Nhân chuyện “Trường Giang khuyên Đình Bắc”

Trong những ngày qua, trên công luận đã nảy sinh nhiều ý kiến, thậm chí là tranh cãi, xung quanh câu chuyện Đình Bắc – ngôi sao bóng đá số một của đội tuyển U23 Việt Nam tại SEA Games 33 cũng như vòng chung kết (VCK) U23 châu Á vừa qua – tham gia nhiều chương trình (show) giải trí, quảng cáo.

Mới đây, loạt video ghi lại tình huống tương tác giữa nghệ sĩ Trường Giang và cầu thủ Đình Bắc tại một sự kiện giải trí ở TPHCM nhận được sự chú ý của khán giả. Ngồi cạnh cầu thủ Đình Bắc tại một lễ trao giải, nghệ sĩ Trường Giang khuyên ngôi sao tuyển U23 Việt Nam tập trung cho sự nghiệp bóng đá, hạn chế tham gia showbiz.

Trường Giang đưa ra lời khuyên với Đình Bắc trong một sự kiện (Ảnh: Chụp màn hình).

Xung quanh câu chuyện này, người thì ủng hộ, cho rằng đi sự kiện là điều bình thường, xứng đáng với tài năng và độ “hot” của Bắc, nhưng cũng nhiều người lo, bởi trong rực rỡ hào quang ấy, một ngôi sao bóng đá trẻ hoàn toàn có thể quên đi giá trị thực và đánh mất chính mình.

01.

Nhân chuyện của Đình Bắc, tôi chợt nhớ tới hai ngôi sao tiêu biểu nhất của xứ Nghệ – cũng là các đàn anh đồng hương của Bắc – một thời: Phạm Văn Quyến và Lê Công Vinh, những người em mà tôi từng nhiều lần tiếp xúc trong quá trình tác nghiệp.

Không có chiều cao tốt, nhưng nền tảng với kỹ thuật cực khéo và khả năng săn bàn thiên phú, Quyến bắt đầu “nổi” từ khi đá giải U15 và U18 toàn quốc. Năm 2000, ở tuổi 16, tài năng của “Quyến béo” được khẳng định với những pha đi bóng lắt léo, đặc biệt là cú sút phạt thần sầu vào lưới U16 Trung Quốc trong chiến thắng lịch sử ở VCK châu Á.

Văn Quyến thời đỉnh cao (Ảnh tư liệu).

Báo giới đã không tiếc lời ngợi khen Quyến, tiếc là các thầy không giúp cậu học trò nhận thức được mặt trái của ánh hào quang đến sớm ấy. Chỉ một năm sau đó, Quyến bị huấn luyện viên (HLV) Dido loại khỏi thành phần U23 tham dự SEA Games 21 (2001) vì lý do không tuân thủ nghiêm kỷ luật tập luyện và sinh hoạt.

Sau bài học này, Quyến tập chăm chỉ trở lại, tiếp tục tỏa sáng trong màu áo Sông Lam Nghệ An, được HLV Riedl gọi vào đội tuyển U23 và tỏa sáng tại SEA Games 22. Ở tuổi 19 (nghĩa là trẻ hơn Đình Bắc hiện tại hơn 2 tuổi), Quyến trở thành Quả bóng vàng Việt Nam trẻ nhất trong lịch sử giải thưởng danh giá này. Những bản hợp đồng quảng cáo dồn dập đến (điều chưa từng có với các cầu thủ bóng đá Việt Nam).

Rồi đến kỳ SEA Games tiếp theo (2005) ở Philippines, Quyến bị phát hiện nằm trong nhóm 7 cầu thủ trụ cột của U23 Việt Nam dính án bán độ. Tôi từng dự phiên tòa đặc biệt tại TP.HCM, xét xử các tài năng trẻ của bóng đá Việt Nam (trong đó có Quyến), để rồi chứng kiến một “ngôi sao” không còn tỏa sáng bởi những vết trượt khi còn quá trẻ.

Lê Công Vinh chỉ kém Quyến 1 tuổi, có thể xem là “sát thủ” lợi hại thứ 2 của Sông Lam Nghệ An giai đoạn ấy (không tính các ngoại binh). Khi Quyến đang “sáng” nhất thì giới truyền thông dành ít sự quan tâm với Vinh. Có lẽ chính bởi vậy, thành công của Quyến trở thành động lực cho Vinh để không ngừng trui rèn, hoàn thiện kỹ năng.

