Phong trào ‘cuồng Sanae’: Cách Thủ tướng Takaichi thành ‘idol’ chinh phục cử tri trẻ

Theo báo Japan Times, các cuộc thăm dò gần đây cho thấy tỉ lệ ủng hộ bà Takaichi Sanae trong nhóm cử tri dưới 30 tuổi vượt 90%, trong khi mức tín nhiệm cá nhân của bà đạt khoảng 60% – gần gấp đôi so với Đảng Dân chủ tự do (LDP), đảng lâu nay bị chi phối bởi nam giới.

Nhờ sự phổ biến cá nhân này, liên minh cầm quyền do LDP dẫn dắt được dự đoán có thể giành tới 300 trên tổng 465 ghế tại Hạ viện trong cuộc tổng tuyển cử diễn ra ngày 8-2, đảo ngược tình thế bất lợi sau khi người tiền nhiệm từ chức vì thất bại bầu cử liên tiếp.

Từ “Sanakatsu” đến cơn sốt tiêu dùng

Sự ủng hộ dành cho bà Takaichi không chỉ thể hiện qua các con số thăm dò mà còn lan sang đời sống xã hội. Người ủng hộ còn đặt tên cho “fandom” của bà Takaichi: “Sanakatsu” (tạm dịch là “cuồng Sanae”), khiến bà như trở thành “idol giới trẻ” tại Nhật Bản.

Sức ảnh hưởng của bà còn lan sang cả xu hướng mua sắm.

Chiếc túi da đen trị giá khoảng 900 USD mà bà thường mang rơi vào tình trạng “cháy hàng” với thời gian chờ lên tới chín tháng; cây bút bi màu hồng bà dùng trong quốc hội trở thành “hiện tượng mạng”; thậm chí các món ăn vặt yêu thích của bà cũng được săn lùng.

Các chuyên gia cho rằng mạng xã hội đóng vai trò then chốt trong việc biến hình ảnh đời thường của thủ tướng thành biểu tượng văn hóa đại chúng.

Chiến lược truyền thông với hình ảnh “khác biệt”

Bà Takaichi hiện có khoảng 2,6 triệu người theo dõi trên nền tảng X, vượt xa các đối thủ trong và ngoài LDP. Những video “xu hướng” của bà – từ đánh trống theo bài hát K-pop nổi tiếng “Golden” cùng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, đến chụp selfie và hát mừng sinh nhật bằng tiếng Ý để chúc mừng Thủ tướng Ý Giorgia Meloni – đã phá vỡ hình ảnh nghiêm cẩn, trầm lắng thường thấy trong chính trị Nhật Bản.

Giới nghiên cứu nhận định, chiến lược truyền thông xây dựng hình ảnh “khác biệt” của bà Takaichi dường như đã “chạm” được tâm lý giới trẻ Nhật Bản, khi nhiều người cho biết họ cảm thấy “Nhật Bản đã thay đổi” và trở nên hiện đại hơn, đặc biệt khi các đời thủ tướng trước đây đều là nam giới.

Đồng thời, số khác thừa nhận bà Takaichi “rất giỏi” trong việc xây dựng hình ảnh – trong bối cảnh giới trẻ đặc biệt nhạy cảm với chiến lược hình ảnh của các chính trị gia, và cũng đón nhận tích cực hơn với những thông điệp đơn giản, trực diện và hành động rõ ràng của bà.

Trước hiệu ứng của Thủ tướng, nhiều thành viên nội các cũng tăng cường hiện diện trên mạng xã hội để tiếp cận giới trẻ. Ví dụ như Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi đăng ảnh tập luyện cùng người đồng cấp Mỹ Pete Hegseth trên Instagram, còn Bộ trưởng Kinh tế Ryosei Akazawa thì đưa đối tác đàm phán thương mại Howard Lutnick đi tham quan khu phố cổ Asakusa ở Tokyo.

Câu chuyện cá nhân truyền cảm hứng

Xuất thân từ gia đình không thuộc giới tinh hoa chính trị, cha làm trong ngành ô tô, mẹ là sĩ quan cảnh sát, bà Takaichi thường nhấn mạnh con đường vươn lên bằng nỗ lực cá nhân.

Cam kết “làm việc, làm việc và làm việc” cùng hình ảnh “chong đèn” nghiên cứu chính sách đến rạng sáng, thay vì những bữa tiệc mở rộng quan hệ, đã khiến bà nổi bật giữa văn hóa “xã giao” và “cha truyền con nối” phổ biến trong chính trường Nhật Bản – nơi khoảng 30% nghị sĩ là chính trị gia kế thừa gia đình.

Thông điệp này đặc biệt đánh trúng tâm lý của nhiều người trẻ Nhật Bản, những người không được hưởng giai đoạn kinh tế phồn vinh như thế hệ trước và ngày càng nghi ngờ rằng liệu nỗ lực cá nhân có thể giúp họ tiến thân trong xã hội hay không.

“Việc bà Takaichi trở thành Thủ tướng nhờ lao động chăm chỉ mang đến một hình mẫu cho giới trẻ, những người muốn tin rằng nỗ lực thực sự sẽ được đền đáp”, nhà nghiên cứu Waka Ikeda tại Viện Nghiên cứu thanh niên ở Budapest (Hungary) nhận định.

Ngoài ra, một bộ phận cử tri trẻ cũng xem bà Takaichi là người kế thừa tinh thần của cựu Thủ tướng Shinzo Abe – người từng nhận được sự ủng hộ đáng kể từ người trẻ, với khát vọng xây dựng một nước Nhật mạnh hơn.