Nhóm tác chiến tàu sân bay của Hải quân Mỹ có thể triển khai sức mạnh ở bất kỳ đâu trên thế giới trong thời gian ngắn (Ảnh minh họa: Wikimedia).
Với khả năng triển khai sức mạnh không quân hải quân đến bất kỳ đâu trên thế giới chỉ trong vài tuần, nhóm tác chiến tàu sân bay hạt nhân hoàn chỉnh (Carrier Strike Group – CSG) là một trong những biểu tượng sức mạnh quân sự hàng đầu của Mỹ.
Nó không chỉ là một đơn vị quân sự mà còn là công cụ ngoại giao, răn đe chiến lược và minh chứng cho sức mạnh của Washington đối với an ninh toàn cầu.
CSG: “Biểu tượng quyền lực toàn cầu”
Trong học thuyết tác chiến hải quân Mỹ, CSG không chỉ là một biên đội tàu chiến mà là một hệ thống tác chiến đa chiều hợp nhất, có khả năng triển khai nhanh chóng đến bất kỳ đại dương nào để răn đe, kiểm soát tình huống và tiến hành đòn tấn công đường không từ biển.
CSG về bản chất là một cụm lực lượng hải quân với hạt nhân là một hoặc vài tàu sân bay, cùng các thành phần hộ tống và hỗ trợ để hình thành năng lực tổng hợp tấn công, phòng thủ và răn đe trên biển.
CSG được thiết kế để có khả năng triển khai xa bờ dài ngày, hiện diện và phản ứng nhanh, cũng như phối hợp trong các nhiệm vụ tác chiến binh chủng hợp thành. Thành phần tàu hộ tống của CSG có thể thay đổi tùy theo nhiệm vụ.
Điểm cốt lõi làm CSG trở thành “biểu tượng sức mạnh” không chỉ là số lượng tàu chiến, mà là khả năng tạo ra ưu thế trên không từ biển mà không cần dựa vào căn cứ trên bộ, những vị trí nhạy cảm dễ bị tấn công phủ đầu hoặc quyền tiếp cận không phận có thể bị hạn chế.
Trong bối cảnh khủng hoảng, việc có “không quân trên biển” giúp Mỹ phản ứng nhanh mà không cần chờ thiết lập căn cứ.
Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln, biểu tượng sức mạnh của Mỹ đang có mặt ở Trung Đông, gần Iran (Video: High Aspect).
Tàu sân bay: Hạt nhân của CSG
Hiện Hải quân Mỹ có 2 loại tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân gồm lớp Nimitz (10 chiếc) và Gerald Ford (1 chiếc), chúng có thể duy trì hoạt động dài ngày trên biển với hạn chế duy nhất là hậu cần và thực phẩm cho thủy thủ đoàn.
Bản thân mỗi hàng không mẫu hạm không được vũ trang mạnh, nhưng đóng vai trò như một sân bay nổi trên biển với các nhóm không quân chiến thuật đa năng. Nói cách khác, tàu sân bay là “trung tâm tạo sức mạnh”, nhưng chỉ phát huy tối đa khi đặt trong một nhóm tác chiến có lớp bảo vệ và hậu cần đầy đủ.
Theo Tạp chí Stars and Stripes, một nhóm tác chiến do tàu sân bay làm soái hạm với các không đoàn trên khoang.
Một không đoàn hỗn hợp trên tàu sân bay thường bao gồm: máy bay chiến đấu đa nhiệm F/A‑18E/F Super Hornet và F‑35C; máy bay tác chiến điện tử EA‑18G Growler; “mắt thần” E‑2D Hawkeye; các trực thăng hải quân đa năng MH‑60R/S thực hiện nhiệm vụ chống ngầm, chống hạm, cứu hộ, vận tải… Ngoài ra, CSG còn gồm các thành phần trinh sát, liên lạc, bảo đảm kỹ thuật.
Hoạt động của Nhóm tác chiến tàu sân bay CSG-12, với nòng cốt là USS Abraham Lincoln (CVN-72) thuộc lớp Nimitz, đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế vì sự hiện diện của nó ở Trung Đông, trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran và Mỹ tăng cao.
