NSƯT Kim Oanh là gương mặt quen thuộc của phim truyền hình phía Bắc. Chị từng tham gia nhiều tác phẩm nổi tiếng như: Những ngọn nến trong đêm, Sóng ở đáy sông, Ma làng, Cầu vồng tình yêu, Đừng bắt em phải quên… Nữ nghệ sĩ cũng gây ấn tượng ở lĩnh vực điện ảnh qua bộ phim Người vợ cuối cùng của đạo diễn Victor Vũ.
Kim Oanh từng thừa nhận rằng, chị thường được các đạo diễn giao cho những vai phản diện bởi gương mặt sắc sảo.
Không chỉ ghi dấu ấn trên màn ảnh, Kim Oanh còn được biết đến với vai trò biên tập viên, đạo diễn sân khấu tại VTV (Đài Truyền hình Việt Nam). Gần 20 năm gắn bó với nhà đài, chị đã thực hiện nhiều tác phẩm chất lượng và giành được không ít giải thưởng tại các kỳ liên hoan truyền hình.
Trò chuyện với phóng viên Dân trí, Kim Oanh lần đầu trải lòng về hành trình làm nghề tại VTV, quan điểm trước những áp lực và vấn đề thu nhập. Nữ diễn viên cũng chia sẻ về cuộc sống riêng cũng như chuyện tình cảm của mình.
“Tôi đang hân hoan với chặng đường mới tại VTV5”
Ở tuổi U50, việc bắt đầu lại trong một môi trường mới như VTV5 có khiến NSƯT Kim Oanh gặp nhiều khó khăn?
– Ngược lại, tôi có cảm giác như mình được “đổi vận”.
Ở phòng mới, năng lượng của các bạn trẻ ào ạt đổ sang tôi, thích lắm. Các anh lãnh đạo vẫn cho tôi tự viết format, tự đạo diễn và biên tập, nghĩa là tôi vẫn được làm đúng công việc sáng tạo của mình.
Làm về văn hóa đồng bào dân tộc là một kho tàng khổng lồ. Ở đó, tôi không bị bó hẹp, không bị trùng màu với ai. Bản thân được mở mang đầu óc, nghiên cứu sâu những lĩnh vực trước đây mình chưa từng chạm tới.
Đây là cơ hội để tôi làm việc ngoài sự hiểu biết cũ của mình, được đào sâu vào những giá trị mới. Tôi cảm giác như mình đang bắt đầu một chu kỳ 20 năm rực rỡ khác.
Tôi đang rất hân hoan với chặng đường mới này tại VTV5.
NSƯT Kim Oanh trong cuộc trò chuyện với phóng viên Dân trí.
Diễn viên, giảng viên, đạo diễn rồi BTV truyền hình… Kim Oanh có tham lam quá không?
– Không! Tôi thấy mình có sức khỏe. Không có sức khỏe chẳng làm được gì bạn ạ! Mọi người vẫn bảo với nhau nào là tình yêu, đam mê công việc… Nhưng bạn có thông minh, có diễn hay thế nào mà không có sức khỏe cũng chẳng phát huy được sự thông minh và cái hay đó của mình.
Nhìn sang những đồng nghiệp cùng thời, nhiều người đã có chức vụ cao. Chị nghĩ sao khi có ý kiến cho rằng, Kim Oanh dù tài năng vẫn chưa có một “vị trí” nhất định?
– Tôi có vị trí trong lòng khán giả, đó mới là đích đến của tôi. Tôi chọn làm nghệ sĩ giỏi nhưng là một nhân viên bình thường…
Bản thân không có ý định phấn đấu làm quản lý vì tôi biết mình không giỏi việc đó. Nếu tôi cố quá thì sẽ trở thành một quan chức tồi, vừa phí đi một nghệ sĩ giỏi chuyên môn, vừa làm kéo tụt đời sống xã hội xuống vì sự kém cỏi của mình.
Tôi thích giỏi việc gì thì làm tốt việc đấy, thà làm một nhân viên xuất sắc, sống hoan hỉ, còn hơn làm sếp mà dốt để người ta mắng (cười).
Tôi có vị trí trong lòng khán giả, đó mới là đích đến của tôi”.
