Nhạc AI phủ sóng hàng quán, trên taxi: Khán giả đang cô đơn, kiệt sức?

Nhạc AI bùng nổ mạng xã hội, len lỏi từ hàng quán đến xe taxi

Cách đây vài năm, nhạc do trí tuệ nhân tạo sáng tác, thể hiện (nhạc AI) vẫn còn là khái niệm xa lạ với phần đông khán giả. Thậm chí, vào khoảng tháng 10/2025, khi bản hit AI Say một đời vì em gây sốt trên mạng xã hội, không ít ý kiến cho rằng đây chỉ là trào lưu nhất thời và sớm rơi vào trạng thái bão hòa.

Tuy nhiên, thực tế đang cho thấy điều ngược lại. Nhạc AI không chỉ tồn tại trên các nền tảng số mà còn dần len lỏi vào đời sống thường nhật, trở thành một phần quen thuộc trong thói quen thưởng thức âm nhạc của công chúng.

Chuyên gia và khán giả đánh giá, nhạc Việt đang bước vào giai đoạn chưa từng có khi loạt ca khúc AI liên tục bùng nổ. Từ những bản nhạc đạt hàng triệu lượt xem, trở thành xu hướng trên TikTok, Reels… cho đến việc nhạc AI xuất hiện ngày càng nhiều tại các quán cà phê, quán ăn, thậm chí trên những chuyến xe taxi. 

Một trong những trường hợp tiêu biểu là ca khúc 50 năm về sau. Với giai điệu nhẹ nhàng, ca từ mang màu sắc hoài niệm, bài hát nhanh chóng tạo được sự đồng cảm với người nghe. Phiên bản thể hiện bằng giọng hát AI, đặc biệt với đoạn điệp khúc “Nguyện cầu đến 50 năm về sau/Được quấn quýt luôn bên cạnh nhau”, đã lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội. Trên YouTube, ca khúc đạt khoảng 14 triệu lượt nghe, đồng thời được sử dụng làm nhạc nền cho hàng nghìn video ngắn.

Không dừng lại ở một vài hiện tượng riêng lẻ, nhạc AI cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ. Trên TikTok, từng có thời điểm nhiều ca khúc do AI thể hiện đồng loạt xuất hiện trong danh sách xu hướng như Hôn lễ của em, Anh đã không biết cách yêu em, Khó giữ chân thành, Hay là mình chia tay…

Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, đối tượng nghe nhạc AI không chỉ giới hạn ở người trẻ mà còn mở rộng sang nhóm khán giả trung niên. Đáng chú ý, dòng nhạc này đang trở thành lựa chọn phổ biến của nhiều tài xế taxi. Từ các bản bolero do AI thể hiện đến những ca khúc ballad mang âm hưởng nhạc Hoa lời Việt, nhiều bài hát như Sao đành xa em, Lập đông, Trời còn mưa mãi, Cỏ dại và hoa dành dành… thường xuyên vang lên trên các chuyến xe.

Ca khúc “Hôn lễ của em” do Trọng Nhân sáng tác, được thể hiện bởi ca sĩ AI, cũng là một trong những bài hát gây sốt gần đây (Ảnh: Chụp màn hình).

Ông Trần Mạnh Cường (SN 1969) – tài xế taxi lâu năm – chia sẻ với phóng viên, thời gian gần đây playlist (danh sách bài hát) yêu thích của anh trên YouTube hầu hết đến từ các kênh nhạc AI như TRO Music, meChillMusic, Chạm Music Box…

“Chạy xe mỗi ngày 10-12 tiếng, tôi không có thời gian tìm kiếm bài hát, thay bài liên tục. Bây giờ cứ mở YouTube là được gợi ý nhiều danh sách nhạc AI, chủ yếu nhạc bolero, nhạc ballad. Nhạc này nhẹ nhàng, dễ nghe. 

