở thiết kế lai giữa nơi trú ẩn và xe tự hành. Cấu trúc chính là một khoang hình trụ điều áp dài khoảng 6m, rộng 3m, đủ làm nơi ở và làm việc cho các phi hành gia. Tuy nhiên, thay vì “đóng cọc” tại một vị trí, mô-đun này sẽ được gắn bánh xe để có thể di chuyển tùy theo nhu cầu nhiệm vụ.

Hệ thống bánh xe do công ty Mỹ Astrobotic phát triển. Theo công bố, bánh xe sẽ kết hợp các thành phần kết cấu bền vững với chi tiết linh hoạt, nhằm thích nghi với địa hình lởm chởm, nhiều bụi và độ bám thấp trên Mặt trăng.

Đáng chú ý, Astrobotic dự kiến sử dụng các sợi cáp căng, trọng lượng nhẹ để nối phần moay-ơ với vành bánh. Thiết kế này giúp bánh xe “ôm” theo bề mặt địa hình tốt hơn, giảm khối lượng tổng thể, tăng độ bám và hạn chế hao mòn trong quá trình vận hành dài hạn.

Dù chưa công bố số lượng bánh cụ thể, MPH được kỳ vọng có thể di chuyển bình thường, leo dốc và vượt qua lớp đất tơi xốp mà vẫn đảm bảo an toàn cho phi hành đoàn bên trong. Đồng thời, mô-đun cũng phải có khả năng vận hành tự động khi không có người điều khiển.

Cả mô-đun và hệ thống bánh xe đều được thiết kế cho sứ mệnh kéo dài tới 10 năm trên Mặt trăng. Điều này đòi hỏi vật liệu chế tạo phải chịu được nhiệt độ cực đoan, bức xạ mạnh và bụi mịn đặc trưng. Ngoài ra, các bộ phận còn phải hạn chế thất thoát nhiệt khi hoạt động tại những vùng bóng tối kéo dài – khu vực được dự đoán sẽ nằm trong phạm vi di chuyển của MPH.

Nếu chứng minh được tính khả thi, MPH có thể trở thành viên gạch đầu tiên đặt nền móng cho một căn cứ lâu dài của con người trên Mặt trăng. Xa hơn, mô hình “ngôi nhà di động ngoài Trái đất” này thậm chí có thể được nhân rộng cho các sứ mệnh thám hiểm những hành tinh khác trong tương lai.