Quá trình trỗi dậy và sụp đổ của ông trùm lừa đảo Chen Zhi

Campuchia ngày 7/1 thông báo giới chức nước này đã bắt và dẫn độ ông trùm Chen Zhi về Trung Quốc để điều tra cáo buộc về hoạt động tội phạm xuyên quốc gia. Chiến dịch bắt giữ được tiến hành ngày 6/1, sau vài tháng phối hợp điều tra giữa Phnom Penh và Bắc Kinh.

Theo Bộ Nội vụ Campuchia, quốc tịch Campuchia của Chen Zhi đã bị hủy theo sắc lệnh hoàng gia được Quốc vương nước này ban hành vào tháng 12/2025.

Một ngày sau, Ngân hàng Trung ương Campuchia thông báo Prince Bank, ngân hàng do Chen Zhi sáng lập, bị đình chỉ cung cấp các dịch vụ ngân hàng mới, bao gồm cả việc nhận tiền gửi và cấp tín dụng. Ngân hàng này cũng bị đặt vào diện thanh lý theo quy định pháp luật của Campuchia, đồng nghĩa sẽ bị thu hồi giấy phép hoạt động.

Những diễn biến này đánh dấu sự sụp đổ của một trong những doanh nhân có ảnh hưởng lớn ở Campuchia, từng được chính phủ nước này tặng danh hiệu Neak Oknha (tài phiệt lỗi lạc).

Chen Zhi sinh ngày 16/12/1987 tại tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc, có hai quốc tịch Trung Quốc và Campuchia, cùng với hai hộ chiếu của quốc đảo Vanuatu và Cộng hòa Cyprus, theo hồ sơ trừng phạt quốc tế của Vụ Quản lý Tài sản Hải ngoại (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ.

Chen khởi nghiệp bằng cách mở một quán cà phê Internet nhỏ tại thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến. Đến năm 2011, Chen quyết định tới Campuchia, bước vào lĩnh vực bất động sản tại Phnom Penh.

Chen được cấp quốc tịch Campuchia vào năm 2014. Một năm sau, Chen sáng lập Prince Group và tập đoàn phát triển nhanh chóng cả về quy mô và địa bàn hoạt động.

Prince Group đóng vai trò lớn trong thay đổi diện mạo thành phố cảng Sihanoukville thành trung tâm casino, trong đó đáng chú ý là một dự án lên tới 16 tỷ USD có tên Bay of Lights, thu hút nhiều công ty châu Âu và Singapore hợp tác.

Tập đoàn sau đó mở rộng sang các lĩnh vực khác như bán lẻ, khách sạn, thương mại điện tử, ngân hàng và tài chính. Prince Bank của Prince Group trở thành một trong những ngân hàng thương mại lớn nhất tại Campuchia.

Truyền thông Campuchia đưa tin Chen đóng góp tích cực cho các chương trình cộng đồng ở nước này, nổi bật là trong đại dịch Covid-19. Ông còn lập quỹ từ thiện và chương trình học bổng mang tên mình phối hợp cùng Bộ Giáo dục, nhiều lần được vinh danh trong các giải thưởng doanh nhân tiêu biểu của Campuchia.

Trang web của Prince Group mô tả Chen là “doanh nhân tiên phong đưa Prince trở thành tập đoàn hàng đầu tại Campuchia, hướng tới phát triển bền vững và tuân thủ chuẩn mực quốc tế”.

Mạng lưới kinh doanh của Chen vươn tầm quốc tế, hoạt động tại hơn 30 quốc gia. Chen cũng sở hữu các bất động sản trị giá hàng triệu USD ở Singapore, Anh hay Hong Kong. Tại Singapore, Chen có công ty tư vấn quản lý tài sản phục vụ giới siêu giàu DW Capital Holdings.

Tuy nhiên, theo giới chức Mỹ và Anh, đây chỉ là bình phong cho “một trong các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia lớn nhất châu Á”. Prince Group bị tố tham gia mua bán và cưỡng ép nhiều lao động làm việc trong các khu trại khép kín ở Campuchia. Bên trong là những dãy nhà chật kín, có tường cao và dây thép gai bao quanh, nơi “nhân viên” bị giám sát và cưỡng ép thực hiện lừa đảo trực tuyến.

