Phát hiện nhóm ‘chó thiên tài’ học từ mới bằng cách… nghe lén

Trưởng nhóm nghiên cứu Shany Dror, nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Thú y Vienna (Áo) và Đại học Eotvos Lorand (ELTE, Hungary), cho biết những con chó này có thể “nghe lén” chủ của nó nói chuyện với người khác và tự suy ra nghĩa của từ mới mà không cần huấn luyện trực tiếp.

Bà Dror gọi nhóm chó rất hiếm này là “Gifted Word Learner” (GWL – chó học từ thiên phú) do chúng có khả năng học tên đồ vật mới chỉ bằng cách lắng nghe cuộc trò chuyện giữa con người – một kỹ năng mà trẻ nhỏ dùng để học ngôn ngữ, theo Đài ABC News ngày 9-1.

Theo đó, những con chó đặc biệt này có khả năng học từ mới vượt trội, thậm chí có thể ghi nhớ hàng trăm tên đồ vật. Khả năng học của chúng được so sánh với trẻ khoảng 18 tháng tuổi. Chúng cũng hiểu nhiều mệnh lệnh hơn các mệnh lệnh quen thuộc như “ngồi” hay “lăn tròn”.

Một trường hợp điển hình trong nghiên cứu là Basket, chó giống Border Collie 7 tuổi, có thể mang đúng chiếc thẻ MetroCard của nó khi được ra lệnh.

Để kiểm chứng năng lực đặc biệt này, nhóm đã tiến hành hai thí nghiệm với 10 con chó.

Trong thí nghiệm đầu tiên, chủ của chó giới thiệu hai món đồ chơi mới cho thú cưng trong thời gian ngắn, sau đó chuyển sang nói chuyện về đồ chơi mới với người khác mà không tương tác với nó.

Kết quả cho thấy 7 trong số 10 con chó đã học được tên đồ chơi chỉ sau tám phút “nghe lén”.

Trong thí nghiệm thứ hai, nhóm nghiên cứu kiểm tra khả năng nhận biết tên đồ chơi mới khi món đồ đó không xuất hiện trong tầm mắt.

Phần lớn chó GWL vẫn vượt qua thử thách, chứng tỏ chúng không chỉ ghi nhớ âm thanh mà còn hình thành liên kết trừu tượng giữa từ ngữ và đối tượng.

Tuy vậy, bà Dror nhấn mạnh không phải mọi con chó đều có khả năng này.

Phần lớn chó rất giỏi đọc tín hiệu giao tiếp của con người, nhưng chỉ một số rất ít đạt đến trình độ “học ngôn ngữ” như vậy.

Nhóm nghiên cứu cho rằng sự kết hợp giữa yếu tố bẩm sinh và trải nghiệm sống có thể đóng vai trò quan trọng, song hiện vẫn chưa rõ yếu tố nào là then chốt.

Nghiên cứu là một phần của dự án “Genius Dog Challenge” do ELTE dẫn đầu, nhằm tìm hiểu sâu hơn cách chó học tên đồ vật.

Nhóm kêu gọi các chủ nuôi có chó nhận diện được từ 10 đồ chơi trở lên theo tên gọi tham gia nghiên cứu, để tiếp tục hé lộ những bí ẩn về trí tuệ xã hội và nhận thức của loài vật gần gũi nhất với con người này.