Mỏ khí South Pars của Iran bị tấn công (Ảnh: X).
Cuộc xung đột Trung Đông, vốn bước sang ngày thứ 20 và khiến hàng nghìn người thiệt mạng, đã lan sang các quốc gia láng giềng và ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu. Trong đó, các cuộc tấn công “ăn miếng trả miếng” vào các nhà máy năng lượng của các bên khiến giá cả tăng vọt.
“Tôi đã nói với ông ấy (Thủ tướng Netanyahu) đừng làm như vậy, ông ấy sẽ không làm nữa”, Tổng thống Trump phát biểu tại Nhà Trắng hôm 19/3 sau khi được hỏi liệu có trao đổi với Thủ tướng Israel về vụ tấn công các mỏ khí đốt của Iran hay không.
Bình luận của Tổng thống Trump được đưa ra giữa lúc giá năng lượng tăng vọt sau khi Iran đáp trả cuộc tấn công của Israel vào mỏ khí đốt lớn South Pars của họ bằng cách tấn công thành phố công nghiệp Ras Laffan của Qatar, nơi xử lý khoảng 20% lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới, gây ra thiệt hại mà sẽ mất nhiều năm để khắc phục. Cảng chính của Ả rập Xê út trên biển Đỏ, nơi nước này có thể chuyển hướng một số hàng xuất khẩu để tránh việc Iran đóng cửa điểm thoát khỏi vùng Vịnh, eo biển Hormuz, cũng bị tấn công.
Ông Trump sau đó đăng bài trên mạng xã hội khẳng định “không hay biết” về hành động tấn công mỏ South Pars của Israel, trong khi các nguồn tin ở Mỹ nói rằng Washington đã nắm rõ thông tin về cuộc tấn công dù không trực tiếp tham gia.
Thủ tướng Netanyahu sau đó cũng lên tiếng khẳng định Israel “hành động riêng rẽ” trong cuộc không kích mỏ khí South Pars. “Tổng thống Trump đã yêu cầu chúng tôi đình chỉ các cuộc tấn công trong tương lai và chúng tôi đang làm như vậy”, ông cho hay.
Mỏ khí South Pars là mỏ khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới (Ảnh: Sky News).
Vụ tấn công South Pars đánh dấu sự leo thang nghiêm trọng trong xung đột bùng phát từ ngày 28/2. Israel từng tấn công một số kho nhiên liệu ở Iran, nhưng vẫn kiềm chế không nhắm vào các cơ sở sản xuất dầu và khí đốt tự nhiên của đối phương.
Các cuộc tấn công đáp trả của Tehran cho thấy năng lực đáp trả của Iran đã gây tổn thất nặng nề cho Israel và Mỹ cũng như những hạn chế của hệ thống phòng không các nước trong việc bảo vệ các tài sản năng lượng chiến lược và quý giá nhất vùng Vịnh.
Ông Trump, vốn đang gặp khó khăn trên bàn cờ chính trị trong nước khi giá nhiên liệu tăng cao, đã chỉ trích các đồng minh đã phản ứng thận trọng trước yêu cầu của ông về việc giúp bảo đảm an ninh eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ thế giới.
Một quan chức Mỹ và các nguồn tin thân cận cho hay, ông Trump đang cân nhắc điều thêm hàng nghìn binh sĩ Mỹ đến Trung Đông. Nhưng nhà lãnh đạo Mỹ hôm 19/3 nói rằng không có kế hoạch triển khai lực lượng mặt đất. “Tôi sẽ không điều quân đến bất cứ đâu”, ông Trump nói.
Khủng hoảng năng lượng leo thang
Khi cuộc xung đột chưa có hồi kết và mối đe dọa về một “cú sốc dầu mỏ” toàn cầu ngày càng gia tăng, các nước như Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan và Nhật Bản đã đưa ra một tuyên bố chung bày tỏ “sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực thích hợp để đảm bảo an toàn cho việc đi lại qua eo biển”.
Các nước này cũng cam kết sẽ thực hiện “các bước khác để ổn định thị trường năng lượng, bao gồm hợp tác với một số quốc gia sản xuất để tăng sản lượng”.
Nhưng hầu như không có dấu hiệu nào cho thấy động thái ngay lập tức. Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhắc lại rằng, bất kỳ đóng góp nào vào việc đảm bảo an ninh eo biển sẽ chỉ diễn ra sau khi chiến sự kết thúc.
Việc các đồng minh phản đối lời kêu gọi tham gia vào cuộc chiến phản ánh những hoài nghi về một cuộc xung đột mà các nhà lãnh đạo châu Âu cho rằng “không có mục tiêu rõ ràng” và “có rất ít quyền kiểm soát”.
Việc Israel ném bom mỏ khí đốt South Pars của Iran, điều mà ông Trump nói rằng Mỹ không hề hay biết, cho thấy những lỗ hổng trong việc phối hợp chiến lược và mục tiêu chiến tranh giữa các bên tham chiến chính.
Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Tulsi Gabbard nói với Ủy ban Tình báo Hạ viện rằng mục tiêu của Washington và Tel Aviv khác nhau: “Chính phủ Israel tập trung vào việc vô hiệu hóa giới lãnh đạo Iran. Trong khi đó, Tổng thống Trump tuyên bố rằng mục tiêu của ông là phá hủy khả năng phóng tên lửa đạn đạo, khả năng sản xuất tên lửa đạn đạo và hải quân của Iran”.
Quân đội Iran cho biết các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này đã dẫn đến “một giai đoạn mới trong cuộc chiến” trong đó Tehran sẽ nhắm mục tiêu tấn công các cơ sở năng lượng có liên hệ với Mỹ.
Iran đáp trả với thái độ cứng rắn, tuyên bố sẽ không kiềm chế nếu cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục bị nhắm tới.
“Nếu các cuộc tấn công (vào các cơ sở năng lượng của Iran) xảy ra một lần nữa, các cuộc tấn công tiếp theo vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Mỹ – Israel và các đồng minh của sẽ không dừng lại cho đến khi nó bị phá hủy hoàn toàn”, người phát ngôn quân đội Iran Ebrahim Zolfaqari nhấn mạnh.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/ong-trump-yeu-cau-israel-ngung-tan-cong-vao-nguon-nang-luong-iran-20260320094635085.htm
