“Phải trả thêm 580 triệu đồng”

Đầu tháng 12/2024, bà Lạc, một phụ nữ sinh sống tại Bắc Kinh, Trung Quốc xem phiên livestream bán vàng của một tiệm vàng có tiếng và nhanh chóng chốt mua 2.300 gram vàng (tương đương hơn 600 chỉ vàng). Tổng giá trị đơn hàng của bà Lạc là 1,1 triệu NDT (hơn 4 tỷ đồng).

Ngay sau khi phiên livestream kết thúc, bà Lạc chủ động liên hệ với cửa hàng để thống nhất thời gian nhận hàng. Tuy nhiên, nhân viên chăm sóc khách hàng thông báo lượng đơn đặt hàng tăng đột biến khiến cửa hàng “tạm thời chưa chuẩn bị kịp số vàng cần thiết”. Phía cửa hàng hẹn sẽ thông báo thời điểm giao hàng cụ thể sau.

Vì đây là cơ sở kinh doanh lâu năm và có tiếng, thường xuyên tổ chức bán hàng qua livestream và trước đó các giao dịch đều diễn ra suôn sẻ, bà Lạc chấp nhận chờ đợi. Thế nhưng, khi thời gian trôi qua và giá vàng trên thị trường liên tục tăng mạnh, cửa hàng vẫn liên tục trì hoãn, tiếp tục viện lý do “không đủ tồn kho”.

Nghi ngờ cửa hàng cố tình kéo dài thời gian để tránh phải giao vàng theo mức giá đã chốt khi giá thị trường còn thấp, bà Lạc quyết định khởi kiện ra tòa.

Theo trình bày của bà Lạc, ngay khi biết bà có ý định khởi kiện, chủ tiệm vàng đã chủ động liên hệ để thương lượng. Cửa hàng đề nghị hoàn lại toàn bộ số tiền 1,1 triệu NDT và trả thêm 100 NDT (khoảng 380.000 đồng) như một khoản “phí chờ đợi”.

Đề nghị này khiến bà Lạc vô cùng bức xúc. Bà cho biết mình đã dành thời gian theo dõi phiên livestream, nhanh chóng chốt đơn để mua được vàng với mức giá hợp lý. Sau khi thanh toán số tiền lớn, bà phải chờ đợi trong nhiều ngày nhưng chỉ nhận được lời xin lỗi kèm khoản bồi thường rất nhỏ so với giá trị giao dịch. Không chấp nhận phương án này, bà chính thức nộp đơn kiện lên Tòa án quận Triều Dương, Bắc Kinh, Trung Quốc.

Sau khi tiếp nhận vụ việc, tòa án tiến hành điều tra hoạt động kinh doanh của tiệm vàng. Kết quả cho thấy cửa hàng này thường xuyên tổ chức livestream bán vàng và các giao dịch trước đó đều được thực hiện đầy đủ. Điều này chứng minh việc bán vàng qua livestream là hoạt động kinh doanh thường xuyên, không phải hình thức phát sinh đột xuất.

Đối với trường hợp của bà Lạc, tòa xác định cửa hàng đã cố tình trì hoãn giao hàng. Sau thời điểm giao dịch, giá vàng tăng cao đột biến, khiến cửa hàng không muốn thực hiện nghĩa vụ giao vàng theo mức giá đã chốt trước đó. Việc liên tục viện lý do “thiếu tồn kho” được xem là hành vi kéo dài thời gian nhằm trục lợi từ biến động giá thị trường.

Tòa nhận định đây là hành vi không thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng, vi phạm các quy định của pháp luật dân sự Trung Quốc. Theo quy định về giao dịch thương mại điện tử, bên bán có trách nhiệm giao hàng đúng chủng loại, đúng chất lượng và đúng thời gian như đã cam kết. Việc trì hoãn giao hàng vì mục đích hưởng lợi từ biến động giá là vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ hợp đồng.

Sau quá trình xem xét, Tòa án quận Triều Dương tuyên chấm dứt hợp đồng mua bán giữa hai bên. Cửa hàng phải hoàn trả toàn bộ số tiền 1,1 triệu NDT cho bà Lạc, đồng thời bồi thường thêm 156.000 NDT (khoảng 586 triệu đồng). Khoản bồi thường này được xác định nhằm bù đắp phần chênh lệch giá vàng – tức thiệt hại thực tế mà khách hàng phải gánh chịu do không được nhận vàng đúng thời điểm theo thỏa thuận.

Không đồng tình với phán quyết sơ thẩm, chủ tiệm vàng đã kháng cáo lên tòa án cấp trên. Tuy nhiên, tòa phúc thẩm vẫn giữ nguyên bản án, khẳng định hành vi trì hoãn giao hàng là cố ý và gây thiệt hại trực tiếp cho khách hàng.

Từ vụ việc trên, cảnh sát và tòa án Bắc Kinh, Trung Quốc khuyến cáo người tiêu dùng cần đặc biệt thận trọng khi mua các mặt hàng có giá trị lớn thông qua nền tảng trực tuyến. Khi thực hiện các giao dịch tương tự, người mua nên lưu giữ đầy đủ tin nhắn trao đổi, lịch sử giao dịch, hình ảnh hoặc đoạn ghi hình livestream (nếu có), cũng như các thông tin thể hiện cam kết giao hàng của bên bán. Đây sẽ là căn cứ quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp nếu phát sinh tranh chấp.