Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (Đảng Cộng hòa) (ngoài cùng bên phải) tại Đồi Capitol, Washington D.C., ngày 5-1, ngày các thành viên Quốc hội được nghe báo cáo tình hình Venezuela – Ảnh: REUTERS
Trong những ngày tới, Thượng viện Mỹ sẽ bỏ phiếu cho nghị quyết lưỡng đảng về Quyền lực Chiến tranh do lãnh đạo phe Dân chủ Chuck Schumer, Tim Kaine, Adam Schiff và Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rand Paul đồng bảo trợ. Nghị quyết này cấm chính quyền tiếp tục hành động quân sự chống Venezuela mà không có quyết định riêng của Quốc hội.
Nghị quyết toàn diện hạn chế ông Trump
Văn kiện không chỉ cấm giao tranh trên bộ mà không có sự chấp thuận của Quốc hội, mà còn cấm các cuộc tấn công “trên lãnh thổ Venezuela hoặc chống lại các cơ sở liên quan” – bao gồm tàu buôn ma túy và tàu đánh cá.
Việc bắt cóc lãnh đạo Venezuela, chặn bắt tàu thuyền, phong tỏa hàng xuất khẩu và không phận Venezuela đều bị cấm. Chính vì lo sợ kịch bản này mà ông Trump đã tấn công Venezuela khi Quốc hội đang nghỉ lễ.
Văn kiện được đưa ra theo thủ tục quy định trong Đạo luật về Quyền lực Chiến tranh: lãnh đạo phe đa số Đảng Cộng hòa John Thune không có quyền trì hoãn cuộc bỏ phiếu.
Nghị quyết được soạn thảo như một nghị quyết chung: trước tiên bỏ phiếu tại một viện, sau đó tại viện kia, và văn bản cuối cùng phải giống hệt nhau từng từ một.
Tại Thượng viện, cơ hội thông qua khá cao, nhưng tại Hạ viện lại rất mong manh. Vào tháng 12, nghị quyết tương tự đã thất bại sít sao với tỉ số 211-213 khi chính quyền Trump nhận được sự ủng hộ của một đảng viên Dân chủ và các đảng viên Cộng hòa bất đồng chính kiến.
Các thành viên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc họp về các cuộc tấn công của Mỹ và việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cùng Phu nhân Cilia Flores tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York vào ngày 5-1 – Ảnh: REUTERS
Các nghị sĩ cảm thấy bị phản bội
Nhà Trắng sẽ đấu tranh để duy trì tỉ lệ phiếu như trước, mặc dù điều đó không dễ dàng. Theo các nghị sĩ, trước khi bỏ phiếu, Ngoại trưởng Rubio đã thuyết phục rằng “sẽ không ai ném bom Venezuela”, nhưng vài tuần sau, trong khi Quốc hội nghỉ họp, chiến dịch đã được tiến hành.
Giờ đây chính ông Rubio lại nói rằng không thể tin tưởng Quốc hội khi tiết lộ chuyện cơ mật vì sẽ làm rò rỉ thông tin. Điều này khiến các thành viên của cả hai viện vô cùng phẫn nộ.
Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer (Đảng Dân chủ – New York) ngay trong ngày 3-1 đã cáo buộc chính quyền Trump “không thành thật” khi “đã ba lần đảm bảo với tôi rằng họ không tìm cách lật đổ chế độ và không có kế hoạch hành động quân sự chống lại Venezuela”.
Các nhà phê bình tại Hạ viện đang trực tiếp đề cập đến “tội ác chiến tranh” của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth: họ nhắc lại cuộc tấn công ngày 2-9-2025, khi Hải quân Mỹ ném bom một chiếc thuyền chở những kẻ buôn ma túy hoặc ngư dân bình thường ngoài khơi bờ biển Venezuela. Một số người sống sót và phát tín hiệu cầu cứu. Người Mỹ đã nghe thấy và tận diệt họ – vi phạm nghiêm trọng mọi quy tắc chiến tranh.
Ông Schumer liên kết cuộc bỏ phiếu với “năm kỷ niệm 250 năm thành lập nền cộng hòa” vào năm 2026 và nguy cơ rơi vào “chế độ chuyên chế mà các nhà lập quốc đã phải đấu tranh để thoát khỏi”.
