Sắp xét xử vụ ‘phù phép’ hàng nghìn tấn bột động vật, thu lợi hàng ngàn tỉ

5 cựu cán bộ, lãnh đạo Chi cục Thú y vùng VI gồm: ông Bạch Đức Lữu (cựu Chi cục trưởng), Lý Hoài Vũ (Phó chi cục trưởng), Trần Trung Nhân (trạm trưởng Trạm kiểm dịch động vật cảng – bưu điện) và Nguyễn Minh Thành, Nguyễn Văn Trung (đều là kiểm dịch viên) cùng bị Viện Kiểm sát nhân dân TP.HCM truy tố về tội nhận hối lộ.

20 người khác bị truy tố về các tội buôn lậu, đưa hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Làm giả hồ sơ nhập khẩu trái phép 750 lô hàng, thu lợi ‘khủng’

Theo hồ sơ vụ án, từ năm 2018 đến khi bị phát hiện vào tháng 8-2023, vợ chồng Trần Nguyên Bình và Đỗ Thùy Nhung đã thành lập và điều hành hệ thống 6 công ty (như Công ty Hoàng Sa, Phù Sa, LTC…) để nhập khẩu trái phép các mặt hàng bột huyết, bột xương, bột thịt động vật từ các quốc gia châu Âu về Việt Nam làm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi.

Đáng chú ý, các sản phẩm này có nguồn gốc từ các quốc gia chưa được Việt Nam cấp phép nhập khẩu do có nguy cơ hoặc đang có dịch bệnh bò điên.

Bình và Nhung chỉ đạo nhân viên thực hiện hàng loạt thủ đoạn: tẩy xóa, chỉnh sửa và làm giả các giấy chứng nhận kiểm dịch của nước xuất khẩu, khai báo gian dối nguồn gốc hàng hóa từ các quốc gia đã được phép nhập khẩu hoặc thay đổi tên mặt hàng trên hồ sơ.

Theo kết quả điều tra, nhóm của Bình và Nhung đã thực hiện trót lọt việc làm giả hồ sơ để nhập khẩu trái phép 750 lô hàng với tổng khối lượng hơn 116.000 tấn, trị giá hơn 1.764 tỉ đồng.

Lót tay tiền tỉ để được bỏ qua sai phạm

Để những lô hàng kém chất lượng, có nguy cơ dịch bệnh này được thông quan thuận lợi, các doanh nghiệp đã móc nối và đưa hối lộ cho các cán bộ thuộc Chi cục Thú y vùng VI.

Cụ thể, Trần Nguyên Bình và Đỗ Thùy Nhung đã đưa hối lộ cho Trần Trung Nhân (Trạm trưởng Trạm kiểm dịch động vật cảng – bưu điện) tổng số tiền khoảng 2,9 tỉ đồng từ năm 2018 đến tháng 7-2023. Số tiền này được Nhân dùng để chia lại cho các lãnh đạo và đồng nghiệp tại chi cục.

Trong đó, ông Bạch Đức Lữu (nguyên Chi cục trưởng) được chia khoảng 1,2 tỉ đồng; Lý Hoài Vũ (nguyên Phó chi cục trưởng) nhận 800 triệu đồng; còn lại chia cho các kiểm dịch viên khác từ 5 – 7 triệu đồng/người/tháng.

Đổi lại, các cán bộ thú y đã tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp: không thực hiện lấy mẫu kiểm dịch đúng quy định, bỏ qua vi phạm, hoặc thậm chí cho phép doanh nghiệp tự nộp “mẫu sạch” đã được chuẩn bị sẵn để kiểm tra nhằm đối phó với quy định về xét nghiệm ADN loài nhai lại.

Quá trình giám định cho thấy nhiều mẫu bột đạm động vật thu giữ được tại kho của các doanh nghiệp có sự hiện diện của ADN bò (thuộc loài nhai lại bị cấm nhập khẩu từ các vùng có dịch).

Ngoài ra cơ quan chức năng còn phát hiện nhiều lô hàng nhiễm các loại vi rút nguy hiểm như dịch tả heo châu Phi và bệnh Newcastle. Để đảm bảo an toàn dịch bệnh, toàn bộ số hàng nhiễm bệnh này đã buộc phải tiêu hủy bằng phương pháp đốt hoàn toàn.

Trần Nguyên Bình và Đỗ Thùy Nhung hiện đã xuất cảnh và đang bị truy nã quốc tế. Tuy nhiên cơ quan tố tụng khẳng định việc vắng mặt của những người này không gây trở ngại cho việc xét xử do đã có đầy đủ chứng cứ, tài liệu thu thập được trong quá trình điều tra.