Gắn bó với VTV gần 20 năm, trong một môi trường đặc thù về cơ chế và cường độ lao động cao, có bao giờ chị cảm thấy áp lực hay băn khoăn trước những khó khăn của nghề?
– Tôi là người luôn tạo niềm vui khi làm việc nên không bao giờ nghĩ nhiều đến thời gian hay áp lực. Tôi nghĩ, nếu được làm công việc mình yêu thích thì mọi vấn đề đều trở nên nhẹ tựa lông hồng, không mệt hay vất vả.
Gần 20 năm công tác tại VTV, tôi luôn làm việc với 200% sức lực của mình, nhiều khi như kiểu “nhập đồng”.
Có những lúc chúng tôi còn đùa nhau: “Cô về, cô về”. Tôi vốn là người cầu toàn nên trong công việc, luôn muốn những gì mình làm phải có sự khác biệt, không cần đặc biệt, nhưng nhất định phải chỉn chu.
Còn chuyện áp lực hay thu nhập, tôi nghĩ có công việc nào không áp lực đâu. Khi cảm thấy không thỏa mãn về bất cứ điều gì, mỗi người đều có quyền lựa chọn ra đi.
VTV là cơ quan Nhà nước nên chỉ có thể trả lương theo đúng quy định, phù hợp với định mức của từng phòng ban. Mong muốn của con người thì vô cùng, không biết bao nhiêu là đủ.
Nói thật, lương của tôi tại Ban Văn nghệ có thời điểm cũng chỉ 5 triệu đồng và sau gần 20 năm mới gần… gấp đôi.
Tôi nói điều này chắc sẽ có người “ném đá”, nhưng bản thân quan niệm, không phải đam mê nào cũng ra tiền. Đặc biệt nghề làm nghệ thuật trên truyền hình như tôi là minh chứng cho điều đó.
Với tôi, “cơm ăn 1 bữa, quần áo mặc nửa ngày”, không phải vội vã chạy theo điều gì, cuộc sống cứ trôi, được làm nghề mình yêu, cảm thấy vui với niềm đam mê của mình, như thế là đủ rồi (cười).
Kim Oanh chia sẻ rằng, gần 20 năm công tác tại VTV, chị luôn làm việc với 200% sức lực của mình, nhiều khi như kiểu “nhập đồng”.
“Không bao giờ để mình trở thành người làm nghề mờ nhạt”
Một người nghệ sĩ vốn có cá tính mạnh và sắc sảo như Kim Oanh, khi làm việc trong một môi trường chính thống và có nhiều quy chuẩn như VTV, có khi nào chị cảm thấy không gian sáng tạo của mình chưa đủ để “vẫy vùng”?
– Có những khoảnh khắc tôi không tránh khỏi cảm giác trăn trở, thậm chí là hẫng hụt. Tôi từng dồn hết tâm huyết vào một tác phẩm về đề tài nhà báo, trong đó có những phân đoạn đối thoại rất gai góc, mang tính dự báo cao về thời cuộc.
Tuy nhiên, để đảm bảo sự hài hòa với dòng chảy chung của một tờ báo lớn, những chi tiết “đắt” nhất đó đôi khi phải điều chỉnh hoặc gia giảm lại.
Dù tác phẩm sau đó vẫn được ghi nhận bằng Huy chương vàng Liên hoan Truyền hình toàn quốc, nhưng với tư cách là người sáng tạo, tôi vẫn thấy tiếc nuối cho những “góc cạnh” bị mài phẳng đi.
Đó là sự xung đột thường trực giữa một tâm hồn nghệ sĩ muốn bứt phá và những khuôn khổ mang tính chuẩn mực.
Nhưng cũng chính từ đó, tôi học được cách khẳng định bản sắc trong mọi hoàn cảnh.
Tôi luôn tự hào rằng, dù ở trong bất cứ khuôn khổ nào, sản phẩm của Kim Oanh vẫn phải đạt tiêu chuẩn cao nhất, không bao giờ để mình trở thành một người làm nghề mờ nhạt.
NSƯT Kim Oanh: “Tôi không bao giờ để mình trở thành một người làm nghề mờ nhạt”.
