Panama cắt hợp đồng cảng liên quan Trung Quốc, giao công ty Đan Mạch, Thụy Sĩ vận hành

Quyết định trên được chính phủ Panama chính thức ban hành ngày 23-2 (giờ địa phương) nhằm thực thi phán quyết của Toàn án Tối cao Panama hồi tháng trước.

Toà án khi đó tuyên bố các hợp đồng nhượng quyền đối với 2 cảng Balboa và Cristobal gần kênh đào Panama là vi hiến. Các cảng này do Panama Port Company (PPC), công ty con thuộc Tập đoàn CK Hutchison (Hồng Kông – Trung Quốc) khai thác hơn 20 năm qua.

Chính phủ Panama cùng ngày đã tiếp quản toàn bộ cơ sở hạ tầng đối với 2 cảng trên, bao gồm cần cẩu, phương tiện, hệ thống máy tính và phần mềm.

Việc này được thực hiện theo sắc lệnh nhằm đảm bảo hoạt động không bị gián đoạn cho đến khi tìm được nhà khai thác mới trong vòng 18 tháng.

Chính quyền Panama cũng tạm thời giao quyền vận hành cảng Balboa ở phía Thái Bình Dương cho APM Terminals, đơn vị thuộc A.P. Moller-Maersk (Maersk); và giao công ty vận hành cảng Terminal Investment thuộc Mediterranean Shipping Company (MSC) quản lý cảng Cristobal ở phía Đại Tây Dương.

Cú “quay xe” này khiến cổ phiếu của CK Hutchison giảm 0,9% khi mở cửa phiên giao dịch ngày 24-2, dù vẫn tăng hơn 20% từ đầu năm đến nay.

Trong tuyên bố gửi CNBC, CK Hutchison cho biết PPC đã chấm dứt toàn bộ hoạt động tại các cảng ở 2 đầu kênh đào từ ngày 23-2, đồng thời khẳng định sắc lệnh hành pháp của Panama là “trái pháp luật”. Tập đoàn Trung Quốc cho biết sẽ tiếp tục tham vấn các cố vấn pháp lý về phán quyết và việc tiếp quản.

CNBC đã liên hệ với Maersk và MSC nhưng chưa nhận được phản hồi tính đến thời điểm bài viết đăng tải. 

Tranh chấp này đang trở thành điểm nóng địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc khiến Panama bị đặt vào thế “kẹt giữa” 2 cường quốc.

Sau khi Tổng thống Donald Trump cáo buộc Bắc Kinh “điều hành kênh đào Panama” vào năm ngoái, CK Hutchison đã đàm phán thương vụ trị giá 23 tỉ USD với một liên danh do BlackRock (Mỹ) dẫn đầu để bán các tài sản cảng ngoài Trung Quốc.

Bắc Kinh lập tức phản đối, cho rằng thương vụ này là hành động “cúi đầu trước áp lực của Mỹ” và đã làm đình trệ tiến trình.

Kể từ phán quyết tháng trước của Panama, tập đoàn Trung Quốc liên tục phản đối và đã khởi động thủ tục trọng tài đối với Panama. CK Hutchison ngày 12-2 cảnh báo rằng “bất kỳ bước đi nào” của Maersk hoặc các công ty con nhằm vận hành các cảng mà không có sự đồng ý của họ đều có thể “dẫn đến hành động pháp lý”.

Bắc Kinh cũng cảnh báo Panama sẽ “phải trả giá đắt cả về chính trị lẫn kinh tế” nếu không thay đổi lập trường.

Bloomberg cho hay Trung Quốc đã chỉ đạo các doanh nghiệp nhà nước dừng đàm phán các dự án mới tại Panama, đồng thời kêu gọi các hãng vận tải cân nhắc chuyển hướng hàng hóa sang các cảng khác.