Nỗi đau của người mua vàng bằng giấy hẹn

Biến động giá vàng trong khoảng 1 tuần trở lại đây đã khiến không ít người rơi vào cảnh “vô tình đu đỉnh”.

Đơn cử như hôm nay (23/3), giá vàng SJC được nhiều thương hiệu lớn như Phú Quý, Bảo Tín Mạnh Hải, Bảo Tín Minh Châu niêm yết ở mức 164 triệu đồng/lượng (mua vào), và 167 triệu đồng/lượng (bán ra).

So với ngày này tuần trước – Thứ Hai (16/3): Giá vàng miếng SJC chốt phiên ở mức 180,1 triệu đồng/lượng (mua vào) và 183,1 triệu đồng/lượng (bán ra). Như vậy chỉ trong 7 ngày, giá vàng miếng SJC đã giảm 16,1 triệu đồng ở chiều bán ra.

Trong bối cảnh này, những người “mua vàng bằng giấy hẹn” bỗng rơi vào tình cảnh dở khóc, dở cười.

“Vô tình đu đỉnh” khi mua vàng

Gần đây trên MXH Threads, không ít người chia sẻ về tình cảnh “không biết nên vui hay buồn” khi cầm vàng trong tay. Lý do rất đơn giản: Lúc đi mua thì nhận giấy hẹn, tới ngày đi nhận vàng thì giá vàng đã giảm kha khá so với thời điểm mua. Thế là thành ra “vô tình đu đỉnh”.

Giống như trường hợp này: Mua 5 chỉ vàng khi giá vàng ở mức 18,1 triệu đồng 1 chỉ. Ngày đi lấy vàng, giá vàng là 16,9 triệu đồng 1 chỉ. Tính ra “lỗ” chẵn 6 triệu.

Phía dưới bài đăng, có người động viên “còn giữ vàng chưa bán thì lãi lỗ cũng chỉ là tượng trưng”, có người cũng bày tỏ tình cảnh vô tình “đu đỉnh”.

“Thì vẫn biết mua vàng tích lũy là phải giữ lâu, biến động giá ngắn hạn không nên quan tâm nhưng vô tình đu đỉnh vẫn cứ buồn chứ” – Một người bình luận.

“Sau nhiều lần vô tình đu đỉnh thì giờ em cũng học được cách mặc kệ rồi. Một phần vì mình mua để tích sản chứ cũng không định bán chốt lời, một phần vì giá vàng giảm cũng chưa chắc mình mua được lúc đấy tại đông ấy. Phiên phiến đi thôi mọi người, cho đỡ buồn” – Một người bộc bạch.

“Năm ngoái mình cũng có lúc như thế này. Đợt tháng 10/2025, mình mua 1 cây vàng, cũng chỉ cầm giấy hẹn, đến ngày đi nhận vàng thì lỗ 9 triệu nhưng mình vẫn giữ chứ chẳng bán. 2-3 tháng sau là tầm tháng 1/2026 giá vàng tăng, thế là lại thành lãi gần 30 triệu 1 cây. Tính toán lãi lỗ cho vui thôi chứ còn giữ vàng thì chẳng lo” – Một người chia sẻ.

3 sai lầm cần tránh tuyệt đối khi mua vàng

1. Mua vàng theo cảm xúc, phụ thuộc vào tâm lý đám đông

Sai lầm phổ biến nhất khi mua vàng nói riêng, đầu tư nói chung là quyết định dựa trên cảm xúc thay vì kế hoạch. Khi giá vàng có biến động, nhiều người dễ rơi vào tâm lý “sợ bỏ lỡ” và vội vàng xuống tiền. Ngược lại, khi thị trường điều chỉnh, lại hoang mang, muốn bán ra cho đỡ lỗ.

Vấn đề nằm ở chỗ: Đám đông thường hành động theo ngắn hạn, còn đầu tư hiệu quả cần góc nhìn dài hơn. Nếu không xác định rõ mục tiêu của mình, bạn rất dễ mua ở vùng giá cao và bán ở vùng giá thấp.

Thế nên cách đơn giản để tránh sai lầm này là đặt ra nguyên tắc trước khi mua: mua vì mục tiêu gì, nắm giữ bao lâu, mức giá nào thì tiếp tục mua thêm hoặc dừng lại. Khi đã có tiêu chí của riêng mình, các quyết định cũng bớt cảm tính, bớt sai số hơn.

2. Dồn toàn bộ ngân sách vào vàng

Vàng là kênh tích lũy tốt, nhưng không phải “tấm vé an toàn tuyệt đối” cho mọi hoàn cảnh. Việc dồn hết tiền vào vàng (hoặc bất kỳ kênh nào) khiến bạn mất đi sự linh hoạt tài chính.

Thực tế, mỗi loại tài sản có vai trò khác nhau: vàng thiên về giữ giá trị, tiền mặt giúp linh hoạt chi tiêu, còn các kênh khác có thể mang lại tăng trưởng. Khi dồn hết ngân sách vào 1 kênh duy nhất, bạn có thể gặp khó khi cần tiền gấp, hoặc bỏ lỡ cơ hội ở những kênh khác phù hợp hơn với từng giai đoạn.

Cách tiếp cận hợp lý là đa dạng danh mục: một phần cho tích lũy an toàn như vàng, một phần dự phòng, phần còn lại cân nhắc các kênh khác tùy khẩu vị rủi ro. Không cần phức tạp, chỉ cần nhớ “đừng bỏ hết trứng vào một giỏ” là được.

3. Không tính đến chi phí và tính thanh khoản

Nhiều người mua vàng chỉ nhìn vào giá niêm yết mà quên mất các yếu tố đi kèm như chênh lệch mua – bán, phí gia công (với vàng trang sức), hay độ dễ dàng khi bán lại. Ví dụ, bạn mua vàng ở mức giá A nhưng khi bán, giá thu mua có thể thấp hơn đáng kể, chưa kể có thời điểm thị trường biến động khiến việc bán không thuận lợi như kỳ vọng.

Điều này không có nghĩa là vàng kém hiệu quả, mà là bạn cần hiểu rõ “luật chơi” trước khi tham gia. Một quyết định đầu tư tốt không chỉ nằm ở việc mua đúng, mà còn ở khả năng bán ra hợp lý. Vì vậy, trước khi mua, hãy tự hỏi: nếu cần bán trong 1-3 tháng tới, mình có chịu được mức chênh lệch này không? Nếu câu trả lời là chưa rõ, hãy dành thêm thời gian tìm hiểu. Sự chủ động này giúp bạn tránh những bất ngờ không đáng có và giữ được sự bình tĩnh khi thị trường biến động.