Trong các đợt triển khai gần đây, USS Abraham Lincoln thường thực hiện nhiệm vụ cùng Không đoàn hải quân Carrier Air Wing 9 (CVW‑9).
Lớp phòng thủ quan trọng của mỗi CSG là các chiến hạm hộ tống, thường là tuần dương hạm lớp Ticonderoga và khu trục lớp Arleigh Burke với hệ thống điều phối hỏa lực hải quân Aegis hiện đại. Chúng đóng vai trò tạo ô phòng không bảo vệ hạm đội, phòng thủ tên lửa và cũng là cụm hỏa lực tấn công tầm xa với tên lửa hành trình Tomahawk.
Đảm bảo an toàn cho CSG dưới mặt biển là các tàu ngầm tấn công (SSN) hạt nhân, với nhiệm vụ trinh sát, săn ngầm và cung cấp khả năng răn đe với vũ khí phù hợp.
Do quy mô lớn của CSG, việc đảm bảo hậu cần là rất quan trọng. Nhiệm vụ này do các tàu thuộc Military Sealift Command (MSC) đảm nhiệm, giúp CSG có thể hoạt động bền bỉ mà không phải thường xuyên cập cảng.
Với cấu hình đầy đủ, CSG với một hàng không mẫu hạm làm soái hạm (chẳng hạn như USS Abraham Lincoln) có thể triển khai nhanh chóng hơn 60 máy bay chiến đấu, khai hỏa hàng trăm tên lửa hành trình Tomahawk, khả năng tấn công các mục tiêu ở phạm vi tới hơn 1.000km và duy trì hiện diện nhiều tháng tại điểm nóng nhờ động cơ hạt nhân.
Theo Foreign Affairs, đây là lý do tại sao câu hỏi đầu tiên của mọi Tổng thống Mỹ khi xảy ra khủng hoảng thường là CSG gần nhất đang ở đâu?
90 chiến đấu cơ và các máy bay hỗ trợ khác trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln (CVN-72) sẵn sàng xuất kích (Ảnh: Getty).
Những dấu ấn gắn liền với USS Abraham Lincoln
Theo USNI News, từ khi biên chế năm 1989, USS Abraham Lincoln và CSG-12 đã tham gia hầu hết các điểm nóng lớn nhất của nước Mỹ, đáng chú ý là Chiến tranh Vùng Vịnh 1991 và Chiến tranh Iraq 2003. CSG-12 là nhóm tác chiến đầu tiên xuất kích từ Đông Địa Trung Hải, tấn công Baghdad ngày 20/3/2003.
Từ tháng 10/2001 đến tháng 8/2021, CVW trên Abraham Lincoln đã thực hiện tổng cộng 29.750 phi vụ hỗ trợ mặt đất tại chiến trường Afghanistan; thực hiện 1.847 vụ không kích tại Iraq và Syria chỉ trong 2 năm 2016-2017.
Từ tháng 4 đến tháng 10/2025, CSG-12 hoạt động liên tục 214 ngày không về cảng ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, lập kỷ lục về thời gian triển khai trên biển.
Gần đây nhất, nhận lệnh từ Tổng thống Donald Trump ngày 3/11/2025, USS Abraham Lincoln rời căn cứ San Diego và chỉ trong 19 ngày đã hiện diện ở Đông Địa Trung Hải thực hiện nhiệm vụ. Tốc độ triển khai này khiến cả các đối thủ của Mỹ đều không kịp phản ứng chiến lược.
Mỗi hàng không mẫu hạm với 94 máy bay trên boong sẵn sàng xuất kích bất kỳ lúc nào, thế giới hiểu rằng: Mỹ không chỉ có 11 tàu sân bay hạt nhân mà là 11 CSG có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu, bất kỳ lúc nào, mang theo sức mạnh đủ để thay đổi cán cân chiến tranh trong vòng 48 giờ.
Nó là biểu tượng sống động nhất, rõ ràng nhất và đáng nể của quyền lực toàn cầu Mỹ mà khó một quốc gia nào khác có thể thách thức trong nhiều thập kỷ tới.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/nhom-tac-chien-tau-san-bay-bieu-tuong-suc-manh-toan-cau-cua-hai-quan-my-20260127084757917.htm