Khách lên xe cũng đủ kiểu hành khách, người trẻ có, người lớn tuổi có, nên tôi chọn nhạc nào tạo cảm giác thoải mái, ai cũng nghe được. Tôi bây giờ không quan trọng ca sĩ hát, miễn sao có nhạc hay, nghe êm tai, chạy xe thấy thoải mái cho mình và hành khách”, ông Cường nói.

Khán giả thích nghe nhạc AI vì cần “thuốc giảm đau tức thời”

Trao đổi với phóng viên về xu hướng nhạc AI bùng nổ ngày càng mạnh mẽ tại thị trường, ông Đỗ Quang Chí – chuyên gia truyền thông, nhà sản xuất nội dung giải trí với hơn 20 năm kinh nghiệm – nhận định, nhạc AI không còn là trào lưu, mà là dấu hiệu của một cuộc tái cấu trúc toàn diện ngành công nghiệp âm nhạc.

“Từ góc nhìn của người làm nghề, tôi thấy đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là sự thay đổi sâu sắc trong hành vi của công chúng. Ngày trước, khán giả nghe ca sĩ hát. Còn bây giờ, họ “nghe một trạng thái cảm xúc”. Sự thay đổi này phản ánh cách âm nhạc được tạo ra, phân phối và tiêu thụ đã bước sang một kỷ nguyên hoàn toàn khác”, ông Đỗ Quang Chí nói. 

So với các trào lưu âm nhạc trước đó, sự bùng nổ của nhạc AI có một số điểm khác biệt, trong đó đáng lưu ý nhất là khoảng cách giữa “người sáng tạo” và “người nghe” gần như bị xóa bỏ. Trước đây, dù là nhạc indie, R&B hay EDM, con người vẫn là trung tâm. Với sự hỗ trợ của các công cụ AI, một người không có nền tảng nhạc lý, không biết thanh nhạc hay phối khí vẫn có thể tạo ra một sản phẩm có khả năng lan truyền diện rộng. 

Một danh sách phát nhạc AI nhận nhiều lượt xem trên YouTube (Ảnh: Chụp màn hình).

Theo chuyên gia, nhạc AI đang có nhiều lợi thế để lan tỏa mạnh đến khán giả. Đầu tiên là tốc độ sản xuất nhanh chóng, thứ hai là chi phí thấp, không phụ thuộc vào ê-kíp, lịch trình của nghệ sĩ. Cuối cùng và quan trọng nhất, nhạc AI có khả năng “tối ưu theo hành vi người nghe để tạo ra những giai điệu bắt tai nhất”.

“Nói một cách thẳng thắn: Con người sáng tạo theo bản năng nghệ sĩ, còn AI tối ưu theo logic nền tảng. AI hiểu rất rõ vòng hợp âm nào, nhịp điệu nào khiến người nghe ở lại lâu nhất”, ông Chí phân tích. 

Về mặt tâm lý, thị hiếu người nghe nhạc cũng đã có sự dịch chuyển rõ rệt. Ông Đỗ Quang Chí cho rằng, khán giả bây giờ không trung thành với một giọng hát mà trung thành với cảm giác âm nhạc mang lại.

Điều đó thể hiện ở việc các danh sách phát nhạc AI được xây dựng theo cảm xúc nhẹ nhàng, buồn, chữa lành, chứ không còn xoay quanh tên tuổi nghệ sĩ. Âm nhạc đang chuyển dịch từ thưởng thức sang tiêu dùng cảm xúc.

“Ở góc độ tâm lý xã hội, sự bùng nổ của nhạc AI phản ánh một thực tế: Con người hiện đại đang cô đơn và kiệt sức hơn bao giờ hết. Họ bật nhạc không phải để phân tích kỹ thuật hay danh tính người hát. Họ chỉ cần một liều thuốc giảm đau tức thời. Đó là một dạng emotional white noise (tiếng ồn trắng cảm xúc – PV) để lấp đầy khoảng trống và tự vỗ về mình.

