Sau những cú rung lắc của vàng và bạc, đâu là sự thật?

Kết thúc phiên giao dịch ngày 20/2, dù giá vàng đã nỗ lực lấy lại mốc tâm lý quan trọng 5.000 USD/ounce, nhưng những “cú rung lắc” dữ dội trong tuần qua đã đặt ra một câu hỏi lớn cho giới đầu tư: Điều gì đang thực sự điều khiển những con số xanh đỏ trên bảng điện tử? Là quy luật cung cầu hay một sự thao túng tinh vi?

Giá vàng đang hướng tới việc kết tuần vững vàng trên ngưỡng 5.000 USD/ounce (Ảnh: Adobe Stock).

Khi vàng và bạc “nổi sóng” giữa biển lửa địa chính trị

Không thể phủ nhận rằng, kim loại quý đang ở trong một vùng nhiễu động chưa từng có. Theo dữ liệu từ Dow Jones Market Data, chốt phiên cuối tuần, hợp đồng vàng tương lai đã tăng 43 USD (tương đương 0,9%) lên mức 5.040 USD/ounce. Tuy nhiên, nhìn lại cả tuần, vàng thực tế đã giảm 9,5 USD, chấm dứt chuỗi tăng điểm ấn tượng trước đó.

Trong khi đó, bạc lại có “màn trình diễn” rực rỡ hơn khi tăng tới 3,7% trong phiên 20/2 khi đạt mốc 80,52 USD/ounce, đánh dấu tuần tăng giá thứ 2 liên tiếp. Sự lệch pha và biến động biên độ rộng này không phải ngẫu nhiên.

Nguyên nhân trực tiếp và nóng nhất được giới quan sát chỉ ra chính là “ngòi nổ” địa chính trị. Theo thông tin từ The Wall Street Journal, căng thẳng giữa Mỹ và Iran đang leo thang chóng mặt. Thị trường rúng động trước tin tức Mỹ đang cân nhắc các biện pháp quân sự giới hạn để gây sức ép buộc Iran ký thỏa thuận hạt nhân trong vòng 10-15 ngày tới. Lời cảnh báo cứng rắn từ ông Donald Trump như đổ thêm dầu vào lửa, kích hoạt tâm lý phòng thủ của dòng tiền thông minh.

Bà Thu Lan, Trưởng bộ phận nghiên cứu ngoại hối và hàng hóa tại Commerzbank, nhận định trên MarketWatch: “Nguy cơ xung đột leo thang giữa Mỹ và Iran đang tạo ra lực đỡ cơ bản cho giá vàng. Thêm vào đó, sự bế tắc trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine khiến các tài sản trú ẩn an toàn tiếp tục được săn đón”.

Khi tiếng súng còn chưa dứt và rủi ro địa chính trị chực chờ, vàng vẫn là “hầm trú ẩn” kiên cố nhất mà giới đầu tư tìm về.

Giải mã “bàn tay vô hình”: Thị trường hay thao túng?

Trước những biến động giá quá nhanh và mạnh, có lúc vàng chạm đỉnh 5.594 USD rồi rơi tự do xuống 4.403 USD chỉ trong vài tuần đầu năm, nhiều nhà đầu tư cá nhân bắt đầu nghi ngờ về việc liệu thị trường có đang bị thao túng?

Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích hàng đầu từ Economic Times đã đưa ra góc nhìn khách quan để giải tỏa tâm lý này. Biến động giá vàng và bạc hiện nay không đơn thuần là trò chơi của “nhà cái”, mà là tấm gương phản chiếu trung thực sức khỏe của nền kinh tế toàn cầu. Các yếu tố vĩ mô đang đan xen phức tạp: kỳ vọng lạm phát, lợi suất trái phiếu và chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Một yếu tố kỹ thuật then chốt mà nhà đầu tư cần hiểu rõ là chi phí cơ hội. Trong tuần qua, lợi suất trái phiếu chính phủ châu Âu đã giảm tuần thứ 2 liên tiếp. Khi lợi suất trái phiếu – một tài sản sinh lời an toàn – giảm xuống, vàng vốn là tài sản không trả lãi lập tức trở nên hấp dẫn hơn. Nhà phân tích Peter Fertig chỉ ra rằng, thị trường đang định giá trái phiếu dài hạn cao hơn, kéo lợi suất đi xuống, và đây chính là “gió đông” đẩy thuyền vàng lướt sóng.

Hơn nữa, tâm lý chờ đợi dữ liệu lạm phát (PCE) của Mỹ cũng khiến dòng tiền ngập ngừng. Theo công cụ FedWatch của CME Group, thị trường đang đặt cược vào việc Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 3. Lãi suất thấp là môi trường lý tưởng cho kim loại quý thăng hoa. Vì vậy, sự biến động giá không phải là sự thao túng mà là phản ứng nhạy bén của hàng nghìn tỷ USD vốn toàn cầu trước các tin tức vĩ mô.

