Núi lửa Mayon ‘thức giấc’, Philippines khẩn cấp sơ tán gần 3.000 người

Theo AbcNews, trong những ngày gần đây, tại miệng núi lửa Mayon xuất hiện các đợt sạt đá gián đoạn, một số khối đá có kích thước tương đương ô tô, cùng với các dòng mạt vụn nhiệt (pyroclastic flows) hỗn hợp đá nóng, tro bụi và khí có thể di chuyển với tốc độ cao và nhiệt độ lên tới hàng trăm độ C.

Trước nguy cơ núi lửa có thể phun trào mạnh, chính quyền tỉnh Albay đã sơ tán hơn 2.800 người thuộc 729 hộ gia đình sống trong phạm vi bán kính 6km tính từ miệng núi lửa, khu vực được xác định là “vùng nguy hiểm thường trực”. Ngoài ra, khoảng 600 người khác sống ngoài vùng này cũng tự nguyện di dời đến các trung tâm trú ẩn do nhà nước quản lý.

Vùng nguy hiểm quanh Mayon đã được cắm biển cảnh báo và về nguyên tắc cấm cư trú lâu dài. Tuy nhiên, trên thực tế nhiều cộng đồng nghèo vẫn sinh sống và canh tác tại đây do thiếu đất ở an toàn và sinh kế thay thế. Các hoạt động kinh tế như khai thác cát sỏi và du lịch cũng tồn tại song song với các lệnh hạn chế.

Mayon cao 2.462m, nổi tiếng với hình nón gần như hoàn hảo và là một trong những điểm du lịch thu hút nhất của Philippines. Tuy nhiên, đây cũng là núi lửa hoạt động mạnh nhất nước này, với ít nhất 54 lần phun trào được ghi nhận kể từ năm 1616.

Một trong những dấu tích bi thảm nhất của Mayon là tháp chuông của một nhà thờ đá xây từ thế kỷ 16, hiện nhô lên khỏi mặt đất tại tỉnh Albay. Đây là phần còn sót lại của nhà thờ bị chôn vùi trong vụ phun trào năm 1814, khi dòng bùn núi lửa chôn lấp cả thị trấn Cagsawa và khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng.

Philippines nằm trên “Vành đai lửa Thái Bình Dương”, khu vực tập trung nhiều đới đứt gãy kiến tạo, núi lửa hoạt động và động đất mạnh. Quốc gia này cũng hứng chịu trung bình khoảng 20 cơn bão và áp thấp nhiệt đới mỗi năm, khiến nguy cơ thiên tai chồng chất, đặc biệt đối với các cộng đồng nghèo sống ở vùng ven núi lửa, ven biển, sườn núi dễ sạt lở hoặc vùng trũng thường xuyên ngập lụt.

Các chuyên gia cho rằng việc theo dõi sát sao hoạt động của Mayon trong giai đoạn hiện nay là cần thiết, không chỉ để dự báo khả năng phun trào lớn mà còn để kịp thời điều chỉnh các biện pháp sơ tán, giảm thiểu rủi ro nhân mạng nếu tình hình diễn biến xấu.