Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc phỏng vấn tại Nhà Trắng ngày 14/1 (Ảnh: Reuters).
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/1 tiếp tục khẳng định Mỹ “cần” Greenland vì an ninh quốc gia, đồng thời cho biết ông sẽ sớm được nghe báo cáo về cuộc gặp giữa Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio với Ngoại trưởng Đan Mạch và quan chức phụ trách đối ngoại của Greenland.
“Chúng ta sẽ xem điều gì sẽ xảy ra với Greenland. Chúng ta cần Greenland cho an ninh quốc gia, vì vậy chúng ta sẽ xem điều gì sẽ xảy ra”, ông Trump nói tại một cuộc họp báo ở Phòng Bầu dục.
Ông Trump cho biết Mỹ “có mối quan hệ rất tốt với Đan Mạch”. Ông nhấn mạnh Greenland “rất quan trọng đối với an ninh quốc gia, bao gồm cả an ninh của Đan Mạch”.
Theo nhà lãnh đạo Mỹ, nếu Nga hoặc Trung Quốc muốn kiểm soát Greenland, Đan Mạch “không có khả năng làm gì”, nhưng Mỹ “có thể làm mọi thứ”.
“Các vị đã thấy điều đó vào tuần trước ở Venezuela”, ông Trump nói với các phóng viên, đề cập đến chiến dịch đột kích của Mỹ vào Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump tin rằng mọi việc liên quan đến Greenland “sẽ được giải quyết ổn thỏa”.
Đây được xem là tín hiệu hòa dịu của Tổng thống Trump sau những phát ngôn cứng rắn gần đây liên quan tới Greenland.
Vài giờ trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố “NATO nên đi đầu để giúp chúng tôi có được” Greenland vì an ninh quốc gia của Mỹ, đồng thời cho rằng nếu không hành động, Nga hoặc Trung Quốc sẽ kiểm soát hòn đảo này.
Ông Trump cũng nói rằng Greenland có vai trò then chốt đối với việc xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng mà ông đề xuất.
Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen phản bác lập luận trên của Tổng thống Trump, lưu ý rằng chính Mỹ đã cắt giảm quân số của mình tại Greenland từ 10.000 xuống còn khoảng 200 người trong nhiều thập niên qua. Ông cũng đính chính thông tin, nói rằng: “Chúng tôi không thấy có một tàu chiến Trung Quốc nào xuất hiện ở Greenland trong khoảng 10 năm trở lại đây”.
Sau cuộc gặp với các quan chức Mỹ vào ngày 14/1, Ngoại trưởng Đan Mạch cho biết Tổng thống Trump vẫn quyết tâm kiểm soát Greenland. Ông cũng thừa nhận cuộc đàm phán với các quan chức Mỹ không thể giải quyết được “bất đồng căn bản” đã dẫn tới những căng thẳng chưa từng có giữa Mỹ và Đan Mạch, hai đồng minh trong khối NATO.
Ông Rasmussen nhấn mạnh việc Mỹ kiểm soát Greenland – vùng lãnh thổ có quyền tự trị trong Vương quốc Đan Mạch – “hoàn toàn không cần thiết”.
“Chúng tôi không thể thay đổi lập trường của phía Mỹ. Rõ ràng là tổng thống có mong muốn kiểm soát Greenland. Và chúng tôi đã nói rất rõ rằng điều này không phù hợp với lợi ích của Vương quốc Đan Mạch”, ông nói với các phóng viên sau khi cùng quan chức phụ trách đối ngoại của Greenland, bà Vivian Motzfeldt, tham gia các cuộc đàm phán với phía Mỹ.
Ông Rasmussen kêu gọi Washington tham gia hợp tác “một cách tôn trọng” liên quan đến hòn đảo Bắc Cực này.
Mỹ và Đan Mạch cũng đồng ý thành lập một nhóm công tác để thảo luận các cách thức tháo gỡ bất đồng, trong bối cảnh ông Trump tiếp tục kêu gọi Mỹ tiếp quản Greenland.
“Theo quan điểm của chúng tôi, nhóm này nên tập trung vào việc giải quyết các quan ngại an ninh của phía Mỹ, đồng thời tôn trọng các lằn ranh đỏ của Vương quốc Đan Mạch”, ông Rasmussen nêu rõ.
Trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen hôm 13/1, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen nói rằng hòn đảo sẽ không thuộc quyền sở hữu hay quản lý của Washington.
“Nếu ngay lúc này chúng tôi buộc phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch, chúng tôi chọn Đan Mạch, NATO và Liên minh châu Âu”, ông Nielsen nói, đồng thời nhấn mạnh “mục tiêu và mong muốn của Greenland là đối thoại hòa bình, với trọng tâm là hợp tác”.
Vị trí Greenland (Ảnh: Getty).
Như một tín hiệu ủng hộ từ châu Âu, Pháp, Đức và Na Uy đều tuyên bố sẽ điều binh sĩ tham gia vào lực lượng đa quốc gia do Đan Mạch dẫn đầu, nhằm thiết lập “hiện diện quân sự gia tăng trong và xung quanh Greenland, bao gồm máy bay, tàu và binh sĩ, trong đó có các đồng minh NATO”.
Bộ Quốc phòng Đan Mạch ngày 14/1 thông báo kế hoạch tăng cường hiện diện quân sự của nước này ở Greenland “trong sự phối hợp chặt chẽ với các đồng minh NATO”.
Vài giờ sau đó, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson xác nhận các sĩ quan quân đội Thụy Điển đã đến Greenland trong khuôn khổ Chiến dịch Arctic Endurance.
Ngay sau cuộc họp của các quan chức Đan Mạch và Greenland tại Nhà Trắng, Đức và Pháp cũng nối gót các đồng minh NATO.
Đức sẽ triển khai một đội trinh sát gồm 13 binh sĩ nhằm “khảo sát các điều kiện khung cho đóng góp quân sự nhằm hỗ trợ Đan Mạch bảo đảm an ninh trong khu vực”.
Pháp hiện chưa nêu rõ sẽ đóng góp bao nhiêu nhân sự, nhưng theo Bloomberg, Anh cũng sẽ cử một sĩ quan tham gia chiến dịch. Một nhà ngoại giao châu Âu được cho là đã nói với Politico rằng binh sĩ Canada cũng sẽ tham gia.
Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen tuyên bố Đan Mạch cùng các đồng minh Bắc Cực và châu Âu có kế hoạch “xem xét một cách cụ thể cách thức có thể tăng cường sự hiện diện và hoạt động diễn tập tại Bắc Cực”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/quan-doi-nato-do-ve-greenland-tong-thong-trump-quyet-giu-lap-truong-20260115094535514.htm
