Nữ tiến sĩ “đi đến đâu rinh giải tới đó”

Gương mặt của những giải thưởng

Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Đại học Stanford (Mỹ), TS Hà Thị Thanh Hương (SN 1989) lựa chọn trở về Việt Nam công tác. Hiện nay, chị là Trưởng bộ môn Kỹ thuật mô và Y học tái tạo, Trưởng Phòng thí nghiệm Sức khỏe Não bộ, Trường Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TPHCM).

PGS.TS Hà Thị Thanh Hương (Ảnh: N.N).

Trong suốt quá trình học tập và làm việc, PGS.TS Hà Thị Thanh Hương được nhiều người nhắc đến như một nhà khoa học “đi đến đâu rinh giải đến đó”.

Ngay từ thời là sinh viên ngành Công nghệ sinh học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), chị đã nhận được nhiều học bổng như Lawrence S.Ting (Quỹ học bổng cộng đồng Đinh Thiện Lý), học bổng Odon Vallet (Quỹ học bổng của Giáo sư Odon Vallet) và đạt danh hiệu Sinh viên 5 tốt TPHCM.

Sau khi tốt nghiệp thủ khoa đại học, chị làm trợ lý nghiên cứu tại Trung tâm nghiên cứu lâm sàng của Đại học Oxford nhằm tích lũy kinh nghiệm làm việc trong môi trường quốc tế.

Năm 2012, Hà Thị Thanh Hương giành học bổng du học tại Đại học Stanford. Năm 2018, sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ, chị trở về Việt Nam công tác.

Tại nơi làm việc, TS Hương xây dựng nhóm nghiên cứu Brain Health Lab và tham gia hướng dẫn sinh viên, nhà khoa học trẻ với nhiều công trình, bài báo khoa học quốc tế.

Năm 2023, chị đồng thời nhận các danh hiệu và giải thưởng: Quả cầu vàng, Nhà giáo tiêu biểu toàn quốc, Women of the Future Southeast Asia 2023 (Phụ nữ Tương lai Đông Nam Á) và Công dân trẻ tiêu biểu TPHCM.

PGS.TS Hà Thị Thanh Hương và PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hoài, hai nhà khoa học nữ được vinh danh giải thưởng Phụ nữ Việt Nam 2024 (Ảnh: N.N).

Năm 2024, TS Hương là một trong những nhà khoa học nữ được trao Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam của Quỹ Giải thưởng Tài năng nữ Việt Nam.

Trước đó, năm 2020, chị là một trong 15 nhà nghiên cứu trẻ trên thế giới nhận giải Early Career Award của Tổ chức Nghiên cứu não quốc tế (trụ sở tại Pháp). Đây cũng là lần đầu tiên một nữ tiến sĩ tại Việt Nam nhận giải thưởng này.

Chị cũng nhận học bổng khoa học quốc gia L’Oreal – UNESCO For Women in Science 2022, dành cho các nhà khoa học nữ có đóng góp trong nghiên cứu.

Cuối năm 2025, TS Hà Thị Thanh Hương được công nhận đạt chuẩn và bổ nhiệm chức danh Phó giáo sư. Chị cũng được trao danh hiệu điển hình tiên tiến TPHCM giai đoạn 2020-2025.

“Bộ sưu tập” giải thưởng của TS Hà Thị Thanh Hương là kết quả của quá trình học tập, làm việc và nghiên cứu say mê, nghiêm túc. 

TS Hà Thị Thanh Hương trong buổi lễ nhận quyết định bổ nhiệm chức danh Phó giáo sư (Ảnh: N.N).

Đến nay, PGS.TS Hà Thị Thanh Hương đã công bố 44 bài báo khoa học, trong đó có 19 bài trên các tạp chí quốc tế uy tín; được cấp một bằng giải pháp hữu ích và một bằng giải pháp hữu ích đã được chấp nhận đơn hợp lệ.