Chuyện đãi ngộ cho nghệ sĩ tại các cơ quan chính thống luôn là một đề tài trăn trở. Với một nghệ sĩ có sức cống hiến như chị, đôi khi con số thù lao thực tế dường như chỉ mang tính tượng trưng so với những gì Kim Oanh đã bỏ ra?
– Tôi nghĩ đây là thực tế khách quan mà những người làm nghề trong môi trường này đều thấu hiểu và chia sẻ.
Trong bối cảnh chung của nền kinh tế, đôi khi nguồn lực nhà nước chưa thể khỏa lấp hết được sức lao động đặc thù của người nghệ sĩ hay nhà báo – vốn là những công việc đòi hỏi sự tiêu tốn năng lượng gấp nhiều lần bình thường.
Điều tôi băn khoăn hơn không hẳn là con số, mà là làm sao để xây dựng được một cơ chế đánh giá giúp những người làm chuyên môn giỏi cảm thấy thực sự được ghi nhận xứng đáng.
Hiện tại, có một thực tế là để đảm bảo cuộc sống tốt hơn, nhiều người giỏi chuyên môn thường có xu hướng chuyển sang công tác quản lý.
Khi đó, chúng ta vô tình mất đi những bàn tay tài hoa trực tiếp nhào nặn sản phẩm. Đó là một sự lựa chọn mang tính thực tế, nhưng dưới góc độ làm nghề, nó để lại những khoảng trống đáng tiếc cho chất lượng chuyên môn.
NSƯT Kim Oanh được biết đến với nhiều vai trò: Diễn viên phim truyền hình và điện ảnh, đạo diễn sân khấu, BTV truyền hình.
Chị có lo ngại rằng việc vắng bóng các chuyên gia gạo cội trong khâu sản xuất trực tiếp sẽ tạo ra một khoảng cách về trải nghiệm giữa truyền hình và khán giả hiện đại?
– Chắc chắn là có. Các bạn trẻ hiện nay rất năng động và nhạy bén, đó là luồng gió mới rất cần thiết. Tuy nhiên, chiều sâu của một tác phẩm truyền hình lại cần sự tích lũy và vốn sống của những người đi trước.
Nếu thiếu đi sự đồng hành của những người giàu kinh nghiệm, tác phẩm đôi khi dễ rơi vào cảm giác bề nổi. Để giữ chân được người xem, sản phẩm của mình phải thực sự có sức nặng.
Và muốn có sức nặng đó, chúng ta cần tạo ra một môi trường mà ở đó, những người giỏi chuyên môn được trân trọng và yên tâm cống hiến trọn đời với nghề, thay vì phải trăn trở về những ngã rẽ khác.
Diễn viên là nghề chị đam mê, BTV truyền hình cũng yêu thích. Vậy Kim Oanh sắp xếp thời gian và công việc như thế nào để những người thân không cảm thấy thiếu vắng tình cảm của mình?
– Câu hỏi này khó nhỉ? Thú thực, tôi cũng không rõ những người thân có cảm thấy thiếu vắng tình cảm của mình hay không nữa.
Bản thân luôn cố gắng sắp xếp thời gian sao cho mình không quá mệt mỏi mà vẫn được thỏa sức làm những công việc yêu thích.
Có lẽ, ở một khía cạnh nào đó, Kim Oanh là người hơi thiếu sót, bởi tôi chưa bao giờ thực sự ngồi lại để tự hỏi xem người thân của mình cảm thấy thế nào?
Bạn đã đặt câu hỏi và sau hôm nay chắc tôi sẽ phải nghĩ nhiều về chuyện này hơn. Tôi nên tìm cách để trả lời cho điều đó thôi.
Sắc vóc xinh đẹp, trẻ trung của NSƯT Kim Oanh thời điểm hiện tại.
Hạnh phúc là sống một cách tự do nhất
Người ta đồn Kim Oanh là “phú bà”, đại gia vì thấy chị tiêu tiền không cần nghĩ?
– Mọi người yêu quý nên gọi vậy thôi. Tôi không giàu kiểu đại gia nhưng biết cách sống thoải mái (cười).