Sau khi chiếm đoạt tiền của nạn nhân, các cộng sự của Chen dùng chiêu thức rửa tiền tinh vi bằng tiền mã hóa, chia nhỏ tiền kỹ thuật số qua hàng chục địa chỉ ví khác nhau trước khi gom lại để xóa dấu vết. Một phần tài sản tội phạm được giữ tại các sàn giao dịch tiền số hoặc đổi sang tiền thật gửi vào ngân hàng. Phần còn lại được cất giữ trong các ví riêng mà Chen nắm mã khóa.

Đầu năm 2020, Bộ Công an Trung Quốc tiến hành chiến dịch trấn áp các hoạt động cờ bạc trực tuyến xuyên biên giới nhắm vào công dân Trung Quốc và Chen Zhi lọt vào tầm ngắm của cơ quan này. Công an Bắc Kinh cáo buộc Chen Zhi liên quan đến các nền tảng cờ bạc trực tuyến khổng lồ hoạt động từ Sihanoukville, tiến hành hoạt động rửa tiền thông qua các dự án bất động sản của Prince Group.

Cáo trạng của Mỹ chỉ ra có thời điểm, Chen và các cộng sự kiếm được 30 triệu USD mỗi ngày. Số tiền đó được dùng để mua tác phẩm nghệ thuật Picasso, máy bay riêng và bất động sản ở những khu phố giàu có, theo công tố viên Mỹ.

Bộ Tư pháp Mỹ đã thu giữ khoảng 127.271 Bitcoin nghi của Chen, trị giá khoảng 15 tỷ USD. Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ Kash Patel gọi đây là “một trong những vụ triệt phá gian lận tài chính lớn nhất lịch sử”.

Chính quyền các nước mà Chen có hoạt động kinh doanh cũng lập tức mở cuộc điều tra và phong tỏa các tài sản nghi liên quan hoạt động phạm pháp. Tại Singapore, cảnh sát đã thu giữ, đóng băng các tài khoản, tài sản và hàng hóa xa xỉ trị giá 150 triệu SGD (115 triệu USD), bắt một số người có liên hệ với Chen.

Giới chức London đóng băng bất động sản của Chen. Các đối tác cũng lần lượt rút khỏi những dự án chung với Prince Group.

Tháng 11/2025, chính quyền đặc khu Hong Kong đóng băng 2,75 tỷ HKD (354 triệu USD) tài sản liên quan Prince Group. Các công tố viên Đài Loan cũng thông báo bắt 25 người và thu giữ tài sản 4,5 tỷ đài tệ (147 triệu USD) liên quan tập đoàn này.

Prince Group đã phủ nhận có liên quan hoạt động bất hợp pháp và rửa tiền, cho rằng những cáo buộc nhằm vào họ đã “gây tổn hại không đáng có cho hàng nghìn nhân viên, đối tác và cộng đồng mà tập đoàn phục vụ”.

Hồi tháng 10/2025, sau khi Bộ Tư pháp Mỹ công bố cáo trạng đối với Chen Zhi, Bộ Nội vụ Campuchia ra tuyên bố cho biết tập đoàn Prince Group “đáp ứng mọi yêu cầu pháp lý” để hoạt động tại nước này và được đối xử không khác gì các công ty lớn khác đang đầu tư vào Campuchia.

Tuy nhiên, ông trùm bị tước quốc tịch Campuchia hai tháng sau đó, theo sắc lệnh của Quốc vương Campuchia. Bộ Nội vụ Campuchia ngày 6/1 cho biết đã phối hợp với giới chức Trung Quốc điều tra về các hoạt động tội phạm xuyên biên giới trong vài tháng qua và quyết định bắt Chen Zhi để dẫn độ về Trung Quốc điều tra thêm.

Khoảnh khắc ông trùm Chen Zhi bị dẫn độ về Trung Quốc

Bộ Công an Trung Quốc cho biết giới chức nước này sẽ công bố danh sách truy nã các thành viên chủ chốt của “nhóm tội phạm Chen Zhi”, đồng thời kêu gọi những nghi phạm đang bỏ trốn nhanh chóng ra đầu thú.

Đế chế kinh doanh của Chen, được xây dựng trên vỏ bọc hợp pháp, giờ đây trở thành ví dụ điển hình cho thấy những kẻ lừa đảo trực tuyến giờ đây không thể dễ dàng lộng hành khi đối mặt sức ép ngày càng lớn từ cộng đồng quốc tế và các nước cũng dần bịt kín những “lỗ hổng” mà loại tội phạm này từng lợi dụng, theo Tom Wright, nhà báo điều tra độc lập đã theo đuổi hồ sơ của Prince Group nhiều năm qua.

Như Tâm (Theo AFP, Reuters, Channel News Asia)