Những nghiên cứu hướng đến ứng dụng thực tiễn

Trong bối cảnh già hóa dân số tại Việt Nam, người dân đối mặt với căn bệnh Alzheimer, năm 2023, TS Hà Thị Thanh Hương cùng cộng sự đề xuất dự án Brain Analytics.

Phần mềm này phân tích hình ảnh MRI sọ não nhằm chẩn đoán bệnh Alzheimer một cách tự động, nhanh chóng (khoảng 7 giờ) và đạt độ chính xác khoảng 96% khi được huấn luyện, kiểm chứng trên cơ sở dữ liệu ADNI (Mỹ).

Nhiều công trình nghiên cứu của PGS.TS Hà Thị Thanh Hương được triển khai trong thực tiễn (Ảnh: N.N).

Phần mềm đã được bác sĩ và sinh viên y khoa tại 8 bệnh viện trên toàn quốc trải nghiệm; 80% người dùng đánh giá hài lòng với các tính năng. Để đảm bảo tính chính xác khi ứng dụng lâm sàng tại Việt Nam, mô hình AI tiếp tục được kiểm tra và tối ưu trên dữ liệu MRI não của người Việt.

Bên cạnh đó, TS Hà Thị Thanh Hương triển khai dự án “Hệ thống đo điện não từ xa tích hợp điều khiển tự động kích thích siêu âm”, phát triển thiết bị đo tín hiệu điện não từ xa kết hợp điều khiển sóng siêu âm kích thích não xuyên sọ theo thời gian thực. Hệ thống cho phép theo dõi dữ liệu qua Internet, hỗ trợ phát hiện rõ hơn các dấu hiệu bệnh lý thần kinh và cải thiện chất lượng chẩn đoán.

Dự án “Xây dựng mô hình học máy để ước tính mức độ căng thẳng của mỗi học sinh” của TS Hương tập trung vào việc nhận diện và quản lý căng thẳng trong môi trường học đường. Nhóm nghiên cứu sử dụng học máy để phân tích dữ liệu cảm xúc, hành vi và chỉ số sinh lý nhằm ước tính mức độ stress, từ đó hỗ trợ phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.

Ngoài ra, TS Hà Thị Thanh Hương còn thực hiện nhiều nghiên cứu như phát triển mô hình phân loại u thần kinh đệm từ ảnh MRI; nâng cao hiệu quả chẩn đoán Alzheimer bằng học máy và học sâu; đánh giá suy giảm nhận thức ở người cao tuổi Việt Nam; nghiên cứu tác động của chánh niệm đến hoạt động não bộ sinh viên; xây dựng phương pháp chẩn đoán stress tự động bằng điện não đồ kết hợp trí tuệ nhân tạo.

TS Hà Thị Thanh Hương chia sẻ, trước khi đi du học, chị đã xác định sẽ trở về Việt Nam làm việc. Động lực của chị là mong muốn thay đổi cách xã hội nhìn nhận về sức khỏe tâm thần, để mọi người hiểu đây là bệnh lý chứ không phải sự lựa chọn của người bệnh.

Nữ tiến sĩ Đại học Stanford có ý định trở về nước từ trước khi đi du học (Ảnh: N.N).

Theo chị, khi mắc bệnh, não bộ có những thay đổi về phân tử và chất hóa học, ảnh hưởng đến suy nghĩ, hành vi và cảm xúc. Vì vậy, việc chẩn đoán và điều trị cần dựa trên phương pháp khoa học chính xác; không thể chỉ khuyên người trầm cảm bớt buồn, người rối loạn lo âu bớt lo hay người Alzheimer cố gắng nhớ.

Trong quá trình triển khai các dự án và giảng dạy, chị chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, khuyến khích tinh thần tự học và khả năng giải quyết vấn đề, đồng thời hỗ trợ sinh viên từ khâu lựa chọn đề tài, phương pháp đến công bố kết quả trong và ngoài nước.