Giới bóng đá từng có nhận xét, nếu như Quyến thành công nhờ thiên bẩm thì Vinh vươn lên nhờ sự khổ luyện. Năm 2004, khi Quyến “chùng” lại thì Vinh trở thành ngôi sao sáng nhất trong màu áo đội tuyển quốc gia. Và cũng ở tuổi 19, Vinh được bầu chọn là Quả bóng vàng Việt Nam. Rất nhanh, Công Vinh trở thành ngôi sao số 1 trên hàng tấn công của đội tuyển, là nhân tố nổi bật trong các chiến tích của đội tuyển Việt Nam vào tứ kết châu Á 2007 và lên ngôi vô địch Đông Nam Á đầu tiên vào năm 2008.

Công Vinh từng bộc bạch với tôi khi nói về “ánh hào quang” đến với mình: “Em còn phải cố gắng nhiều hơn anh ạ. Giấc mơ của em là được chơi bóng ở nước ngoài và cùng đội tuyển gặt hái nhiều thành công hơn nữa…”. Rồi Vinh lấy vợ – ca sĩ Thủy Tiên, và xuất hiện nhiều trong các sự kiện mang tính… showbiz (các sự kiện của ngành công nghiệp giải trí). Dù vậy, Vinh vẫn duy trì phong độ tốt trong màu áo đội bóng mới Hà Nội T&T, trở thành cầu thủ Việt Nam đầu tiên khoác áo một câu lạc bộ châu Âu (Leixoes của Bồ Đào Nha) trước khi chuyển sang chơi cho Consadole Sapporo (Nhật) tại J-League 2, có 4 bàn thắng và 2 kiến tạo trong mùa giải 2013.

02.

Sau Quyến và Vinh, tôi nhớ tới các ngôi sao lứa kế cận, trong đó nổi bật có Nguyễn Quang Hải và thủ môn Bùi Tiến Dũng – những cầu thủ được ca ngợi nhiều nhất trong “chiến tích Thường Châu” năm 2018 của U23 Việt Nam.

Nguyễn Quang Hải từng được đánh giá là tiền vệ tấn công chơi kỹ thuật và sáng tạo bậc nhất trong lịch sử bóng đá Việt Nam (nhiều người đã so sánh Hải với Hồng Sơn của thập niên 1990). Sau các thành công liên tiếp cùng đội U23 và đội tuyển quốc gia dưới sự dẫn dắt của HLV Park Hang-seo, Quang Hải bắt đầu thành “ngôi sao” đắt giá, được săn đón tại các sự kiện văn hóa – giải trí không kém gì các ca sĩ hàng đầu của showbiz Việt. Nhiều người cũng đã lo Hải sẽ… “hỏng”.

Quang Hải có hơn một năm thi đấu ở Pau FC, Pháp (Ảnh: Getty).

Nhưng bởi nhận thức được rõ tầm quan trọng của việc giữ gìn phong độ, nên tới nay Hải vẫn là nhân tố quan trọng của đội tuyển quốc gia. Quang Hải cũng từng có trải nghiệm hơn một năm ở Pau FC – câu lạc bộ ở giải hạng Nhì (Pháp). Từng có kênh truyền hình ở Việt Nam mua bản quyền phát sóng giải đấu này chỉ để chuyển tải hình ảnh Quang Hải tới đông đảo khán giả, nhưng kết quả đầu tư không như ý vì Hải có quá ít cơ hội ra sân… Sau khi về nước, từng có thời điểm phong độ của Hải sa sút, nhưng anh đã nhanh chóng phục hồi và tiếp tục chơi tốt trong màu áo Hà Nội FC, sau đó là Công an Hà Nội.

Thủ môn Bùi Tiến Dũng từng được xem như “người hùng” của U23 Việt Nam tại VCK U23 châu Á 2018, đặc biệt khi đội vượt qua Iraq và Qatar tại các trận tứ kết và bán kết. Sau giải đấu ấy, Dũng nhận được nhiều lời mời tham gia các sự kiện, đóng quảng cáo… Khác với Công Vinh hay Quang Hải, chàng thủ môn này đã không thể giữ được phong độ cao, thậm chí không thể cạnh tranh được suất đá chính ở CLB Hà Nội với Nguyễn Văn Công, rồi sau khi chuyển tới TP.HCM cũng chỉ là thủ môn số 2 sau Thành Thắng…

03.