Khán giả không hề dễ dãi. Họ chỉ đang ưu tiên nhu cầu được an ủi lên trên nhu cầu thưởng thức nghệ thuật. Và AI đáp ứng điều đó với chi phí cảm xúc thấp nhất”, chuyên gia phân tích.

Trên phần bình luận của các video nhạc AI, không khó để bắt gặp những ý kiến tương tự của khán giả. Nhiều người thừa nhận họ mở những danh sách nhạc AI ballad, nhạc tâm trạng vì cảm nhận sự đồng điệu, được chia sẻ nỗi niềm. Ở bài 50 năm về sau, người nghe nói bài hát cảm động, gợi nhớ kỷ niệm của họ với bạn đời hay ước mơ về đám cưới, về tình yêu vĩnh cửu. Bài hát Hôn lễ của em, Thiệp hồng sai tên… lại nhận nhiều chia sẻ về cảm xúc sâu sắc của con người trong tình yêu và sự chia ly, thăng trầm cuộc sống riêng.

Nhạc AI thống trị, nhưng không tạo ra “nền kinh tế người hâm mộ”

Trước sự phổ biến ngày càng rộng rãi của nhạc AI, nhiều cuộc tranh luận bùng nổ trên mạng xã hội. Một bên cho rằng nhạc AI với giọng hát tròn trịa, cao độ chuẩn xác, không chênh phô đang thiết lập một chuẩn mực mới về chất lượng kỹ thuật. Nhưng ở chiều ngược lại, không ít ý kiến cho rằng chính sự “hoàn hảo” đó lại khiến âm nhạc thiếu đi chiều sâu cảm xúc, thiếu sự chân thật.

Một bộ phận khán giả cho rằng, việc tạo ra và tiếp cận âm nhạc đang trở nên quá dễ dàng nhờ công nghệ, chỉ cần vài cú nhấp chuột là có thể có hàng trăm bản nhạc “đúng gu”, từ đó trải nghiệm nghe nhạc cũng dần bị “làm phẳng”. Người nghe có thể liên tục bắt gặp những bản nhạc na ná nhau, nhưng lại ít khi thực sự kết nối với mỗi bài hát “công nghiệp” đó. 

Phiên bản ca khúc “50 năm về sau” do Tùng Dương cover nhận về nhiều ý kiến so sánh với phiên bản AI (Ảnh: Chụp màn hình).

Trước những tranh luận, so sánh về nhạc AI và nhạc do ca sĩ thể hiện, nhiều người trong ngành cũng đóng góp ý kiến. Trong bài đăng hôm 1/4, ca sĩ Tùng Dương nói AI và con người là 2 bản chất hoàn toàn khác nhau. Theo Tùng Dương, nhạc AI hoàn hảo, không lệch tông, xử lý âm thanh sạch sẽ, chính xác, không sai số. Nhưng âm nhạc chưa bao giờ là một bài toán.

“Một giọng hát thật có thể run rẩy, không tròn trịa, nhưng chính những điều “không hoàn hảo” đó mới là nơi cảm xúc trú ngụ. Đó là nơi người nghệ sĩ đặt vào từng câu hát những gì họ đã sống, đã đi qua, đã tổn thương…

Một câu hát của con người có thể không chuẩn 100%, nhưng nó có thể phản ánh chân thực đời sống thực, ký ức, nỗi đau, niềm vui, nỗi buồn. Còn AI dù có được lọc từ hàng triệu dữ liệu vẫn chỉ là sự mô phỏng cảm xúc, chứ không phải trải qua cảm xúc”, Tùng Dương đưa ra quan điểm.

Tùng Dương nhấn mạnh rằng, nếu một ngày nào đó khi người nghe chỉ chọn những thứ “đúng tuyệt đối”, thì thứ mất đi không phải là một vài ca sĩ mà chính khả năng rung động của mỗi người. Khi đó, âm nhạc sẽ không còn là nghệ thuật nữa mà nó chỉ còn là sản phẩm.

