Sách hướng dẫn ‘Học cùng AI’

Sách của nhóm tác giả Joan Monahan Watson, Jose Antonio Bowen và C. Edward Watson cung cấp cái nhìn tổng quan về các xu hướng phát triển của trí tuệ nhân tạo trong giáo dục.

Bằng cách sử dụng công cụ và tài nguyên AI mới, nhà giáo dục có thể tự trang bị khả năng vượt qua thách thức và nắm bắt cơ hội. Nhóm tác giả gợi ý tích hợp AI vào môi trường dạy và học như các kỹ thuật học tập tương tác, chiến lược giao bài tập, đánh giá nâng cao.

Thực tế, trong nhiều trường học, giáo viên bị quá tải bởi những đầu việc “không tên”. Sách trích khảo sát của Gallup năm 2022, cho thấy giáo viên là nghề có tỷ lệ kiệt sức cao nhất ở Mỹ. Khối lượng công việc ngày càng tăng, các vấn đề hành vi của học sinh, sự thiếu cân bằng giữa công việc và cuộc sống khiến nhiều thầy cô phải “đi đường tắt” chỉ để theo kịp tình hình. Nhiều bình luận và bài đăng trên các diễn đàn cho thấy giáo viên đã từ bỏ việc soạn bài, bắt đầu chấm điểm theo cảm tính chứ không đưa ra nhận xét và cố gắng liên lạc với phụ huynh nữa. Họ cho biết “tốn quá nhiều thời gian để theo dõi, tổng hợp và báo cáo thông tin cho từng học sinh”.

Sách đề xuất giảm gánh nặng cho giáo viên bằng cách giao việc hành chính cho AI. Trí tuệ nhân tạo giúp chấm điểm và phản hồi, liên lạc với phụ huynh, người giám hộ, đồng thời có thể xây dựng và điều chỉnh giáo án cũng như các đánh giá phù hợp với mục tiêu học tập. Các tác giả cũng gợi ý mô hình lớp học đảo ngược, đưa các hoạt động “ghi nhớ, hiểu, áp dụng” ra ngoài lớp để dành thời gian trên lớp cho phân tích, đánh giá và sáng tạo.

Các nhà giáo dục còn đối mặt tình trạng học sinh sử dụng trí tuệ nhân tạo để gian lận, yêu cầu làm hộ bài tập. Theo tác phẩm, hiện nay, nhiều trường học sử dụng công cụ phát hiện AI nhằm xác định liệu bài làm của học sinh có phải do trí tuệ nhân tạo tạo ra hay không. Song, các tác giả chỉ ra cách làm này đi kèm thách thức.

“Nếu giáo viên đầu tư vào phần mềm phát hiện AI nhưng không xử lý gốc rễ việc học sinh dùng sai AI, thì ta đang ưu tiên bắt gian lận hơn là dạy dỗ các em”. Ngoài ra còn xuất hiện trường hợp “dương tính giả”, công cụ xác định nhầm một nội dung nào đó là do AI tạo ra, dẫn tới trường hợp cáo buộc sai.

Giáo viên không nên cấm đoán học sinh trau dồi năng lực AI mà cần định nghĩa lại khái niệm gian lận trong thời đại trí tuệ nhân tạo. Thầy cô nên công khai làm rõ khi nào, như thế nào và tại sao học sinh được sử dụng công cụ AI để làm bài tập, yêu cầu học sinh nộp kèm bản nháp của bài viết và những trao đổi với trí tuệ nhân tạo. Ngoài ra, có thể thiết kế bài tập “kháng AI”, yêu cầu học sinh viết và nộp bài trực tiếp tại lớp, hoặc viết về chính mình bởi “chắc chắn AI không thể can thiệp vào một bài luận thuần túy cá nhân”.

Sách đưa nhiều ví dụ, gợi ý giáo viên và học sinh đặt câu lệnh cho AI. Trên Amazon, tác phẩm nhận đánh giá 3.3/5, độc giả Richard Schmit nhận xét sách cung cấp các hướng dẫn chi tiết để áp dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy và học từ bậc tiểu học đến trung học.

Joan Monahan Watson là Tiến sĩ về Chương trình giảng dạy và giảng dạy với trọng tâm là tâm lý học giáo dục. Hiện bà giữ chức giám đốc Khoa học Máy tính tại Virginia Tech.

Tác giả, học giả người Mỹ Jose Antonio Bowen 63 tuổi, ông từng là hiệu trưởng Goucher College, viết nhiều đầu sách về giáo dục như Teaching Change (2021), Teaching with AI (2024).

C. Edward Watson, 57 tuổi, là Phó chủ tịch phụ trách Đổi mới Số tại Hiệp hội Cao đẳng và Đại học Mỹ, đồng thời phụ trách Viện AI, Sư phạm và Chương trình giảng dạy của hiệp hội này. Ông từng là giám đốc Trung tâm Giảng dạy và Học tập Đại học Georgia.

Watson viết nhiều sách về giáo dục và trí tuệ nhân tạo, là đồng tác giả của Teaching Naked Techniques (2017), Teaching with AI (2024).

Châu Anh