Nhà nước sẽ mua công nghệ y tế nước ngoài để phục vụ người dân

Chiều 5/1, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức lễ công bố một loạt các luật vừa được Quốc hội thông qua tại kỳ họp 10, diễn ra cuối năm 2025.

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Chuyển giao công nghệ hiệu lực từ ngày 1/4/2026, Quốc hội cho phép Nhà nước mua và phổ biến công nghệ của nước ngoài hoặc trong nước nhằm phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh và mục đích xã hội, công ích. Trong đó các lĩnh vực ưu tiên gồm hoạt động giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, dịch bệnh.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho biết chuyển giao công nghệ không chỉ phục vụ mục đích sản xuất kinh doanh mà còn phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh, nghiên cứu, ứng dụng phục vụ xã hội, công ích. Vì vậy, với việc mua và phổ biến phương pháp điều trị, công nghệ phẫu thuật trong lĩnh vực y tế sẽ nâng cao đáng kể chất lượng dịch vụ điều trị tại Việt Nam.

Đồng thời, Luật cũng cụ thể hóa chủ trương kiểm soát công nghệ lạc hậu và công nghệ có nguy cơ gây hại đến sức khỏe, môi trường. Luật đã cụ thể hóa quy định về thẩm định công nghệ đối với các dự án đầu tư sử dụng công nghệ hạn chế chuyển giao, công nghệ có nguy cơ tác động xấu đến môi trường theo nguyên tắc mỗi dự án chỉ thực hiện thẩm định công nghệ.

Điều này phù hợp với nguyên tắc bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng, vì các hậu quả nếu xảy ra sẽ khó khắc phục và chi phí cao hơn nhiều so với kiểm soát sớm. Luật hướng đến bảo đảm quản lý rủi ro, vừa giảm thủ tục cho nhà đầu tư.

Theo lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, Luật mở rộng quan niệm đối tượng công nghệ được chuyển giao không chỉ giới hạn trong máy móc, thiết bị mà còn bao gồm tri thức, dữ liệu, thiết kế, mô hình, thuật toán, phần mềm.

Luật cũng quy định rõ các hình thức chuyển giao tài liệu công nghệ, quy trình quản lý chất lượng, tiêu chuẩn và thông số kỹ thuật, phản ánh xu thế công nghệ hiện nay khi giá trị gia tăng tập trung vào tài sản vô hình, mô hình sáng tạo linh hoạt và giải pháp số.

Rút ngắn thời gian đăng ký quyền sở hữu trí tuệ

Đối với Luật sửa đổi bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ hiệu lực từ 1/4, Quốc hội cho phép cắt giảm nhiều thủ tục trung gian đối với việc đăng ký quyền sở hữu trí tuệ, nhờ đó thời gian xử lý ở mỗi khâu đều giảm. Thời hạn thẩm định nội dung đơn sáng chế giảm từ 18 tháng xuống còn 12 tháng, đơn nhãn hiệu giảm từ 9 tháng xuống 5 tháng, đơn kiểu dáng công nghiệp giảm từ 7 tháng xuống 5 tháng.

Thứ trưởng Hoàng Minh cho biết Luật bổ sung quy định về cơ chế thẩm định nội dung nhanh đơn đăng ký sáng chế, nhãn hiệu. Luật yêu cầu chuyển đổi số toàn diện, đơn giản hóa quy trình xử lý đơn, tăng cường hậu kiểm, ứng dụng công nghệ mới và trí tuệ nhân tạo để thực hiện được các quy định về thời hạn trên, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động sở hữu trí tuệ.

Đồng thời, Luật quy định khung về việc hỗ trợ tạo ra và khai thác thương mại nhằm biến quyền sở hữu trí tuệ thành tài sản sinh lời, góp phần phát triển kinh tế – xã hội. Chủ sở hữu được sử dụng quyền sở hữu trí tuệ để thực hiện giao dịch dân sự, thương mại, đầu tư, góp vốn. Luật cũng quy định hình thành cơ sở dữ liệu giá giao dịch quyền để minh bạch thị trường, phát triển tổ chức trung gian định giá, môi giới.

Sơn Hà