Những đêm trắng trong rừng truy bắt hai kẻ cướp ngân hàng của cảnh sát hình sự

Chiều 19/1, hai kẻ lạ mặt cầm súng xông vào Phòng giao dịch Trà Bá – ngân hàng Vietcombank, tỉnh Gia Lai, cướp đi gần 1,9 tỷ đồng. Ngay sau đó, Đại tá Lê Khắc Sơn, Cục phó Cảnh sát Hình sự (C02, Bộ Công an) cùng những trinh sát dày dặn kinh nghiệm nhất có mặt tại hiện trường, bắt đầu chuỗi 18 ngày đêm “ăn núi ngủ rừng” để lần manh mối.

Xác định đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, có sử dụng vũ khí, Bộ Công an đã thành lập Ban chỉ đạo chuyên án do Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, làm Trưởng ban. Trung tướng Trần Ngọc Hà, Cục trưởng Cảnh sát hình sự, là Phó trưởng ban thường trực.

Trực tiếp ở hiện trường suốt 18 ngày, đại tá Sơn dùng 4 từ để nói về quá trình phá án là “khó, mệt, nguy hiểm”. Khi gây án, nghi phạm không để lại bất kỳ dấu vết nào. Lúc tẩu thoát, chúng di chuyển nhanh, sử dụng biển số giả, chọn tuyến đường ven vắng người. Chiếc Exciter màu vàng cũng chỉ xuất hiện vào đúng ngày gây án, ở một cung đường duy nhất là từ khu vực rừng thông đến ngân hàng và ngược lại.

Những ngày đầu, cuộc truy xét liên tiếp rơi vào bế tắc, manh mối gần như không có. Vụ án lại xảy ra đúng thời điểm công an cả nước đang tập trung bảo đảm an ninh, trật tự phục vụ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Tuy nhiên, trong những cuộc họp xuyên đêm ở trụ sở công an và cả ngoài hiện trường đều chốt một phương châm là “bằng mọi cách phải bắt được hai kẻ cướp trong thời gian sớm nhất”.

Trực tiếp chỉ huy, thượng tướng Nguyễn Văn Long cũng nhiều lần vào tận hiện trường để chỉ đạo, bàn phương án truy xét. Bản đồ về các nghi phạm, cung đường bỏ trốn được dựng lên để “mổ xẻ”. Lãnh đạo, cán bộ tinh nhuệ nhất của lực lượng cảnh sát hình sự cũng được huy động cùng vào cuộc.

“Bước qua khe cửa hẹp” để phá án

Quá trình điều tra, công an cũng vận động sức mạnh của quần chúng nhân dân cùng tham gia tố giác tội phạm. Sau hàng nghìn buổi tuyên truyền đến từng bản làng, công an nhận được gần 5.000 nguồn tin từ người dân. Trong đó có nhiều tin “đắt giá”, hướng đến băng nhóm của Phạm Anh Tài, tức Tài “Đen”, 36 tuổi.

Nhận tin báo về một đám cháy trên rừng thông vắng thuộc xã Diên Hồng, cách ngân hàng bị cướp khoảng 5 km, Ban chuyên án tung quân tập trung khám nghiệm. Tại đây cảnh sát thu được một số vật dụng kim loại như quai mũ bảo hiểm, quần áo, vỏ đạn. Qua giám định kết luận đây có thể là đồ dùng của hai tên cướp ngân hàng được chúng chủ động đốt tiêu hủy.

Mở rộng phạm vi tìm kiếm từ chỗ cháy, sáng 25/1, công an phát hiện ở khu vực đồi thông chiếc xe Exciter màu vàng đen mà Tài và Lê Văn Ân, 33 tuổi, dùng để đi gây án. Xe được giấu trong hố sâu, phủ bằng tấm ván và lá thông. Đại tá Sơn đánh giá, đây chính là bước ngoặt “bước qua khe cửa hẹp” cho cuộc phá án.

Khám xét, Ban chuyên án xác định xe máy dùng biển số giả, số khung, số máy bị mài mòn đến 90%. Qua truy xét, công an mới xác định được nguồn gốc của chiếc xe nhưng đã trả qua rất nhiều đời chủ. Lần cuối cùng xe “sang tay” là tại một cửa hàng bán xe máy ở thành phố Pleiku cũ.

Chủ cửa hàng khi đó lại không nhớ mặt người đã mua xe và trong sổ sách chỉ ghi lại tên người mua là Atuk. Hàng trăm người có tên Atuk ở địa bàn tỉnh Gia Lai và Kon Tum cũ được dựng lên. Sau khi loại trừ, công an xác định có một người tên Atuk khai rằng bị mất chứng minh thư nhân dân. Phương án đặt ra lúc này là nghi phạm đã dùng giấy tờ trộm cắp được để đi mua xe.

Cùng lúc, qua rà soát hàng nghìn camera, trinh sát xác định chiếc Exciter trên đã xuất hiện ít nhất hơn ba lần tại địa bàn xã Đắk Cấm, tỉnh Quảng Ngãi. Vùng tìm kiếm lúc này được thu hẹp hơn. Trùng hợp, một số nguồn tin nói rằng từng thấy người nghi là Tài “đen” đã đi xe Exciter trên địa bàn. Đây cũng là phương tiện ưa thích của hắn ta.

“Kết hợp với các chứng cứ thu thập được, Tài “đen” nổi lên là nghi phạm số một. Ân, một cánh tay phải đắc lực của Tài, cũng được xác định là đồng phạm. Tuy chưa thể khẳng định 100% có phải Tài cướp ngân hàng hay không nhưng thượng tướng Nguyễn Văn Long đã rất quyết liệt, yêu cầu bắt bằng được nghi phạm đặc biệt nguy hiểm này”, đại tá Sơn kể.

