Những đôi tay ‘quá tải’ ngày cuối năm

Gần 20h, bà Nguyễn Thị Duyên, 52 tuổi, tháo đôi găng tay cao su cho vào giỏ xách, dọn mấy chai lọ chuẩn bị rời căn chung cư trong khu đô thị phía Tây Hà Nội để về phòng trọ. Mười ngón tay bợt màu, ám mùi PVC sau gần 14 tiếng dọn dẹp, phần lớn thời gian tiếp xúc với nước và chất tẩy rửa. Có khách gọi đặt dọn nhà, bà từ chối.

“Cuộc thứ tư trong ngày đấy, giờ bao nhiêu khách vãng lai gọi đến đều không dám nhận, kín lịch từ rằm tháng chạp đến tận ngày về quê”, bà giải thích.

Ngày thường, bà Duyên sẽ chuyển lại khách mới cho đồng nghiệp còn trống lịch trong khu, nhưng giáp Tết ai cũng tất bật từ sáng tới tối mịt mới về. Hai tuần trước Tết là mùa cao điểm của những lao động chuyên dọn dẹp nhà cửa. Công việc thường bắt đầu lúc 7h và kết thúc vào 20h, nhiều hơn ngày thường 3-4 tiếng. Tiền công 100.000 đồng mỗi giờ, tăng 20.000 đồng so với ngày thường để bù đắp chi phí sinh hoạt đắt đỏ những ngày cuối năm.

Số giờ vệ sinh tùy thuộc vào độ rộng của căn chung cư, thường 2-3 tiếng, những hôm dọn biệt thự thường mất nửa buổi hoặc một ngày. Lâu nhất là lau dọn cửa kính vì hầu như khu chung cư hiện đại đều lắp loại vật liệu này. Người làm nghề sạch hay bẩn, cẩn thận hay cẩu thả “nhìn vào cửa kính là biết”. Trong căn hộ, bàn thờ là nơi duy nhất bà Duyên không đụng tay vào vì tâm linh dành gia chủ.

Hai năm làm nghề, bà Duyên có tệp khách cố định là các gia đình trong khu đô thị ở Tây Mỗ. Người này truyền số điện thoại, giới thiệu cho người kia nên không bao giờ hết việc. Những ngày giáp Tết bà làm thêm vài tiếng có thể bằng thu nhập một tháng trong thời điểm bình thường.

Công việc không nhàn nhưng chân tay luôn được vận động “chứ không đứng một chỗ, lặp lại những thao tác nhàm chán” như ngày còn làm công nhân điện tử trong KCN Đình Trám ở Bắc Ninh. Bà khi ấy chỉ quẩn quanh bên máy móc, dây chuyền, tăng ca đến tối mịt được khoảng chục triệu đồng mỗi tháng.

Công việc hiện tại cho bà Duyên thu nhập đều khoảng 15-17 triệu đồng mỗi tháng và gấp rưỡi vào cuối năm. Nơi làm gói gọn trong các căn hộ chung cư phía Tây Hà Nội, thời gian không gò bó, mệt thì nghỉ rồi hẹn với khách qua dọn sau.

Bữa trưa của người dọn dẹp thường là gói xôi tranh thủ trên ghế đá giữa các tòa nhà. Đôi lúc, bà gặp đồng nghiệp là những chị em làm cùng khu đô thị. Họ là những nông phụ từ quê lên, quá tuổi nhà máy nhưng cũng chưa hết tuổi lao động. Con cái đều đã có gia đình, bà Duyên muốn tự lo cho mình khi còn sức khỏe, tích cóp “đến năm 60 tuổi mới nghỉ”.

Giống bà Duyên, chị Thu Hà, chủ tiệm tóc ở Cầu Giấy, cũng luôn tay chân. Nhu cầu làm đẹp, sửa sang đón Tết tăng cao khiến chủ và nhân viên miệt mài từ 7h đến 22h mỗi ngày kể từ rằm tháng chạp. Trong khi những ngày thường, khoảng 19h là chị đóng cửa. Một số cửa hàng thậm chí nhận khách đến 12h đêm, chủ yếu cho những người đi làm về muộn và tranh thủ ban đêm để làm dịch vụ.

“Giáp Tết, bước chân vào quán thường chỉ khách quen có lịch hẹn từ trước, còn khách lạ gần như không nhận”, chị Hà giải thích. Với 15 tiếng mỗi ngày, chủ tiệm và một nhân viên phụ việc có thể tiếp nhận khoảng 10 khách làm tóc. Chi phí khoảng một triệu đồng cho tóc nhuộm và 1,5-1,7 triệu đồng cho uốn nhuộm trọn gói.

Hai thập niên làm nghề, bà chủ tiệm tóc nhận định khách năm nay chỉ làm dịch vụ cơ bản mà ít đầu tư thường xuyên như trước. Thời điểm làm đẹp cũng muộn hơn, tập trung hai tuần giáp Tết trong khi mọi năm từ cuối thu đầu đông. “Ai cũng nói buôn bán khó khăn, chi phí sinh hoạt tăng cao nên nhu cầu làm đẹp cũng tiết giảm”, chị kể, thêm rằng để giữ khách không tiệm nào dám tăng giá bất thường, thậm chí còn giảm 10-20% nếu làm dịch vụ trọn gói.

Cửa tiệm đóng lúc 22h hoặc muộn hơn khi vị khách cuối cùng rời đi, cũng là lúc hai cánh tay, đôi vai chị Hà mỏi nhừ. Đôi bàn tay sưng tấy, ửng đỏ vì hóa chất và vục trong nước cả ngày dù đeo găng. Chị dự định mở cửa đến chiều 29 tháng chạp, tranh thủ thêm thu nhập và chi thưởng cho nhân viên sau một năm cố gắng.

“Năm mới mong nhà nhà làm ăn phát đạt, khách có tiền tăng đi làm đẹp để thợ làm tóc luôn tay không nghỉ”, chị Hà ước ao.

Chung lịch nghỉ Tết với cả nước, bà Duyên sẽ đi làm hết 26 Tết rồi về quê, mùng 6 trở lại Thủ đô vì hôm sau đã có khách đặt lịch qua vệ sinh nhà cửa. “Cả năm đi dọn dẹp cho người, chỉ mấy ngày Tết mới chăm lo cho nhà mình nên phải về sớm với thăm ông bà tổ tiên”, bà nói về lý do không cố nhận việc đến ngày cuối cùng để kiếm thêm một khoản.

Hồng Chiêu