Lăng vua Tự Đức (Khiêm Lăng), thời điểm mới hạ giải, trùng tu. Công trình được xây dựng trong thời gian 1864-1867, nằm tại làng Dương Xuân Thượng, phường Thủy Xuân, thành phố Huế. Đây được đánh giá là một trong những lăng mộ tiêu biểu, đẹp nhất Triều Nguyễn. Khu lăng mộ có diện tích khoảng 12ha, thời điểm nguyên vẹn, toàn bộ khu lăng có hơn 50 công trình kiến trúc lớn nhỏ.
Sau hơn 160 năm tồn tại, nhiều hạng mục công trình ở lăng Tự Đức đã xuống cấp trầm trọng. Năm 2015, có 6 hạng mục tại đây đã được trùng tu, bảo quản, với tổng kinh phí hơn 100 tỷ đồng.
Tháng 4/2024, dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lăng vua Tự Đức (phần còn lại) được khởi công với tổng mức đầu tư hơn 99 tỷ đồng, gồm nhiều hạng mục, trong đó quan trọng nhất là việc trùng tu 3 công trình tại khu vực thờ phụng là điện Hòa Khiêm, Minh Khiêm Đường, điện Ôn Khiêm.
Lăng vua Tự Đức trước và sau khi dự án bảo quản, tu bổ và phục hồi được triển khai. Sau 2 năm trùng tu, tôn tạo, đến nay các công trình kiến trúc tại lăng vua Tự Đức đã có một diện mạo mới nhưng vẫn bảo đảm yếu tố gốc của di tích.
Hiện trạng Minh Khiêm Đường (mái xanh xám), nhà hát cổ và duy nhất được xây trong các khu lăng mộ vua Nguyễn. Ông Hồ Hữu Hành, Giám đốc Công ty tu bổ di tích Huế (nhà thầu thi công) cho biết đến nay nhà hát cổ đã cơ bản hoàn thành trùng tu.
Các điện Hòa Khiêm (bên trái) đã hoàn thành khoảng 90% khối lượng trùng tu; Ôn Khiêm (vị trí đất đang trống màu trắng) cũng đã xong việc gia công gỗ, sắp tới sẽ dựng và lợp mái, trang trí các hạng mục. Riêng điện Lương Khiêm (bên phải) không nằm trong diện trùng tu đợt này.
Bên trong Minh Khiêm Đường trước và sau khi trùng tu, hướng đối diện với vị trí đặt “ngự tọa” – nơi vua ngồi xem hát.
Nơi vua Tự Đức thường ngồi xem hát trước và sau khi bảo quản, tu bổ. Thời điểm chưa trùng tu có thể thấy rõ công trình xuống cấp, nền trời xanh màu sơn không mịn, láng bóng như hiện tại và được chống đỡ tạm bằng 2 cột sắt ở giữa.
Theo các nhà nghiên cứu, Minh Khiêm Đường là nơi biểu diễn tuồng hát đặc sắc do chính vua Tự Đức cùng các danh nho trong triều biên soạn và chỉnh lý. Trong bài Khiêm Cung Ký, vua Tự Đức đã viết: “Minh Khiêm Đường bị lâm hạnh tấu nhạc dã” (Minh Khiêm Đường được làm sẵn để khi vua lên chơi thì nghe trình tấu âm nhạc).
Sau trùng tu, công trình được bổ sung thêm đèn chiếu sáng nghệ thuật, hệ thống phòng cháy chữa cháy.
Các nhà nghiên cứu lịch sử sân khấu đánh giá Minh Khiêm Đường là một trong những nhà hát xưa nhất của Việt Nam vẫn còn tương đối đầy đủ hình dạng, các đường nét chủ yếu của nguyên bản. Đây là nhà hát có giá trị đặc sắc trong nghệ thuật kiến trúc, cách trang trí, mang giá trị cao về mặt lịch sử, văn hóa và nghệ thuật.
Đội ngũ thợ lành nghề, nghệ nhân đang nỗ lực hoàn thành những công việc cuối trong bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích Minh Khiêm Đường.
Du khách tạm thời chưa được tham quan bên trong nhà hát cổ khi công trình đang trùng tu.
Điện Hòa Khiêm, nơi đặt án thờ vua Tự Đức đang được quây kín để phục vụ công tác trùng tu, tôn tạo.
Theo ông Hồ Hữu Hành, lực lượng thi công đang gấp rút làm việc, phấn đấu bàn giao các công trình, hoàn thành dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lăng vua Tự Đức vào cuối năm, sớm hơn 1 năm so với hồ sơ thiết kế được phê duyệt.
Máng xối nước mưa trên mái điện Hòa Khiêm được tạo hình khá đặc biệt.
Trong thời gian điện Hòa Khiêm trùng tu, án thờ vua Tự Đức được di dời về đặt tại Lễ Khiêm Vu (nơi trước đây dành cho các quan văn võ theo hầu nghỉ ngơi).
Hệ thống tường thành bao quanh lăng vua Tự Đức cũng được bảo quản, phục hồi và tôn tạo sau nhiều năm xuống cấp.
Vị trí lăng vua Tự Đức trên bản đồ (Ảnh: Google Maps).
Nguồn: https://dantri.com.vn/du-lich/noi-vua-tu-duc-thuong-den-xem-hat-va-yen-nghi-luc-qua-doi-20260321132906824.htm
