Phế quản hẹp khít như sợi chỉ do di chứng lao phổi

Chị Aye bị di chứng hẹp nặng phế quản gốc trái sau điều trị lao cách đây 5 năm. Chị 3 lần nhập viện tại Myanmar do xẹp phổi trái, suy hô hấp cấp, đau tức ngực dữ dội song chỉ điều trị giảm nhẹ triệu chứng, không phẫu thuật.

Khi chị đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng Ngực – Mạch máu, ghi nhận bệnh nhân xanh xao, tím tái do thiếu oxy kéo dài. Ảnh chụp CT phổi dựng hình 3D cho thấy phế quản gốc trái hẹp khít như sợi chỉ, lòng phế quản chỉ là một khe nhỏ, mất đi khẩu kính bình thường.

“Bệnh nhân hẹp phế quản gốc trái nghiêm trọng do di chứng lao phổi”, phó giáo sư Vĩnh nhận định, chỉ định phẫu thuật tái tạo phế quản để cải thiện chức năng hô hấp và cố gắng giữ lại lá phổi cho người bệnh.

Phó giáo sư Vĩnh cho biết phế quản thùy dưới của người bệnh đang tổn thương nặng, nếu cắt bỏ thùy trên như kỹ thuật thông thường sẽ làm mất chức năng phổi trầm trọng. Thách thức lớn nhất đối với êkíp gây mê là duy trì nồng độ oxy trong máu khi đường thở của bệnh nhân chỉ còn nhỏ bằng đầu que tăm. Trong suốt ca mổ, bác sĩ cân chỉnh từng mililit khí đưa vào phổi để không làm tăng áp lực đường thở vốn đã xơ hóa, đồng thời đảm bảo phổi không bị xẹp hoàn toàn

Do phổi trái xẹp lâu ngày và tình trạng thiếu oxy mạn tính, tim của người bệnh phải hoạt động trong môi trường khắc nghiệt, dễ xảy ra loạn nhịp hoặc ngừng tim đột ngột ngay trên bàn mổ. Êkíp sẵn sàng các phương án trợ tim và vận mạch. Song song, phó giáo sư Vĩnh cắt ngang đoạn giữa phế quản bị hẹp, sau đó xẻ dọc hai đầu ống vừa cắt theo hướng đối xứng. Hai phần này sau đó được trượt chồng lên nhau, khâu nối lại, giúp mở rộng tối đa khẩu kính đường thở, tránh phổi bị thiếu oxy.

Ca phẫu thuật thành công sau hơn 5 tiếng, phế quản được mở rộng và bảo tồn nguyên vẹn lá phổi. Chị Aye sinh hoạt và lao động bình thường sau khi hồi phục.

Bác sĩ dự tính chị Aye phải điều trị hồi sức tích cực (ICU) khoảng một tháng sau mổ do tổn thương phức tạp, tuy nhiên nhờ phối hợp kiểm soát tốt trong mổ, hồi sức và chăm sóc hậu phẫu tích cực, chị hồi phục nhanh và xuất viện sau 5 ngày. Các chỉ số sinh tồn ổn định, nhịp thở đều, chị Aye không đau tức ngực hay khó thở khi gắng sức.

Bệnh lý hẹp phế quản thường gặp ở người từng bị lao. Nếu không phẫu thuật kịp thời, người bệnh có nguy cơ hỏng hoàn toàn lá phổi, suy hô hấp, đe dọa tính mạng. Phó giáo sư Vĩnh lưu ý, người từng có tiền sử mắc lao phổi không nên chủ quan với các triệu chứng hô hấp sau điều trị. Nếu có dấu hiệu khó thở kéo dài, thở khò khè hoặc đau tức ngực khi vận động, người bệnh cần đi khám ngay.

Bảo Anh

*Tên người bệnh đã được thay đổi