Những trụ cột giúp kinh tế Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng

Bước sang năm 2026, nền kinh tế Việt Nam được kỳ vọng bước vào giai đoạn chuyển mình rõ nét hơn, khi các cải cách thể chế, đầu tư hạ tầng và định hướng phát triển bền vững bắt đầu đi vào thực chất.

Những góc nhìn từ chuyên gia và doanh nghiệp cho thấy bức tranh kinh tế năm 2026 vừa mở ra nhiều cơ hội mới, vừa đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn về tầm nhìn, năng lực và khả năng thích ứng.

Xanh, số và hạ tầng là nền móng cho tăng trưởng dài hạn

Nhìn lại năm 2025, ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần SHINEC, cho rằng bức tranh kinh tế có thể được khái quát bằng 3 từ khóa: Xanh, số và hoàn thiện hạ tầng. Đây là giai đoạn Việt Nam tập trung chuẩn bị các nền tảng quan trọng, từ chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh đến đầu tư mạnh cho hạ tầng cơ sở.

Bước sang năm 2026, theo ông Điệp, các từ khóa chủ đạo sẽ là tầm nhìn, phát triển và quan hệ kinh tế quốc tế. Trong đó, yếu tố tầm nhìn dài hạn đóng vai trò quyết định.

Ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần SHINEC (Ảnh: Hải Long).

Ông kỳ vọng Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp cần định hình rõ con đường phát triển đến năm 2050, gắn với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) – một cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam.

Theo ông Điệp, mục tiêu Net Zero không chỉ là yêu cầu môi trường, mà còn mở ra một không gian giá trị mới cho nền kinh tế. Doanh nghiệp buộc phải chuyển đổi mô hình theo hướng phát triển bền vững, giảm phát thải carbon và tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái kinh tế môi trường.

“Đây chính là giá trị mới mà doanh nghiệp có thể đóng góp cho nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới”, ông nhấn mạnh.

Về động lực tăng trưởng năm 2026, ông Điệp cho rằng sự thay đổi thể chế theo hướng thông thoáng, cùng với việc giảm chi phí logistics và đẩy mạnh đầu tư hạ tầng lớn sẽ tạo cú hích quan trọng. Việc đầu tư đồng bộ vào các hệ thống hạ tầng then chốt như khu công nghiệp, cảng biển và năng lượng không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp, mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh tổng thể của nền kinh tế.

Hiện thực hóa mục tiêu, phát triển bao trùm

Theo ông Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, năm 2026 đánh dấu giai đoạn chuyển từ chuẩn bị sang hiện thực hóa các mục tiêu phát triển, đồng thời đặt trọng tâm vào nguyên tắc phát triển bao trùm, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình kinh tế – xã hội.

Nhận định về triển vọng năm 2026, ông Dũng bày tỏ kỳ vọng nền kinh tế sẽ có những bứt phá rõ nét khi hàng loạt dự án hạ tầng lớn được đầu tư đồng bộ và bắt đầu phát huy hiệu quả. Các công trình trọng điểm như sân bay Long Thành, hệ thống đường cao tốc, cảng biển cùng nhiều dự án mới được kỳ vọng sẽ hình thành một mạng lưới logistics hiện đại, thông minh và hiệu quả hơn.

Theo ông Dũng, hệ thống logistics được nâng cấp không chỉ giúp giảm chi phí, nâng cao năng suất, mà còn mở rộng dư địa tăng trưởng và cải thiện năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Ông Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội (Ảnh: Hải Long).

Về các động lực tăng trưởng chủ chốt năm 2026, ông Dũng cho rằng xuất khẩu vẫn giữ vai trò hàng đầu đối với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam. Bên cạnh đó, đầu tư công được xác định là động lực quan trọng thứ hai, vừa tạo nền tảng hạ tầng cho phát triển dài hạn, vừa có tác động lan tỏa mạnh mẽ trong ngắn và trung hạn.

Việc đồng loạt khởi công nhiều dự án lớn, đặc biệt vào ngày 19/12, thể hiện rõ quyết tâm của Chính phủ trong việc phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công.