Ông tuyên bố: “Ông Trump, với hành vi liều lĩnh đối với Venezuela, đang đẩy nước Mỹ ngày càng gần hơn với một cuộc xung đột nước ngoài tốn kém khác. Theo Hiến pháp, chỉ có Quốc hội mới có quyền tuyên chiến – Quốc hội chưa cho phép sử dụng vũ lực chống lại Venezuela”.
Thượng nghị sĩ Tim Kaine thẳng thắn: “Chúng ta không được mạo hiểm tính mạng quân đội bằng cách kéo đất nước vào hành động quân sự ở Venezuela mà không có tranh luận công khai và bỏ phiếu tại Quốc hội. Đó là lý do các nhà lập quốc trao quyền tuyên chiến cho Quốc hội, chứ không phải tổng thống”.
Thượng nghị sĩ Rand Paul bổ sung: “Người Mỹ không muốn bị cuốn vào một cuộc chiến tranh không hồi kết với Venezuela mà không có tranh luận công khai. Chúng ta phải bảo vệ những gì Hiến pháp yêu cầu: phải bàn bạc trước khi chiến tranh nổ ra”.
Thượng nghị sĩ Adam Schiff (Đảng Dân chủ – California) gọi vụ tấn công là “sự leo thang bất hợp pháp trắng trợn”. “Hành động mà không có sự chấp thuận của Quốc hội hoặc sự đồng thuận của công chúng, ông Trump có nguy cơ đẩy cả bán cầu vào hỗn loạn và đã phá vỡ lời hứa chấm dứt chiến tranh thay vì gây ra chúng”, ông Schiff nói.
Phép thử quan trọng trong nội bộ Đảng Cộng hòa
Các cuộc thăm dò cho thấy đa số người Mỹ không muốn chiến tranh với Venezuela. Đối với các thành viên Quốc hội, việc bỏ phiếu về nghị quyết cũng là đảm bảo chống lại cáo buộc rằng họ đã im lặng cho phép “một cuộc chiến tranh vì dầu mỏ khác” diễn ra.
Theo báo Politico, cuộc bỏ phiếu sẽ là phép thử quan trọng về sự ủng hộ trong nội bộ Đảng Cộng hòa đối với động thái của ông Trump.
Mặc dù nỗ lực trước đây nhằm hạn chế quyền lực của ông Trump đã thất bại vào tháng 11 do thiếu sự ủng hộ từ Đảng Cộng hòa, nhưng hành động của chính quyền có thể khiến một số đảng viên Cộng hòa, những người đã bày tỏ lo ngại về căng thẳng leo thang, giờ bỏ phiếu chống lại ông.
Nói cách khác, “tay” của ông Trump có thể sẽ sớm bị “trói buộc” hoàn toàn. Việc bắt giữ Tổng thống Maduro có thể là chiến thắng duy nhất của ông Trump liên quan đến Venezuela.
Hơn nữa, ngay cả đợt tập kích thành công này cũng có thể dẫn đến việc ông bị luận tội sau cuộc bầu cử đặc biệt của Quốc hội.
Mặc dù cuộc bỏ phiếu diễn ra sau khi sự việc đã xảy ra, nó sẽ yêu cầu ông Trump phải tìm kiếm sự chấp thuận của Quốc hội cho các cuộc tấn công tiếp theo.
Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh (WPR) được thông qua lần đầu năm 1973 bất chấp sự phủ quyết của Tổng thống Richard Nixon.
WPR thiết lập các yêu cầu báo cáo của tổng thống và thủ tục nghị viện khi đưa Mỹ tham gia các cuộc xung đột vũ trang ở nước ngoài.
Các thủ tục nhanh chóng này tạo cơ hội cho các thành viên Quốc hội bỏ phiếu về các dự luật cho phép tổng thống sử dụng Lực lượng Vũ trang Mỹ hoặc chỉ đạo rút quân khỏi các hoạt động thù địch.
Đọc tiếp
Về trang Chủ đề
Nguồn: https://tuoitre.vn/quoc-hoi-my-co-kiem-soat-duoc-hanh-dong-tiep-theo-cua-ong-trump-voi-venezuela-20260106112851653.htm
