Nhiều người béo phì chỉ thấy mình “hơi thừa cân”
Tại buổi chia sẻ về thực trạng và các hiểu lầm về bệnh béo phì hiện nay, PGS.TS Nguyễn Thị Bích Đào, Chủ tịch Hội Nội tiết và Đái tháo đường TPHCM cho biết, béo phì là một bệnh lý mạn tính và nghiêm trọng.
Một trường hợp béo phì, mắc bệnh nền nặng điều trị ở TPHCM (Ảnh: BV).
Béo phì liên quan chặt chẽ đến nhiều biến chứng đáng lo ngại, như trào ngược dạ dày – thực quản (tỷ lệ 35%), hội chứng ngưng thở khi ngủ (40%), tăng huyết áp (51%), thoái hóa khớp gối (52%) và đái tháo đường (21%). Ngoài ra, người béo phì còn có nguy cơ suy tim sung huyết, đột quỵ và bệnh tim thiếu máu cục bộ.
Chuyên gia phân tích, béo phì tồn tại những thích ứng chuyển hóa và sinh học khiến bệnh trở nên dai dẳng. Khi đã mắc béo phì, cơ thể sẽ kích hoạt nhiều cơ chế đáp ứng khác nhau làm thúc đẩy tăng cân trở lại.
Bệnh không chỉ đơn thuần là kết quả của việc ăn vào nhiều hơn năng lượng tiêu hao. Bên cạnh đó, còn có các yếu tố môi trường, văn hóa, kinh tế – xã hội, thời gian ngủ, tình trạng căng thẳng, thói quen ăn thức ăn không lành mạnh và lối sống ít vận động…
Vì vậy, quản lý béo phì lâu dài cần các biện pháp can thiệp có khả năng giải quyết những thích ứng chuyển hóa và các yếu tố kể trên.
“Khi trao đổi với bệnh nhân, chúng tôi nhận thấy nhiều người không công nhận mình béo phì mà chỉ cho rằng hơi thừa cân một chút. Cụ thể, 30% người bệnh chỉ công nhận mình thừa cân, trong khi thực tế có 56% trường hợp đã ở mức béo phì theo định nghĩa y khoa, bao gồm cả béo phì nặng.
Rất ít người béo phì chấp nhận mình đang mắc một bệnh lý. Có 24% bệnh nhân tin rằng việc quản lý cân nặng hoàn toàn là trách nhiệm cá nhân, hoặc cho rằng nhân viên y tế không thể giúp họ, hay họ không đủ khả năng tài chính để điều trị”.
Ở chiều ngược lại, 39% nhân viên y tế cảm thấy không thoải mái khi trao đổi về cân nặng, trừ khi bệnh nhân chủ động trước, bởi văn hóa và quan niệm không muốn can thiệp vào chuyện riêng tư của người khác”, PGS.TS Nguyễn Thị Bích Đào nói.
Sự thật về các phương pháp giảm béo tại spa
Theo PGS.TS Hồ Thị Kim Thanh, Giám đốc Trung tâm Y học gia đình và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Liên đoàn Béo phì Thế giới đã định nghĩa béo phì là một bệnh mạn tính, tái phát và tiến triển.
Điều này nhấn mạnh sự cần thiết phải hành động ngay trong quản lý, điều trị, dự phòng và kiểm soát bệnh. Trong đó, đích đến rõ ràng chính là kiểm soát cân nặng và các chỉ số cơ thể.
Bà Thanh chia sẻ, phần lớn người thừa cân, béo phì ở Việt Nam cho rằng đây chỉ là vấn đề hình thể và có thể tự quản lý. Nhiều người tự tìm cách điều trị qua truyền miệng, mách bảo lẫn nhau, hoặc đến các cơ sở giảm béo quảng cáo hấp dẫn trên mạng, dù tính hiệu quả và an toàn chưa được kiểm chứng.
“Nhiều phương pháp giảm béo tại spa chủ yếu tác động lên mỡ ngoại vi, có thể làm thay đổi vòng eo nhanh chóng nhưng không làm giảm mỡ nội tạng, trong khi đây lại là yếu tố quan trọng. Do đó, những lựa chọn này không mang lại lợi ích thực sự cho sức khỏe”, PGS.TS Hồ Thị Kim Thanh nhấn mạnh.
Mặt bệnh nhân biến dạng sau khi tự ý dùng các sản phẩm giảm cân (Ảnh: BV).
Ngoài ra, quan niệm về việc tiết chế tiêu hao năng lượng và tăng cường vận động có thể giúp giảm cân cũng rất phổ biến hiện nay. Tuy nhiên theo chuyên gia, lúc này cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế thích nghi để tiết kiệm năng lượng.
Sau giai đoạn can thiệp nghiêm ngặt, người bệnh dễ rơi vào “hiệu ứng quả lắc”, tái tăng cân nếu quay lại chế độ bình thường. Thống kê cho thấy, khoảng một nửa số cân đã giảm có thể tăng lại trong vòng 2 năm, và con số này trong 5 năm là trên 80%.
Các chuyên gia khẳng định, béo phì là một bệnh lý, đã là bệnh thì cần được điều trị. Người béo phì cần được nhân viên y tế đánh giá toàn diện để cân đối giữa nguy cơ và lợi ích, từ đó có chỉ định cá thể hóa điều trị phù hợp – bao gồm thay đổi lối sống, chế độ dinh dưỡng, tăng cường thể lực, dùng thuốc hoặc phẫu thuật.
Đồng thời, việc điều trị càng sớm càng giúp giảm nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch và các gánh nặng lâu dài.
Sở Y tế TPHCM từng phát hiện nhiều cơ sở cung cấp dịch vụ giảm béo đã “lấn sân” sang lĩnh vực y tế.
Điểm chung của hầu hết các cơ sở này là quảng cáo “giảm béo thực hiện bằng phương pháp mới an toàn, không xâm lấn, không đau”… và đều thừa nhận việc sử dụng các máy laser, máy nâng cơ RF trong quá trình cung cấp dịch vụ cho khách hàng.
Trong khi đó, việc “Phá hủy mô mỡ bằng laser diode” và “Phá hủy mô mỡ bằng radio frequency (RF)” là danh mục kỹ thuật của chuyên khoa da liễu thuộc phân tuyến B (các kỹ thuật thực hiện tại tuyến 1, 2).
Cơ quan chức năng kêu gọi người dân đừng vội vàng sử dụng dịch vụ “giảm béo không xâm lấn” được quảng cáo trên các trang mạng xã hội, khi chưa kiểm chứng rõ tính pháp lý trong hoạt động của cơ sở.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/nhieu-nguoi-viet-khong-chiu-nhan-beo-phi-chi-thay-hoi-thua-can-mot-chut-20260312134528302.htm