Động lực tiếp theo đến từ tiêu dùng trong nước. Theo ông Dũng, tăng trưởng không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố vật chất, mà còn gắn chặt với niềm tin và tâm lý xã hội. Khi người dân tin tưởng vào triển vọng phát triển và sẵn sàng chi tiêu, tiêu dùng nội địa sẽ trở thành lực đẩy quan trọng giúp duy trì đà tăng trưởng bền vững.

Chính sách và cạnh tranh sẽ định hình thị trường mới

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Hữu Phước Nguyên, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Selex Motors, cho rằng chặng đường năm 2025 của doanh nghiệp có thể gói gọn trong 3 từ: thách thức, kỷ nguyên mới và chuẩn bị. Đây là giai đoạn doanh nghiệp phải thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của thị trường và chính sách.

Bước sang năm 2026, các từ khóa được ông Nguyên xác định là cơ hội, chính sách và bứt phá. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, đặc biệt khi các doanh nghiệp nước ngoài gia nhập thị trường xe điện nhờ các chính sách khuyến khích chuyển đổi xanh.

Ông Nguyễn Hữu Phước Nguyên, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Selex Motors (Ảnh: Hải Long).

Theo ông Nguyên, thách thức lớn nhất là làm sao huy động đủ nguồn vốn, chuẩn bị nguồn lực và chuyển mình đủ nhanh để cạnh tranh sòng phẳng.

Trong hệ sinh thái giao thông bền vững tại Việt Nam, ông Nguyên nhấn mạnh Selex Motors là doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực xe máy điện, đặc biệt với mô hình đổi pin chia sẻ do doanh nghiệp tự nghiên cứu và phát triển. Doanh nghiệp kỳ vọng sẽ tăng trưởng mạnh trong thời gian tới, đồng thời hợp tác với các doanh nghiệp trong nước để cùng xây dựng thị trường xe máy điện phát triển lành mạnh.

Về động lực tăng trưởng năm 2026, ông Nguyên cho rằng chính sách là yếu tố quan trọng nhất, khi Chính phủ và các địa phương đang thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi sang xe máy điện. Cùng với đó là sự chuẩn bị của doanh nghiệp và sự thay đổi tích cực trong nhận thức của người tiêu dùng, những yếu tố được kỳ vọng sẽ tạo nên một thị trường năng động và nhiều dư địa tăng trưởng trong giai đoạn tới.

Động lực tăng trưởng từ sự nhất quán chính sách

Theo ông Nguyễn Hưng – Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) – dù khó gói gọn trong 3 từ khóa, nhưng năm 2025 có thể được xem là năm vượt khó thành công, đồng thời mở ra giai đoạn bứt tốc của nền kinh tế.

Ông cho rằng, sau thời gian đối mặt với nhiều thách thức, nền kinh tế Việt Nam đang dần tích lũy đủ các điều kiện thuận lợi để vươn lên mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới. “Đây là thời điểm chúng ta bắt đầu có được những lợi thế nhất định, tạo nền tảng cho tăng trưởng”, ông nhận định.

Ông Nguyễn Hưng – Tổng giám đốc TPBank (Ảnh: Thành Đông).

Phân tích các động lực chủ chốt, ông Nguyễn Hưng nhấn mạnh, trước hết là quyết tâm rất rõ ràng của Đảng và Nhà nước trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, thể hiện qua các chủ trương, chính sách điều hành nhất quán và định hướng dài hạn.

Bên cạnh đó, năng lực và mức độ sẵn sàng của cộng đồng doanh nghiệp trong nước cũng được cải thiện đáng kể, trong khi hợp tác quốc tế ngày càng đi vào chiều sâu, giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế toàn cầu.

Một yếu tố thuận lợi khác, theo ông Hưng, là căng thẳng thương mại toàn cầu có xu hướng hạ nhiệt so với giai đoạn trước, qua đó tạo môi trường ổn định hơn cho hoạt động sản xuất – kinh doanh và xuất khẩu.

“Khi các rủi ro bên ngoài giảm dần, dư địa thuận lợi cho kinh tế trong nước phát triển sẽ rõ nét hơn”, lãnh đạo TPBank đánh giá.