“Những nghệ sĩ như Tùng Dương tồn tại không phải để chứng minh sự hoàn hảo, mà để nhắc chúng ta rằng: Âm nhạc suy cho cùng là câu chuyện của con người, chứ không phải của máy móc”, nam ca sĩ cho hay.

Về sự cạnh tranh, đe dọa của nhạc AI với thị trường nghệ thuật, chuyên gia Đỗ Quang Chí nhận định âm nhạc đích thực do ca sĩ thể hiện vẫn có những giá trị khó lay chuyển. 

“Nghệ thuật chưa bao giờ sinh ra từ sự hoàn hảo, mà từ những “vết nứt” rất con người. AI tổng hợp dữ liệu. Con người tổng hợp trải nghiệm sống. Một tiếng nghẹn khi hát về nỗi đau thật, một sự chênh vênh trong ký ức… đó là những “khuyết điểm thiêng liêng” mà AI không thể tái tạo. Chính sự không hoàn hảo chân thật mới giữ người nghe ở lại. Trải nghiệm đó mang tính chữa lành và kết nối sâu sắc, vượt xa sự mượt mà về mặt kỹ thuật.

Hơn nữa, AI có thể thống trị lượt nghe, nhưng không thể tạo ra nền kinh tế người hâm mộ. Khán giả có thể trả một khoản tiền để nghe danh sách nhạc AI. Nhưng họ sẵn sàng chi rất nhiều tiền để được thấy thần tượng của mình bằng xương bằng thịt trên sân khấu. Sự hoàn hảo tạo ra lượt xem. Nhưng chính sự không hoàn hảo chân thật mới tạo ra lòng trung thành từ khán giả dành cho nghệ sĩ”, ông Đỗ Quang Chí phân tích.

Hà Nhi thể hiện ca khúc “Cỏ dại và hoa dành dành” trong một đêm nhạc gần đây (Ảnh: Facebook nhân vật).

Từ đó, chuyên gia cũng nhấn mạnh, AI sẽ không thay thế nghệ sĩ thực thụ, nhưng sẽ thay thế những gì có thể thay thế. Trong bối cảnh âm nhạc ngày càng dễ sản xuất và đại trà hóa, lợi thế không còn nằm ở kỹ thuật hay sản lượng, mà ở chiều sâu con người.

“Nếu bạn chỉ là một thợ hát, AI sẽ làm tốt hơn. Nhưng nếu bạn là một câu chuyện, một cá tính, một hành trình sống, bạn là độc bản.

Ca sĩ nên quay về với phần “người” của mình. Hãy sống sâu hơn, thật hơn, dám chia sẻ hơn, những góc khuất, những đấu tranh nội tâm của mình. Khi âm nhạc trở nên rẻ và đại trà, thì sự kết nối con người chân thật sẽ trở thành thứ xa xỉ nhất. Hãy tăng cường các trải nghiệm trực tiếp, nơi những tương tác, những ánh mắt giao nhau, những giọt nước mắt rơi trên sân khấu là điều không thể sao chép”, ông Chí nhận định.

Dự đoán về tương lai, chuyên gia cho rằng trong 5 năm tới, AI sẽ trở thành một phần tự nhiên của quá trình sáng tạo nghệ thuật. Tuy nhiên, tương lai không thuộc về người chống lại AI hay phụ thuộc hoàn toàn vào AI, mà thuộc về những người biết sử dụng công nghệ.

“Dù công nghệ có đi xa đến đâu, bản chất của âm nhạc vẫn không đổi. Tương lai thuộc về người biết dùng AI để giải phóng sức lao động, và dùng trái tim để giữ lại phần người sâu sắc nhất.

Công nghệ có thể tạo ra những âm thanh khiến hàng triệu người nghe. Nhưng chỉ có con người mới tạo ra những ký ức không thể thay thế. Tôi cho rằng, trong thời đại mà mọi thứ đều có thể được tạo ra bởi AI, thì điều hiếm nhất, lại chính là một con người thật”, chuyên gia kết luận.