Kỳ vọng lãi suất là yếu tố then chốt. Lãi suất thấp hỗ trợ giá vàng, ngược lại, lãi suất cao làm giảm sức hấp dẫn của kim loại quý (Ảnh: Goldpedia).

Nghịch lý từ châu Á

Một góc nhìn thú vị khác được Reuters khai thác là phản ứng trái chiều tại thị trường châu Á – nơi tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới. Trong khi giá vàng thế giới neo cao trên 5.000 USD/ounce, thì tại Ấn Độ và Trung Quốc, bức tranh lại mang gam màu trầm lắng.

Tại Ấn Độ, mức chiết khấu giá vàng đã nới rộng lên tới 18 USD/ounce so với mức 12 USD của tuần trước. Điều này có nghĩa là các đại lý phải bán vàng rẻ hơn giá thế giới để kích cầu, nhưng người mua vẫn thờ ơ. Một thợ kim hoàn tại New Delhi chua chát chia sẻ: “Dù đang là mùa cưới, nhưng giá biến động quá mạnh khiến khách hàng e ngại. Chúng tôi đã giảm giá gia công hết mức nhưng nhu cầu bán lẻ vẫn không khởi sắc”.

Nguyên nhân sâu xa nằm ở tâm lý chờ đáy của người tiêu dùng châu Á. Sau khi chứng kiến vàng lập đỉnh rồi lao dốc, họ kỳ vọng giá sẽ ổn định hoặc giảm sâu hơn nữa mới quyết định xuống tiền.

Thêm vào đó, dòng tiền tại Ấn Độ đang có sự dịch chuyển thú vị. Dữ liệu từ Hiệp hội các Quỹ Tương hỗ Ấn Độ cho thấy, dòng vốn đổ vào các quỹ ETF vàng trong tháng 1 đã tăng gấp đôi, vượt qua cả kênh chứng khoán. Điều này cho thấy nhà đầu tư đang chuyển từ mua vàng vật chất (trang sức) sang đầu tư vàng tài chính để dễ dàng ứng phó với biến động.

Đặc biệt, yếu tố mùa vụ cũng tác động mạnh. Thị trường Trung Quốc, Hồng Kông và Singapore đóng cửa nghỉ Tết Nguyên đán trong tuần này khiến thanh khoản tại khu vực châu Á sụt giảm đáng kể. Sự vắng mặt của “tay to” Trung Quốc khiến lực mua thực tế yếu đi, góp phần tạo nên sự trồi sụt thất thường của giá vàng khi thiếu vắng trụ đỡ từ nhu cầu vật chất.

Lời giải nào cho bài toán đầu tư?

Trong khi mọi ánh mắt đổ dồn về vàng, thì nhóm kim loại quý công nghiệp gồm bạc, bạch kim và palladium đang âm thầm bứt phá. Bạc tăng 2,8% lên 80,57 USD/ounce, bạch kim tăng 2,3% lên 2.117,66 USD/ounce và palladium tăng 2,3% lên 1.723,25 USD/ounce.

Việc cả nhóm kim loại quý cùng tăng giá cho thấy một xu hướng lan tỏa dòng tiền. Nhà đầu tư không chỉ tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn mà còn kỳ vọng vào sự phục hồi của sản xuất công nghiệp, nơi các kim loại này đóng vai trò nguyên liệu đầu vào quan trọng. Goldman Sachs dự báo hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục là bệ đỡ vững chắc cho cả nhóm kim loại này trong năm nay.

Bối cảnh hiện tại vừa là cơ hội, vừa là cái bẫy rủi ro cho nhà đầu tư.

Thị trường kim loại quý trầm lắng hơn trong bối cảnh nhiều nhà giao dịch châu Á vắng mặt do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán tại Trung Quốc (Ảnh: AP).

Theo ông David Morrison, chuyên gia phân tích cấp cao tại Trade Nation, dù các yếu tố cơ bản đang ủng hộ giá tăng, nhưng về mặt kỹ thuật, vàng có thể cần thêm thời gian tích lũy. Chỉ báo MACD cần hạ nhiệt về mức trung tính trước khi có thể bứt phá lên các đỉnh cao mới. Ông cảnh báo rằng nếu nhà đầu tư “FOMO” (sợ bỏ lỡ cơ hội) mua đuổi tại vùng giá này mà không quan sát kỹ, rủi ro điều chỉnh là hiện hữu.

Tuy nhiên, với các nhà đầu tư dài hạn, vàng và bạc vẫn là công cụ phòng hộ không thể thiếu trong danh mục. Dow Jones dẫn lời các chuyên gia cho rằng, chừng nào Fed còn chưa thắt chặt tiền tệ trở lại và các điểm nóng địa chính trị như Iran hay Ukraine chưa hạ nhiệt, kim loại quý vẫn sẽ được hỗ trợ.