Ông Trump: ‘Mỹ sẽ điều quân tới Venezuela bảo vệ dầu’

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/1 tổ chức họp báo tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago, công bố thông tin về chiến dịch tập kích vào Venezuela rạng sáng cùng ngày để bắt Tổng thống Nicolas Maduro. Ông đồng thời đưa ra hàng loạt tuyên bố táo bạo về vai trò của Washington tại quốc gia Nam Mỹ này trong thời gian tới.

Xuất hiện muộn hơn 30 phút so với kế hoạch, ông Trump trông mệt mỏi, giọng nói trầm hơn thường lệ và cho biết gần như thức trắng đêm để theo dõi diễn biến chiến dịch. Ông tuyên bố Mỹ đã “triển khai sức mạnh quân sự áp đảo từ trên không, trên bộ và trên biển” nhằm bắt giữ ông Maduro, điều mà Tổng thống Mỹ mô tả là “cuộc phô diễn sức mạnh chưa từng thấy kể từ Thế chiến II”.

Lãnh đạo Mỹ khẳng định quân đội Venezuela nhanh chóng bị áp đảo dù đã có sự chuẩn bị, đồng thời nhấn mạnh không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng. Ông cho biết Washington còn chuẩn bị sẵn phương án tấn công đợt hai với quy mô lớn hơn nhiều, song quyết định hủy bỏ vì đợt không kích đầu tiên đạt hiệu quả vượt mong đợi.

Phát biểu sau ông Trump, tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết chiến dịch mang tên “Quyết tâm Tuyệt đối” được tiến hành theo đề nghị của Bộ Tư pháp Mỹ. Khoảng 150 máy bay được triển khai từ 20 căn cứ trên khắp Tây Bán cầu, vô hiệu hóa hệ thống phòng không Venezuela, tạo điều kiện cho phi đội trực thăng quân sự tiến vào thủ đô Caracas, chở theo đặc nhiệm và nhân viên hành pháp Mỹ thực thi lệnh bắt ông Maduro.

Toàn bộ chiến dịch kéo dài khoảng 2 giờ 20 phút, là kết quả của nhiều tháng chuẩn bị và phối hợp giữa các quân chủng cùng cơ quan tình báo Mỹ. Lực lượng đặc nhiệm Mỹ tiếp cận nơi ẩn náu của ông Maduro vào khoảng 1h ngày 3/1, đối mặt với sự kháng cự của đội bảo vệ trước khi khống chế được ông Maduro cùng vợ, rồi rút khỏi Venezuela vào khoảng 3h29. Hai người được đưa lên tàu đổ bộ USS Iwo Jima và đang trên đường tới New York.

Tổng thống Trump còn tuyên bố Mỹ sẽ “điều hành Venezuela” trong giai đoạn chuyển tiếp, song không nêu thời hạn cụ thể cũng như cơ chế giám sát. Ông cho rằng sự can thiệp của Mỹ sẽ mở đường cho các công ty dầu mỏ Mỹ đầu tư khôi phục hạ tầng năng lượng Venezuela, qua đó tạo nguồn thu cho nước này.

Ông Trump cho hay Phó tổng thống Venezuela Delcy Rodriguez vừa tuyên thệ nhậm chức tổng thống và sẽ sớm hợp tác với Mỹ, dù Caracas chưa đưa ra bất kỳ xác nhận nào. Bà Rodriguez vài tiếng trước còn gửi thông điệp trên truyền hình quốc gia Venezuela lên án hành động quân sự của Mỹ và yêu cầu Washington cung cấp bằng chứng ông Maduro còn sống.

Tổng thống Mỹ cũng cho hay Washington sẽ triển khai binh sĩ tới Venezuela để bảo vệ các mỏ dầu, cam kết nguồn lợi thu được từ khai thác dầu sẽ được “bồi hoàn cho người Venezuela và Mỹ vì thiệt hại do chính quyền Maduro gây ra”.

Cuộc tập kích và chiến dịch bắt Tổng thống Maduro vấp phải nhiều phản ứng lo ngại, khi lãnh đạo nhiều nước cảnh báo hành động của Washington sẽ tạo ra tiền lệ nguy hiểm về luật pháp quốc tế và không tôn trọng Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot cho rằng hành động này vi phạm nguyên tắc không sử dụng vũ lực, nền tảng của trật tự quốc tế hiện hành, đồng thời nhấn mạnh không thể áp đặt giải pháp chính trị từ bên ngoài. Người phát ngôn của Tổng thư ký Antonio Guterres cho biết tổ chức này “báo động sâu sắc” trước nguy cơ leo thang và các khả năng vi phạm luật quốc tế, coi đây là “tiền lệ nguy hiểm” đối với khu vực.

Xem diễn biến chính