Nhờ đâu chủ nợ Novaland, Xây dựng Hòa Bình bất ngờ lãi đậm, xóa lỗ lũy kế?

Lãi cải thiện nhờ bán tài sản và hoàn nhập dự phòng

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý 4-2025 vừa được công bố, Công ty CP Đầu tư thương mại SMC (SMC) bất ngờ ghi nhận mức lợi nhuận sau thuế đạt 346 tỉ đồng, gấp gần 65 lần cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức lãi cao thứ 2 tính theo quý trong lịch sử của SMC.

Đáng chú ý, doanh thu thuần trong quý ghi nhận hơn 1.638 tỉ đồng, giảm gần 25% dù thị trường có dấu hiệu khởi sắc nhờ hưởng lợi từ đầu tư công và hạ tầng, thị trường bất động sản ấm lên.

Động lực chính cho sự bứt phá này không đến từ hoạt động bán hàng đơn thuần, mà nhờ chi phí quản lý doanh nghiệp được hoàn lại 195 tỉ đồng và lợi nhuận khác gần 223 tỉ đồng. Trong khi quý 4-2024, công ty này lỗ hơn 50 tỉ đồng.

Theo giải trình của doanh nghiệp, nguyên nhân khiến lợi nhuận sau thuế trong quý 4-2025 tăng mạnh chủ yếu đến từ việc công ty thực hiện thanh lý các tài sản hoạt động kém hiệu quả và ghi nhận hoàn nhập dự phòng phải thu trong kỳ.

Lũy kế doanh nghiệp thép này ghi nhận gần 7.007 tỉ đồng doanh thu thuần, giảm hơn 21% so với năm 2024. Bù lại, chi phí quản lý doanh nghiệp được hoàn lại gần 81 tỉ đồng, lợi nhuận khác đạt hơn 350 tỉ đồng (gấp 10 lần năm 2024). Nhờ đó doanh nghiệp lãi sau thuế 185 tỉ đồng, gấp 15,4 lần năm 2024.

Thuyết minh báo cáo tài chính cho thấy doanh nghiệp ghi nhận hoàn nhập dự phòng phải thu khó đòi hơn 164 tỉ đồng và nguồn thu do thanh lý, nhượng bán tài sản cố định gần 395 tỉ đồng trong năm 2025.

SMC thoát lỗ lũy kế

Đối chiếu trên bảng cân đối kế toán, tại cuối năm 2025, SMC giảm mạnh khoản dự phòng đã trích, từ hơn 351 tỉ đồng đầu năm về còn hơn 179 tỉ đồng, đồng thời giá gốc của nợ xấu giảm từ hơn 1.322 tỉ đồng về còn 880 tỉ đồng. Trong đó nợ xấu tại Công ty TNHH Delta-Valley Bình Thuận (công ty con Novaland) ghi giảm dự phòng hơn 125 tỉ đồng.

Những động thái này đến từ nỗ lực tái cấu trúc của SMC trong năm 2025. Ngày 17-12-2025, hội đồng quản trị SMC đã thông qua việc thành lập Ban quản lý nợ đọng trên toàn hệ thống, kèm theo quy chế hoạt động, cơ cấu nhân sự và phân công nhiệm vụ cụ thể, nhằm tập trung xử lý các vấn đề về công nợ và thanh khoản.

SMC là doanh nghiệp thương mại lớn trong ngành thép, từng ghi nhận doanh thu thuần 21.315 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế khoảng 901 tỉ đồng năm 2021. Tuy nhiên từ năm 2022, khi thị trường thép suy giảm, công ty nhanh chóng đối mặt với áp lực lớn do các khoản phải thu phát sinh từ nhóm khách hàng bất động sản và xây dựng. Dòng tiền bị đình trệ tại các đối tác như Xây dựng Hòa Bình, Novaland.

Doanh nghiệp lỗ nặng trong hai năm 2022 và 2023, nhưng thoát nguy cơ hủy niêm yết cổ phiếu trên HoSE nhờ điều chỉnh báo cáo từ lỗ thành lãi trong năm 2024.

Năm 2024, nhờ số liệu kinh doanh cải thiện, SMC chính thức xóa sạch lỗ lũy kế trên bảng cân đối kế toán. Khoản mục này chuyển từ lỗ gần 140 tỉ đồng lên lãi gần 28 tỉ đồng tại ngày 31-12-2025. Đối với các doanh nghiệp niêm yết, việc âm vốn chủ sở hữu hoặc lỗ lũy kế kéo dài luôn là “án treo” khiến cổ phiếu rơi vào diện cảnh báo hoặc hạn chế giao dịch.

Phản ứng trước thông tin tài chính tích cực này, cổ phiếu SMC đã có những phiên giao dịch hưng phấn dù thị trường chung chịu áp lực chốt lời mạnh. Ngày 3-2, ông Nguyễn Quang Trung – Tổng giám đốc SMC – đăng ký mua 1 triệu cổ phiếu. 

Giao dịch dự kiến được thực hiện từ ngày 5-2 đến ngày 5-3 bằng phương thức khớp lệnh trên sàn. Nếu giao dịch thành công, ông Trung sẽ tăng tỉ lệ sở hữu tại Đầu tư Thương mại SMC từ 0% lên 1,36% vốn điều lệ.

Trước đó bà Phạm Hoàng Anh – Chủ tịch hội đồng quản trị SMC – đã mua vào 1 triệu cổ phiếu SMC.