Hai thế hệ tuyển thủ Việt Nam với 4 ngôi sao tiêu biểu, nhưng sau những thành công cùng đội tuyển bóng đá, sự nghiệp của họ lại đi theo những ngã rẽ khác biệt, nếu không nói là trái ngược nhau. Nguyên nhân thì có nhiều, nhưng có lẽ phần nào xuất phát từ lựa chọn của mỗi người.

Chúng ta biết rằng, bóng đá là một nghề cạnh tranh khốc liệt, không chỉ cần năng khiếu, đam mê mà cả sự khổ luyện, sự tập trung cho chuyên môn. Dĩ nhiên các ngôi sao sân cỏ hoàn toàn có quyền khai thác giá trị thương mại từ sự nổi tiếng của mình, miễn sao chính đáng và đúng pháp luật, vấn đề còn lại chỉ là đảm bảo không sao nhãng sân cỏ, vì sao nhãng thì sớm muộn sẽ bị đào thải. Cristiano Ronaldo có lẽ là một trong những tấm gương hàng đầu trong việc khổ luyện khắc nghiệt để có thể thi đấu chuyên nghiệp ở tuổi ngoài 40, và khai thác rất thành công thương hiệu của mình.

Trên thực tế, câu chuyện ứng xử và thích nghi với sự nổi tiếng như thế nào không chỉ đặt ra với thể thao nói chung và bóng đá nói riêng mà cả ở nhiều lĩnh vực khác. Khi đã là người của công chúng, các cầu thủ – ngôi sao đương nhiên cần chú ý hơn từ lời nói tới hành động trước đám đông. Hình ảnh của họ, trên một chừng mực nào đó sẽ có tác động nhiều tới xã hội, nhất là lớp trẻ.

Đương nhiên, chúng ta không thể yêu cầu các cầu thủ như Đình Bắc chỉ tập trung vào bóng đá, như khi còn… chưa nổi tiếng thay vì dành thêm thời gian cho các hoạt động quảng cáo, tham gia sự kiện. Từ một góc độ nào đó, họ xứng đáng với sự tôn vinh, và đón nhận những thứ ấy như phần thưởng xứng đáng cho những nỗ lực, tài năng và đóng góp của họ. Vấn đề ở chỗ, một ngôi sao bóng đá luôn cần biết cái gì là quan trọng nhất với mình. Họ nổi tiếng nhờ thành công trong bóng đá thì họ cần trước hết giữ gìn phong độ và phát triển tài năng chơi bóng thay vì… tài diễn xuất trước công chúng. Chỉ cần sa sút phong độ, rồi không thường xuyên ra sân đá chính ở CLB chẳng hạn, thì cơ hội để vươn lên ở các đấu trường lớn hơn cùng đội tuyển quốc gia sẽ sớm khép lại.

Mới đây, chính HLV Mano Polking của Công an Hà Nội cũng đã có lời nhắn nhủ tới Đình Bắc: “Điều quan trọng nhất là duy trì phong độ để trở thành trụ cột ở CLB và đội tuyển quốc gia”. Tại Công an Hà Nội hiện tại, Đình Bắc chưa phải lựa chọn hàng đầu cho vị trí tiền đạo, nhất là khi phải cạnh tranh với các chân sút ngoại thượng thặng như Alan hay Leonardo Artur. Đấy cũng có thể xem là một động lực (cạnh tranh suất đá chính), là thử thách lớn để Đình Bắc duy trì phong độ cao, nếu không sẽ không cạnh tranh được với các chân sút ngoại.

Tôi thấy thú vị khi chứng kiến một chút e dè, ngại ngùng rất đỗi trong sáng của Đình Bắc khi tham gia các sự kiện đông người gần đây. Vì chưa quen? Cũng có thể, nhưng tôi cũng tin Bắc sẽ hiểu rõ đâu là chân giá trị, khi là đồng đội của Quang Hải và nhiều ngôi sao khác ở CLB thì sẽ phải nỗ lực và tỉnh táo như thế nào để không bị lu mờ đi bởi ánh hào quang trước mắt.

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!