Đại tá Sơn nhận định, vụ cướp chỉ là bề nổi của tảng băng chìm khi mà băng nhóm giang hồ này vẫn hoành hành. Bởi thế, lần lượt hàng chục đàn em của Tài “đen” sa lưới.

Nhận định cả Tài và Ân đều mang theo súng nên mỗi hành động của Ban chuyên án đều phải “cân não”. An toàn của lực lượng truy bắt, người dân và cả nghi phạm được đặt lên hàng đầu.

Tối 4/2, tại căn phòng trọ ở tỉnh Quảng Ngãi, Ân chui lủi, kiểm tra súng ống. Anh ta không hay biết lúc này xung quanh có cả trăm cảnh sát đang bao vây. Khi Ân vừa rời khỏi nhà, đang chạy xe máy trên đường thì bị nhiều người lạ khống chế sau câu nói: “Cảnh sát hình sự đây”.

Nghi phạm bị di lý về cơ quan công an ngay sau đó nhưng luôn quanh co, không thừa nhận hành vi. Đến gần sáng, anh ta mới thừa nhận và khai ra Tài.

Chiều 5/2, trung tướng Trần Ngọc Hà, đại tá Lê Khắc Sơn đã dẫn đầu tổ công tác vây bắt Tài “đen”. Lúc này, hắn ta đang một mình ẩn náu tại căn nhà trọ nằm biệt lập giữa rừng cà phê ở thôn 3, xã Chư Păh, tỉnh Gia Lai. Do Tài rất manh động, súng AK đã lên sẵn đạn nên ban chuyên án phải có nhiều kịch bản để đảm bảo an toàn.

Cảnh sát vừa khép chặt vòng vây, vừa bí mật tiếp cận và vận động gia đình cùng thuyết phục. Mục tiêu là không để Tài thoát ra ngoài gây ảnh hưởng đến người dân.

“Cuối cùng, sau 3 tiếng vây ráp, chúng tôi đã bắt giữ thành công Tài mà không tốn một viên đạn. Trước những chứng cứ không thể chối cãi, Tài nhận tội”, đại tá Sơn nói.

Khám xét nơi ở của Tài, công an thu giữ 4 khẩu súng ngắn, 45 viên đạn, 2 dùi cui điện, 107 triệu đồng tiền mặt, 2 nhẫn vàng cùng nhiều đồ vật, tài liệu liên quan. Tại chỗ ở của Ân, công an thu giữ một khẩu súng, nhiều đồ vật và 830 triệu đồng tiền mặt.

Theo Cục phó C02, áp lực khi phá vụ án này cực kỳ lớn. Không chỉ vì kẻ cướp liều lĩnh, tinh vi, mà còn áp lực từ phía dư luận. Mỗi một lời nói, bình luận của người dân đều tạo thêm một áp lực vô hình cho lực lượng phá án. Sau 18 ngày ròng rã ở Gia Lai, đại tá Sơn cùng ban chuyên án mới có thể “thở phào nhẹ nhõm” trở về nhà.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an, ngay sau đó đã có thư khen biểu dương thành tích xuất sắc này của C02, Cục cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Cục kỹ thuật nghiệp vụ, Cục an ninh mạng, Viện khoa học hình sự, Công an các tỉnh Gia Lai, Quảng Ngãi, TP HCM và một số đơn vị liên quan.

Quá khứ bất hảo của tướng cướp

Theo C02, Tài “đen” từng có ba tiền án về tội Cố ý gây thương tích. Tháng 5/2018, Tài cùng đàn em va chạm với một nhóm người khác tại quán bar trên địa bàn nên dùng súng AK và dao để giải quyết mâu thuẫn. Hậu quả khiến 2 người tử vong, 2 người bị thương nặng. Gây án xong, Tài bỏ trốn nên bị Công an tỉnh Kon Tum cũ phát lệnh truy nã về tội Giết người.

Một thời gian sau, khi vẫn đang trốn truy nã, Tài có dấu hiệu trở về hoạt động trên địa bàn tỉnh Kon Tum và Gia Lai cũ. Dưới chướng Tài là Ân và hàng chục đàn em cộm cán khác. Băng nhóm này bị tình nghi đã gây ra hàng loạt vụ gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích trên địa bàn.

Chúng còn ép nhiều nhà hàng, quán karaoke phải nộp tiền bảo kê. “Có kẻ buôn ma túy cũng bị Tài tìm đến tận nhà, dí súng vào đầu, yêu cầu phải nộp tiền để được bán hàng trên địa bàn. Đi đâu, Tài cũng cầm theo súng lên sẵn đạn để sẵn sàng chống trả”, trinh sát kể.

Hàng ngày, anh ta luôn “thoắt ẩn thoắt hiện”, hạn chế gặp mặt trực tiếp và tiếp xúc với người lạ. Để có tiền ăn tiêu và nuôi đàn em, Tài đã dùng mọi cách để bảo kê, cưỡng đọat tiền của nhà thầu xây dựng, quán bar, nhân viên quán hát, người nghiện. Ai chống đối, Tài vác súng đến tận nhà bắn thị uy.

Đại tá Sơn đánh giá, việc bắt giữ Tài và Ân không chỉ giải quyết được vụ cướp ngân hàng mà còn bóc gỡ được “tảng băng chìm” của băng nhóm tội phạm này. Hiện, ngoài hành vi cướp ngân hàng, công an cũng mở rộng điều tra hàng loạt dấu hiệu khác của ổ nhóm này như Cướp tài sản, Cưỡng đoạt tài sản, Tàng trữ vũ khí quân dụng, Hủy hoại tài sản.

Phạm Dự