Bố mẹ đều có lương hưu, không cần tôi chu cấp. Tôi độc thân, làm bao nhiêu, chi tiêu hết cho bản thân nên mọi người nhìn vào thấy sang. Như đã chia sẻ, lương tôi thấp lắm.
Tôi phải “tay năm, tay mười”, làm thêm bên ngoài để nuôi đam mê đó chứ!
Chị nói mình “tay năm, tay mười” để nuôi đam mê nghệ thuật, cụ thể như thế nào?
– Khi còn trẻ, tôi cũng biết tiết kiệm, tiền chỉ biết gửi ngân hàng như bố mẹ.
Sau này tôi nhận ra tiền phải đẻ ra tiền. Tôi theo bạn bè đầu tư đất. Mảnh to thì góp mua chung, mảnh nhỏ thì mua riêng. May mắn là tôi gặp được những người bạn giỏi, tử tế, họ rủ mình làm và không bao giờ “bùng”.
Hiện tại, tôi có vài mảnh đất nhỏ xinh ở biển, tích lũy để sau này về hưu có tiền tiêu. Người ta có chồng, có con để dựa vào khi già, còn tôi chỉ có thể “dựa vào đất” thôi (cười lớn).
Kim Oanh: “Khi mình bớt để tâm, bớt phân tích, bớt soi chiếu, thì mọi thứ tự nhiên trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều”.
Ở tuổi U50 nhưng vẫn nhiệt thành với công việc, đó có phải là cách Kim Oanh né tránh sự cô đơn? Chị định nghĩa thế nào về hạnh phúc ở hiện tại?
– Tôi quên cảm giác có người đàn ông bên cạnh rồi, vì bây giờ, tôi yêu bản thân quá.
Nếu tình yêu đến, tôi vui vẻ đón nhận. Nếu không có thì thôi, dứt khoát không đi tìm. Giả sử có duyên nhưng muộn màng quá, khi gặp đối phương, tôi sẽ “đạp” anh một cái và nói: “Sao ở đâu bây giờ mới xuất hiện, để em phải đợi dài cổ!”.
Nhưng giờ… ngứa chân lắm mà chưa gặp được ai để “đạp” (cười).
Tôi có những người bạn thân thiết, gặp cú sốc thì có người nghe, muốn đi chơi thì nhấc máy lên là có người đi cùng. Hạnh phúc là khi được làm việc mình giỏi, tiêu tiền mình làm ra và sống một cách tự do nhất.
Chị đã chuẩn bị gì cho một tuổi già “độc thân vui vẻ”? Chị có định vào viện dưỡng lão?
– Tôi phải mở viện dưỡng lão rồi mời bạn bè đến ở cùng chứ, tội gì phải vào viện của người khác. Tôi ham vui mà (cười).
Nếu có điều kiện, tôi sẽ mua một mảnh đất thật to, rủ mấy đứa bạn độc thân về ở chung. Còn nếu không, thì mỗi đứa mua một căn hộ trong cùng một tòa nhà, ở gần nhau cho vui.
Với tôi, chỉ cần có đủ tiền để tiêu và có những người bạn giỏi giang, tốt bụng ở bên cạnh là đủ. Tôi phát hiện ra rồi: Không có tiền mới thật sự nguy hiểm, còn không có đàn ông bên cạnh vẫn… ổn mà.
Nhìn Kim Oanh lúc nào cũng phơi phới, dường như rất ít khi để những chuyện buồn hay điều không như mong muốn trong cuộc sống chi phối. Có phải đó là bí quyết giúp chị giữ được nguồn năng lượng tích cực?
– Với những tin đồn hay cú sốc thất thiệt, tôi chọn cách từ chối tiếp nhận, không để chúng vào đầu, đỡ phải nghĩ ngợi.
Nói vui là tôi đang học cách “sống vô tri” đi một chút. Khi mình bớt để tâm, bớt phân tích, bớt soi chiếu, thì mọi thứ tự nhiên trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Cảm ơn NSƯT Kim Oanh vì những chia sẻ!
Nguồn: https://dantri.com.vn/giai-tri/nsut-kim-oanh-toi-quen-cam-giac-co-nguoi-dan-ong-ben-canh-roi-20260120162001420.htm
